ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾऽਥ ਪਿਤਾਮਹਮ੍ ੬.੨੦.
ਉਹ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਾਜ੍ਜਘਾਨਾऽਥ ਖਰਾਦੀਨ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਸ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਨੇ ਖਰ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਰਾਮਕृਤਯਾਮ੍ਯਦਿਸ਼ਾਪ੍ਰਯਾਣੇ ਬਾਲਮਂਡਨਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਵਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੀ ਅਠੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਮਹਾਤਮਯ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਬਾਲਮੰਡਨ ਤੀਰਥ ਮਹਾਤਮਯ ਦਾ ਵੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮੋ ਮੁਨਿਨਾ ਵਦ
ਦੱਸੋ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਕਿਹੜੇ ਥਾਂ ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ?
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਵਨਪ੍ਰਸਥ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਸੀ।
ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾ ਨਿਯਮੋਪੇਤਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਪस्या ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ ਵਯਸਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਜਜ੍ਞੇ ਸੁਸ਼ੋਭਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ।
ਮਾਰ੍ਕਂਡ ਇਤਿ ਨਾਮਾऽਥ ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਤਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਰੱਖਿਆ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਤਾਰਾਪਤਿਰਿਵਾਂਬਰੇ ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਾਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪਿਤੁਰੁਤ੍ਸਙ੍ਗਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਜਦ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਪੱਖ ਆਈ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਰਿਹਾ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਃ
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਕੋਈ ਆ ਗਿਆ।
ਸ ਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਨਖਾਗ੍ਰਾਨ੍ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਾਵਧਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਖਾਂ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਿਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੱਕ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ।
ਮृਕਂਡੋऽਪਿ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਿਨਂ ਸਸ੍ਮਿਤਾਨਨਮ੍
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੇ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਸੁਚਿਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਸ੍ਤਤੋऽਭੂਃ ਸਸ੍ਮਿਤਾਨਨਃ ॥ ੬.੨੧.
ਕਾਫੀ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਹੌਲੇ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕਥਯਾਮਾਸ ਹਾਸ੍ਯਕਾਰਣਮੇਵ ਹਿ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਹਾਸੇ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਥਾਨਿ ਭਵੇਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਤੈਃ ਪੁਮਾਨਜਰਾਮਰਃ
ਜੇ ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸਚਮੁਚ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬੁੱਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਅਮਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯ ਭਾਵਿ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾऽਸ੍ਮਾਦ੍ਦਿਵਸਾਨ੍ਨਿਧਨਂ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ
ਪਰ ਇਸ ਬੱਚੇ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਮੁੜ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕੁਰੁष੍ਵਾऽਸ੍ਯ ਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰੋ ਜਗਾਮਾऽਭੀਪ੍ਸਿਤਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਅਕਾਲੇऽਪਿ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਕਿਂਚਿਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਨਿਜੇ ਹृਦਿ
ਅਣਸਮੇਂ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਹ ਬੱਚੇ ਬਾਰੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਚਿਆ।
ਯਂ ਕਂ ਚਿਦ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਸੇ ਪੁਤ੍ਰ ਭ੍ਰਮਮਾਣਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁੱਤਰ, ਜੇ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਭਟਕਦੇ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ—
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਸ੍ਯ षਣ੍ਮਾਸਾ ਦਿਵਸੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਘਾ ਲਏ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਮੁਨੇਃ ਸੁਤਃ ੬.੨੧.
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤਂ ਬਾਲਭਾਵੇਨ ਕੌਤੁਕਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਃ
ਫਿਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਬਚਪਨ ਵਾਲੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲ ਆਏ।
ਸਰ੍ਵੈਰੇष ਸ਼ਿਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦੀਰ੍ਘਾ ਯੁਰਿਤਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਬੱਚਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।'
ਤਨ੍ਨ ਯੁਕ੍ਤਂ ਭਵੇਦੀਦृਗਸ੍ਮਾਕਂ ਵਚਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਤੋ ਮਿਥਃ ਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਾਃ
ਫਿਰ, ਆਪਸ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਰੋ ਨੀਤ੍ਵਾ ਬਾਲੋऽਯਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਜੀਵਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਇਹ ਬੱਚਾ ਹੁਣ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ।'
ਤਤਸ੍ਤੁ ਤੇ ਸਮਾਦਾਯ ਸਤ੍ਵਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਏ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਂ ਦੇਵਂ ਵੇਦੋਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਤਵਨੈਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਦੁਜਿਆਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਭਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ।
ਤੇषਾਮਨਂਤਰਂ ਸੋऽਪਿ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।