ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਊਚੁਃ ਪਿਤਰਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਮਾ ਯੇ ਵृਦ੍ਧਿਂ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਵਾ ਨृਪ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਿਹੜੇ ਪਿਤਰ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਾਧਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—”
ਤਦਸ੍ਯਾਂ ਕੂਪਿਕਾਯਾਂ ਚ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਗਯਾ ਸ੍ਥਿਤਾ ੬.੨੦.
“ਇਸ ਕੂਪ ਵਿੱਚ ਗਯਾ ਆਪ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।”
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਰਘੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਤ੍ਰ ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰੋ।
ਅਥੈਵਾਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਮਾਸ ਤਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਰਘੁਸਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਤੇ ਚੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ॥ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸਂਹृष੍ਟਾ ਸ੍ਵਕੀਯਾਨਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਵ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਠੀਕ ਹੈ,” ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਅਥ ਤੇषੁ ਪ੍ਰਯਾਤੇषੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਰਘੂਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦਾ ਉੱਤਮ—
ਸ਼ਾਕਮੂਲਫਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਰ੍ਥਂ ਸਮੁਪਾਨਯ
ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ ਜਲਦੀ ਸਾਕ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲਿਆਓ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਜਗਾਮਾऽਰਣ੍ਯਮੇਵ ਹਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੁਰੰਤ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਧਾਤ੍ਰੀਫਲਾਨਿ ਚਾऽऽਮ੍ਰਾਣਿ ਚਿਰ੍ਭਟਾਨੀਂ ਗੁਦਾਨਿ ਚ
ਧਾਤੂਰੀ ਦੇ ਫਲ, ਆਮ, ਚਿਰਭਟਾ ਦੀਆਂ ਲੌਕੀਆਂ ਤੇ ਗੁੜ ਦੇ ਟੋਲੇ,
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਾਚਯਾਮਾਸ ਤਦਰ੍ਥੇ ਜਨਕੋਦ੍ਭਵਾ
ਫਿਰ, ਇਸ ਲਈ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਪਕਾਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਕੁਤਪੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਕਾਲੇ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਦੋਂ ਕੁਟਪਾ ਦੀ ਰਸਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਉੱਤਮ,
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਸੀਤਾ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾ ੬.੨੦.੨੦ ਸ ਤਾਂ ਸੀਤੇਤਿ ਸੀਤੇਤਿ ਵ੍ਯਾਹृਤ੍ਯਾਥ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੀਤਾ ਪਲੱਖ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੀ ਸੀ; ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ 'ਸੀਤਾ! ਸੀਤਾ!' ਕਹਿ ਕੇ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਤ੍ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸਂਭਵਾਮ੍
ਪਿਆਰੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਾਧ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸਂਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਿਸਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਹਨ, ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੀ, ਜਰੂਰ।'
ਤਤੋ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤਿਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਗਤੇष੍ਵਥ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਾਧ ਮੁਕ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਚਲੇ ਗਏ,
ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਸੀਤਾਂ ਕੋਪਸਂਰਕ੍ਤਲੋਚਨਃ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਆਯਾਤੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਤੇषੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲ ਉਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆ ਗਏ ਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ,
ਨੈਤਦ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਕੁਲਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਦਤ੍ਰ ਕਾਨਨੇ
ਇਹ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਠੀਕ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭੀਤਾ ਸਾ ਜਨਕੋਦ੍ਭਵਾ
ਉਸਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਡਰ ਗਈ।
ਨ ਮਾਮਰ੍ਹਸਿ ਕਾਰ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਗਰ੍ਹਿਤੁਂ ਰਘੁਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਕੰਮ 'ਚ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਓ।
ਪਿਤਾ ਤਵ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦਸ਼ਰਥਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ੬.੨੦.
ਤੁਹਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਦਸ਼ਰਥ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਪਿਤੁਃ ਪਿਤਾਮਹੋऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਸ੍ਯ ਰਘੂਤ੍ਤਮ
ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਦਾਦਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਇੱਕ, ਤੀਜਾ ਵੀ, ਹੇ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਮ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਾਃ ਸੁਹਰ੍षਿਤਾਃ
ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਹੈ।
ਤਤੋ ऽਹਂ ਲਜ੍ਜਯਾ ਨष੍ਟਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸਂਗਮਾਨ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਸੁਰਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ।
ਤਥਾ ਖਾਦ੍ਯਾਨਿ ਲੇਹ੍ਯਾਨਿ ਚੋष੍ਯਾਣਿ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਤਿ ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਮਯਾ ਵਿਭੋ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚਟਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਚੂਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਉਹ ਖਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਨ੍ਨष੍ਟਾ ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪਾਦਹਂ ਵਿਭੋ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਂਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਰਾਮੋ ਰਾਜੀਵਲੋਚਨਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਂ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਇਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਤ੍ਸ ਪਰ੍ਣਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਭੂਤਲੇ
ਉਸ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤ, ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪੱਤੇ ਵਿਛਾ।'
ਤਤਃ ਕੋਪਪਰੀਤਾਤ੍ਮਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਘਵਮ੍
ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।