ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਚਂਦ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਬੁਭੁਜੇ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਤ੍ਨੀਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਸਂਭਵਾਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਦ੍ਵਿਜਾਤਿਨਾ
ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਜਲ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕੋਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਭੂਨ੍ਮਹਾਮਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੰਡੋਦਕ ਸੀ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋऽਧ੍ਯਯਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਜਾਡ੍ਯਭਾਵਾਨ੍ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਦਤਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਆਈ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਖਿਨ੍ਨਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਵੇਖ ਕੇ—
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹृष੍ਯਸਿ ਹृਦਾ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਜ੍ਞਾਨਹੀਨੋ ਮਹਾਭਾਗੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਾਂਛਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ਮਰਣਂ ਹਿ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮੂਕਭਾਵਾਨ੍ਨ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਮੂਕਤਾ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ।
. ਨਿਸ਼ਾਸੁਖੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਕਰੋਮਿ ਵਸਤਿਂ ਦ੍ਵਿਜ 7.3.21.
ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਤ੍ਰੈਯੋਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸੁਖਦਾਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵਸਾਂਗਾ।
ਏਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਯਾਤੁ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ
ਹੇ ਸੁਚਿੱਤ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਮੇਰੇ ਨਾਮ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਵ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਤ੍ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਨਿਸ਼ਾਮੁਖੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੋऽਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਤੇਰ੍ਹੀਂ ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ—
ਅਤ੍ਰ ਮੇ ਸਤਤਂ ਵਾਸੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਇੱਥੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜ਼ਰੀ ਰਹੇਗੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੇਵੀ ਤਤ੍ਰੈਵਾਂਤਰਧੀਯਤ ਵ੍ਯਸ੍ਮਾਪਯਜ੍ਜਨਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸਮਾਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਉਥੇ ਹੀ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਖੰਡ ਵਿੱਚ 'ਪਿੰਡੋਦਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਵੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਾਂ ਨृਣਾਮਿਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਚ ਸਰ੍ਵਮਯੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਯਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਉਹ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਆਪਕ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਦੇਵਯੁਗੇ ਰਾਜਾ ਕਲਿਂਗੋਨਾਮ ਦਾਨਵਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਕਲਿੰਗ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਦਾਨਵ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਤੇਨ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵੇऽਪਿ ਤ੍ਰਾਸਿਤਾਃ ਸੁਰਮਾਨਵਾਃ
ਉਸ ਦਾਨਵ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਡਰ ਗਏ।
ਵਸਵੋ ਮਰੁਤਃ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਃ ਸੁਰਰ੍षਯਃ
ਵਸੁ, ਮਰੁਤ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਰਿਸ਼ੀਆਂ—
ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਬੁਭੁਜੁਸ੍ਤੇ ਚ ਦਾਨਵਾਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।
ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਦੇਵਤਾਖਾਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਗਤਮ੍
ਅੱਜ ਵੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਾਃ ਪਰਮਤ੍ਰਾਸਾਦ੍ਧ੍ਯਾਯਂਤਸ੍ਤੇ ਚ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਤਿੱਖੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਏਕਾਹਾਰਾ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ 7.3.22.
ਕੁਝ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਉਪਵਾਸੀ, ਤੇ ਕੁਝ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਸਨ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਸਾਂਤਪਨੇ ਨਿष੍ਠਾ ਮਹਾਪਾਰਾਕਿਣਃ ਪਰੇ
ਕੁਝ ਨੇ ਕਠਿਨ ਤਪਸਿਆ ਕੀਤੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਸਹਿ ਕੇ।
ਜਪਹੋਮਪਰਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਧ੍ਯਾਨਾਸਕ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਕੁਝ ਜਪ ਤੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹੇ।
ਪੂਜਯਂਤਃ ਪਰਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਦੇਵੀਂ ਸ੍ਵਕਾਰ੍ਯਹੇਤਵੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤਿਰਭਵਦ੍ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਨਾਤ੍
ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਲਈ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ।