ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੋਪੇਤਾਃ ਪਰ੍ਵਕਾਲ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਫਿਰ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ?
ਤਤ੍ਰ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾ ਗੀਤਾ ਨਾਰਦੇਨ ਮਹਰ੍षਿਣਾ
ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਗਾਥਾ ਗਾਈ ਸੀ:
ਕਿਂ ਵ੍ਰਤੈਰ੍ਨਿਯਮੈਰ੍ਵਾਪਿ ਤਪੋਭਿਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਮਖੈਃ
ਫਿਰ ਫਿਰਤਾਂ, ਨਿਯਮਾਂ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇ ਯੱਗਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
ਏਕਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ,
ਏਕੋ ਦਾਨਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇ,
ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਿਸਾਧਕੋ ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਾਕਾਸ਼ਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੇ ਜਾਂ ਮੀਂਹ ਵਿੱਚ ਅਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਰਹੇ,
ਅਨ੍ਯੋ ਵਿष੍ਣੁਪਦੀਤੋਯੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਦਂ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂਪਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ,
ਏਕਾਂਤਰੋਪਵਾਸੀ ਯ ਏਕਃ ਸ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਿਤਾਵਧਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਭਰ ਇਕ ਦਿਨ ਛੱਡ ਕੇ ਇਕ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਰਹੇ,
ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਨਰਃ
ਜਾਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਲਵੇ,
ਵਿਰਰਾਮ ਮੁਨੀਨਾਂ ਸ ਬਹੂਨਾਂ ਪੁਰਤੋऽਸਕृਤ੍ ॥ 6.24.
ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਅਯਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰੇ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਜਾਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪੈਰ ਦੀ ਘੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਸੂਤ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਦ ਸਤ੍ਵਰਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਸੂਤ ਜੀ, ਜਲਦੀ ਦੱਸੋ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚੋਤ੍ਤਰੇ ਚਾਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚਾਯਨਦ੍ਵਯੇ
ਦੱਖਣੀ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਦੋਵੇਂ ਅਯਨ ਆਉਣ 'ਤੇ,
षਣ੍ਮਾਸਾਭ੍ਯਂਤਰੇ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਯਦ੍ਯਕਸ੍ਮਾਦ੍ਭਵੇਨ੍ਮਮ
ਜੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਚਾਨਕ ਮੌਤ ਆ ਜਾਵੇ,
ਏਵਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਹਰਿਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੂਜਯੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ੍ਤਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ।
ਤਦ੍ਵੋऽਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਗਂਗਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਸਂਭਵਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੇ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪੁਰਾਸੀਤ੍ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ
ਚਮਤਕਾਰ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਕੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ ਯਦਾ ਯੌਵਨੋਪੇਤਸ੍ਤਦਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾਨੁਰਾਗਕृਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਮਨ ਇੱਕ ਵੇਸ਼ਿਆ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨਿਸ਼ੀਥੇऽਥ ਤृषਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਫ ਕੇ ਉਹ ਉੱਠ ਪਿਆ।
ਅਥ ਸਾ ਸਲਿਲਭ੍ਰਾਂਤ੍ਯਾ ਕਰਕਂ ਮਦ੍ਯਸਂਭਵਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਔਰਤ ਨੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਥਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਵਾਲਾ ਪਿਆਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਖਮਧ੍ਯਗਤੇ ਮਦ੍ਯੇ ਸੋऽਪਿ ਤਾਂ ਕੋਪਸਂਯੁਤਃ
ਜਦ ਸ਼ਰਾਬ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਕਿਮਿਦਂਕਿਮਿਦਂ ਪਾਪੇ ਤ੍ਵਯਾ ਕਰ੍ਮ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍
"ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪਣ? ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮੰਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?"
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮਦ੍ਯ ਮੇ ਨष੍ਟਂ ਮਦ੍ਯਪਾਨਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍
"ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਪਣ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।"
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਤਦ੍ਗृਹਾਦ੍ਦੁਃਖਸਂਯੁਤਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤਵੇਲਾਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ੬.੨੫.
ਫਿਰ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ,
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਸਭਾ ਯਤ੍ਰ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਅਥਾਸੌ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯੋਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਫਿਰ, ਝੁਕ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤੇ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਵਿਚਾਰ੍ਯ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਸੁਰਾਂ ਚੇਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਪਿਬੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਣਜਾਣੀ ਚ ਜਾਂ ਜਾਣ ਬੁਝ ਕੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀ ਲਵੇ,