ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਂਸਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।
ਮृਕਣ੍ਡੋऽਪਿ ਸਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਪਿਤਾਮਾ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹੇ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾऽऽਰਾਧਯਾਮਾਸ ਦਿਵਾਰਾਤ੍ਰਮਤਂਦ੍ਰਿਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪਾਵਨਂ ਸਰ੍ਵਜਂਤੂਨਾਂ ਬਾਲਾਨਾਂ ਰੋਗਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸੁ ਯੋ ਬਾਲਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੈਠ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਬੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਓਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਗ੍ਰਹਭੂਤਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਸ਼ਾਕਿਨੀਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਹਾਂ, ਭੂਤਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ ਤੇ ਚੁੜੈਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ।
ਸ੍ਵਾਮਿਦ੍ਰੋਹਕृਤਾਤ੍ਪਾਪਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਤ੍ਰ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਓ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਓਥੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਦੀ ਧੋਖਾ ਕਰਣ ਵਾਲੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ੍ਵਾਮਿਦ੍ਰੋਹਸਮੁਦ੍ਭਵਾਤ੍
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
ਕਸ੍ਮਾਦ੍ਦਿਤੇਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਕृਤਂ ਕृਤ੍ਯਂ ਤਥਾਵਿਧਮ੍
ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਉਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕੀਤਾ?
ਸ ਚ ਸਂਜਨਯਾਮਾਸ ਪਚਾਸ਼ਤ੍ਕਨ੍ਯਕਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਹ ਨੇਕ ਕੁੜੀਆਂ ਜਣੀਆਂ।
ਦਦੌ ਚ ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਾਯ ਕਸ਼੍ਯਪਾਯ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਧਰਮ ਦੇ ਲਈ ਤੇ ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਅਦਿਤਿਸ਼੍ਚ ਦਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਦ੍ਵੇ ਭਾਰ੍ਯੇ ਮੁਖ੍ਯਤਾਂ ਗਤੇ
ਅਦਿਤੀ ਤੇ ਦਿਤੀ ਦੋਵਾਂ ਮੁੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ।
ਤਤਃ ਸ ਜਨਯਾਮਾਸ ਦੇਵਾਞ੍ਚ੍ਛਕ੍ਰਪੁਰਃਸਰਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਣਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਸ਼ਕਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤੇषਾਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਾਜ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਮਿਥੋ ਜਜ੍ਞੇ ਮਹਾਹਵਃ
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜ਼ਦਾਰੀ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ੋਕਪਰਾ ਚਕ੍ਰੇ ਦਿਤਿਰ੍ਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਦਿਤੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਲਿਆ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ ੬.੨੨.
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਉਸ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਯਦਿ ਮੇ ਤੁष੍ਟਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਸ਼ਸ਼ਿਸ਼ੇਖਰ ਯਜ੍ਞਭਾਗਪ੍ਰਭੋਕ੍ਤਾਰਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਦਰ੍ਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ, ਚੰਦਰੀ ਮੌਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵੋ ਜੋ ਯਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਸਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰੇ—'
ਅਵਧ੍ਯਂ ਸਂਗਰੇ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਦੇਵੈਃ ਸਵਾਸਵੈਃ
—'ਅਤੇ ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ।'
ਦਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵਾऽਦਧਾਦ੍ਗਰ੍ਭਂ ਕਸ਼੍ਯਪਾਨ੍ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਤ੍ ਵਦਤੋ ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਤੋਂ ਗਰਭ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ, ਜਦ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤੋ ਦੁष੍ਟਾਂ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਨਾਸ਼ਨੇ
ਫਿਰ, ਮੰਦੀ ਨੀਅਤ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
ਛਿਦ੍ਰਮਨ੍ਵੇषਮਾਣਸ੍ਤੁ ਸੁਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਮਪਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਦੋਵਾਂ ਵਾਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਕੀ ਝੀਕ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ—
ਤਤਸ਼੍ਚ ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸਵੋਦ੍ਭਵੇ
ਫਿਰ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਆਉਣ ਤੇ ਜਦੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ—
ਨਿਦ੍ਰਾਵਸ਼ਂ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਉਹ ਨੀਂਦ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ।
ਤਾਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਾਮਥੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਾਦੌ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ ਤੇਨਾऽਸੌ ਸਪ੍ਤਧਾ ਚਕੇ ਗਰ੍ਭਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦੇਵਪਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ; ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਅਥਾऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਪ੍ਤ ਵਾਲਕਾਨ੍ਪੂਰ੍ਣਵਿਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਫਿਰ, ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਮੁੰਡੇ ਵੇਖੇ, ਹਰ ਇਕ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲਾ।
ਜਾਤਾ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਥ ਤਤ੍ਰੈਵ ਬਾਲਕਾਃ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮੋਦਰਾਤੂਰ੍ਣਂ ਦਿਤ੍ਯਾ ਯਾਵਨ੍ਨ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ॥ ੬.੨੨.
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਉਨੰਜ ਮੁੰਡੇ ਜਨਮ ਲਏ; ਉਹ ਡਿਟੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰੋਦ੍ਗਤੇ ਰਵਿਮਂਡਲੇ
ਫਿਰ, ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਕਰ ਸਾਫ਼ ਉੱਗ ਆਇਆ—
ਤਤੋऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੋ ਦੁਰ੍ਗਂਧੇਨ ਸਮਾਵृਤਃ
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਮੰਦ ਗੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ਼ਕ੍ਰਂ ਦਿਤਿਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਿਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨਿਰੁ ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਤੇਜੋਦ੍ਯੁਤਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਇੰਦ੍ਰ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਿਰੁਤਸਾਹ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਚਮਕ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ?