ਛਿਦ੍ਰਮਨ੍ਵੇषਮਾਣਸ੍ਤੁ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਪਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਕੀ ਝੀਕ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਤਤਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸਵੋਦ੍ਭਵੇ
ਫਿਰ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ—
ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਮਥੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦੌ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ਤੇਨਾऽਸੌ ਸਪ੍ਤਧਾ ਚਕੇ ਗਰ੍ਭਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੇਵਪਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਪ੍ਤ ਵਾਲਕਾਨ੍ਪੂਰ੍ਣਵਿਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਮੁੰਡੇ ਵੇਖੇ, ਹਰ ਇਕ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ।
ਜਾਤਾ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਥ ਤਤ੍ਰੈਵ ਬਾਲਕਾਃ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮੋਦਰਾਤੂਰ੍ਣਂ ਦਿਤ੍ਯਾ ਯਾਵਨ੍ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ ੬.੨੨.
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਉਨੰਜ ਮੁੰਡੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਉਹ ਡਿਟੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਤੇ ਰਵਿਮਂਡਲੇ
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਕਰ ਸਾਫ਼ ਉੱਗ ਆਇਆ—
ਤਤੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਗਂਧੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਗੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਦਿਤਿਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨਿਰੁ ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਤੇਜੋਦ੍ਯੁਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿਰੁਤਸਾਹ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?
ਕਿਂ ਤ੍ਵਯਾ ਨਿਹਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋਗੁਰੁਰ੍ਵਾਬਾਲਕੋऽਥਵਾ
ਕੀ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ?
ਹਤੋ ਨਖਾਂਭਸਾ ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਘृष੍ਟਃ ਸ਼ੂਰ੍ਪਾਨਿਲੇਨ ਚ
ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਨਖਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਾਂ ਚੱਕੀ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਰਗੜਿਆ ਗਿਆ?
ਰਾਤ੍ਰੌ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸੁਪ੍ਤਾਯਾ ਜਠਰੇ ਤਵ ਪਾਪਕृਤ੍
ਕੀ ਤੂੰ, ਪਾਪੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿਚ ਮੇਰੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਕृਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤ੍ਕृਤ੍ਵੋ ਗਰ੍ਭੋ ਮਯਾ ਸ਼ੁਭੇ
ਤੇ, ਕੀ ਤੂੰ, ਸੁਭਾਗਨ, ਗਰਭ ਨੂੰ ਉਨੰਜ ਵਾਰੀ ਕੱਟਿਆ?
ਤਤੋ ਭੀਤ੍ਯਾ ਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਦੇਵਿ ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਫਿਰ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚੁਪਚਾਪ ਨਿਕਲ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਮਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਰਂ ਯਨ੍ਮਨਸੇਪ੍ਸਿ ਤਮ੍ ॥ ੬.੨੨.
ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।
ਰੁਦਨ੍ਤੋ ਵਾਰਿਤਾ ਮਨ੍ਦਂ ਮਾ ਰੁਦਨ੍ਤੁ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ: 'ਬਾਰ-ਬਾਰ ਨਾ ਰੋਵੋ।'
ਮਰੁਤੋ ਨਾਮਵਿਖ੍ਯਾਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਤੁਜਗਤ੍ਰਯੇ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਮਰੁਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਹਿਲ ਗਏ।
ਯਜ੍ਞਭਾਗਭੁਜਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਮਯਾ ਸਹ
ਜੋ ਵੀ ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿਚ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਬਹੁਭਿਰ੍ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਬਾਲਮਂਡਨਮਿਤ੍ਯਤਃ ਨ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਛਿਦ੍ਰਾਣਿ ਤਸ੍ਯਾ ਗਰ੍ਭੇ ਕਥਂਚਨ
ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਬਾਲਮੰਡਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਮੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸਵਕਾਲੇ ਤੁ ਯਾ ਜਲਂ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਉਹ ਜਿਹੜੀ ਆਪਣਾ ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਏਗੀ—
ਦਿਤਿਰੁਵਾਚ ਤਵੋਚ੍ਛੇਦਾਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਯਾਚਿਤਃ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮਯਾ ਹਰਃ
ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਰਾ ਨੂੰ ਮੰਗਿਆ ਸੀ।
ਤ੍ਵਯਾ ਚੈਕੋਨਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਪ੍ਰਕਾਰਃ ਸ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਃ
ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ, ਉਹ ਇਕਵੰਜਾ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਯਜ੍ਞਭਾਗਸ੍ਯ ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਦਿਤੇਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਬਣਨਗੇ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਹ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯਂ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਂ ਪੂਜਯਾਮਾਸਪੁष੍ਪਧੂਪਾਨੁਲੇਪਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਤੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਮਾਤੁਰ੍ਦ੍ਰੋਹਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਯਾਤੁ ਮੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ ਪੂਜਯਿष੍ਯਂਤਿ ਸਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਹੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕ, ਮਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਕੇ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ; ਜੋ ਸਚੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਸ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਜਗਾਮਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਹਰਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕਰਕੇ, ਹਰਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।