ਏਕੋਨਵਿਂਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚਾਯਂ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਃ ਕੂਟਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਃ ॥ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਕਂਟਕਾਕੀਰ੍ਣਃ ਸਮਂਤਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ।ਾ
ਇਹ ਉਣੀਵਾਂ ਨਰਕ 'ਕੂਟਸ਼ਾਲਮਲੀ' ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ਼ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾ ਯੇ ਚ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ, ਹੱਦਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏष ਵਿਂਸ਼ਤਿਮੋ ਨਾਮ ਨਰਕੋ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਵੀਹਵਾਂ ਨਰਕ ਹੈ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਅਤ੍ਰ ਯਾਂਤਿ ਨਰਾ ਵਿਪ੍ਰ ਪਰਰਂਧ੍ਰਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਕਾਃ
ਇਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹਨ।
ਏਕਵਿਂਸ਼ਤਿਮਾ ਚੈषਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ
ਇਹ ਇਕੀਵਾਂ ਨਰਕ 'ਵੈਤਰਣੀ' ਨਦੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਧੇਨੁਂ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਗਾਂ ਚ ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ ੬.੨੬.
ਜੋ ਮਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਗਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਚ੍ਛ ਗृਹਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਯਾਵਦ੍ਗਾਤ੍ਰਂ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਸਾੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਦੇਵ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਨਿਜਮਂਦਿਰਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪਵੇ,
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਤਾਤਿਥਿਪੂਜਕਃ
ਜੋ ਹਰ ਵੇਲੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪਰੋਪਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਪਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਸਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵਾਪੀਕੂਪਤਡਾਗਾਨਿ ਦੇਵਤਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਤਲਾਬ, ਕੂਏਂ, ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮੰਦਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ,
ਹੇਮਂਤੇ ਵਹ੍ਨਿਦੋ ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਜਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਤੇ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵ੍ਰਤੋਪਵਾਸਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਵਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਹੈ,
ਅਨ੍ਨਪ੍ਰਦੋ ਨਰੋ ਯਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਿਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤਿਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਪਨ੍ਨਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਸਕ੍ਤਃ ਸੁਮृष੍ਟਵਾਕ੍ ੬.੨੬.
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੀ ਬੋਲੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,
ਨ ਯਾਤਿ ਨਰਕਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਤਥਾ ਪਾਪਕ੍ਰਿਯਾਰਤਃ
ਜੇ ਉਹ ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਪਾਤਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਤਨ੍ਮੇਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਤਂ ਨਿਯਮਮੇਵ ਵਾ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਕੋਈ ਵਰਤ ਜਾਂ ਨਿਯਮ,
ਗੋਪਨੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਚਨਾਨ੍ਮਮ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੜੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਪਾਤਕਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪੁਰੁषੋ ਯੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ,
ਆਨਰ੍ਤਵਿषਯੇ ਰਮ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਅਨਰਤ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰੈਕਮਪਿ ਮਾਸਾਰ੍ਧਂ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪੂਜਯੇਦ੍ਧਰਮ੍
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅੱਧਾ ਮਹੀਨਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ,
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਮਾਰਾਧਯ ਸ਼ਂਕਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸਂਹष੍ਟੋ ਮਧੁਰਾਂ ਨਗਰੀਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਹ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ।
ਤਾਵਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਗੋ ਕਰ੍ਣਂ ਦੂਤ ਆਦਾਯ ਸਂਗਤਃ ੬.੨੬.
ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਗੋ-ਕਰਣ ਦੀ ਕੰਨ ਲੈ ਕੇ ਦੂਤ ਆ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦੂਤਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਃ ਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੂਤ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਲਾਤ੍ਯਯਂ ਕृਤ੍ਵਾऽऽਨੀਤੋऽਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਯਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਮਾਂ ਲੰਘਾ ਕੇ ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੇ ਲਿਆਇਆ ਹੈਂ,
ਤਤਸ੍ਤੌ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤੌ ਗੋਕਰ੍ਣੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੌ ਸਮਮ੍
ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੋ-ਕਰਣ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ।