ਅਥੋਵਾਚ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਾਨ੍ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਜਃ
ਫਿਰ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਰਾਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤਾਂ ਚਾਪਿ ਯਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇऽਧੁਨਾ ੬.੨੧.
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਭ੍ਰਮਮਾਣਾ ਮਹੀਤਲਮ੍ ਃ। ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਪਿਤਾਮਹ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਚਮਤਕਾਰ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
ਤਤ੍ਰਾਨੇਨ ਵਯਂ ਦੇਵ ਬਾਲਕੇਨਾऽਭਿਵਾਦਿਤਾਃ
ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬੱਚੇ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਏਤਸ੍ਯ ਤੁ ਪੁਨਃ ਸ਼ੇषਮਾਯੁषੋ ਦਿਵਸਤ੍ਰ ਯਮ੍
ਪਰ ਇਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦਿਨਾਂ ਬਾਰੇ—
ਤਤਸ਼੍ਚੈਨਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤਵਾਂਤਿਕਮ੍
ਫਿਰ, ਇਸਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਥਾ ਵਯਂ ਸਤ੍ਯਾ ਭਵਤਾ ਸਹ ਪਦ੍ਮਜ
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਸੱਚੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ—
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਮਾਦਾਯ ਚ ਬਾਲਕਮ੍
ਉਹ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਯਂ ਬਾਲੋਜਰਾਮृਤ੍ਯੁਵਿ ਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਬੱਚਾ ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਾਗ੍ਧਰਣੀਪृष੍ਠਂ ਵ੍ਰਜਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਓ।
ਯਾਵਦਸ੍ਯ ਪਿਤਾ ਵृਦ੍ਧਃ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਵਿਹ੍ਵਲਃ ੩੯. ਆਗਤ੍ਯ ਵਸੁਧਾਪृष੍ਠਂ ਤਸ੍ਯੈਵਾਸ਼੍ਰਮਸਂਨਿਧੌ ॥ ੬.੨੧.
ਜਦ ਤੱਕ ਇਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪਿਓ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਵੇ—
ਅਮੁਂਚਨ੍ਨਗ੍ਨਿਤੀਰ੍ਥੇ ਤਂ ਸਮਾਭਾष੍ਯ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਅੱਗ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿਓ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰੋ ਮृਕਂਡਃ ਸੁਤਵਤ੍ਸਲਃ
ਇਸ ਵੇਲੇ, ਪੁੱਤਰ-ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮ੍ਰਿਕੰਡਾ—
ਅਹੋ ਮੇ ਤਨਯੋऽਭੀष੍ਟਃ ਕਥਮਦ੍ਯ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਹਾਏ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ! ਅੱਜ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ?
ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਂ ਦੁਃਖਸਂਤਪ੍ਤਂ ਮਾਤਰਂ ਚਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਕਃ
ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਾ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ—
ਪਸ਼੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿ ਪਾਪੇਨ ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਕਾਰਿਣਾ
ਦੇਖੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ—
ਕਥਿਤਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਾ ਤੇਨ ਮਮ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮ ਨਾ
ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਸਮਝਾਇਆ ਸੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ।
ਸੋऽਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇਨ ਸਾਧਯਿष੍ਯੇ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਅੱਗ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਤਤ੍ਕਿਂ ਚਿਰਯਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਛੀਘ੍ਰਂ ਦਾਰੂਣਿ ਚਾਨਯ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਦੇਰ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜਲਦੀ ਲੱਕੜ ਲਿਆ।
ਯੇਨਾऽਹਂ ਭਵਤਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਹੁਤਾਸ਼ਨਮ੍
ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਆਜਗਾਮਾऽਥ ਸਂਹृष੍ਟਃ ਸ ਬਾਲਃ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਤਯੋਃ ॥ ੬.੨੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਬੱਚਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹृष੍ਟੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਸਹਿਤਸ੍ਤਦਾ
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭੂਯੋਭੂਯਃ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਸਭਾਰ੍ਯਃ ਪृष੍ਟਵਾਂਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਸ਼ੋਕਾਰ੍ਣਵੇ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਮਾਂ ਸਭਾਰ੍ਯਂ ਵਯੋऽਧਿਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਕ੍ਰਮੇਣ ਵਿਨਯਾਤ੍ਤਾਤ ਸ੍ਮਰਮਾਣੇਨ ਤੇ ਵਚਃ ॥ ੫੪ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਭਵ ਤੈਰੁਕ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਭ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਦਵਿਜ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ — 'ਤੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ।'
ਅਥ ਤਾਤ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯਗਤੋ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।
ਤृਤੀਯੇ ਦਿਵਸੇ ਸੋऽਯਂ ਬਾਲਃ ਪਂਚਤ੍ਵਮੇष੍ਯਤਿ
ਤੀਜੇ ਦਿਨ, ਇਹ ਬੱਚਾ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਭੀਤਾ ਅਸਤ੍ਯਾਤ੍ਤਾਤ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਝੂਠ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਗਏ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ—
ਨਮਸ੍ਕृਤੇਨ ਤੇਨਾऽਪਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋऽਹਂ ਪਦ੍ਮਯੋਨਿਨਾ ॥ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਰ੍ਭਵ ਪृष੍ਟਸ਼੍ਚ ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ — 'ਤੂੰ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂ।' ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?'
ਅਥ ਤੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਸ੍ਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ੬.੨੧.
ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।