ਅਥ ਵ੍ਰੀਡਾਸਮਾਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਫਿਰ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਗਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਤਤੋ ਭੂਯਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਰੋਹਿਣੀਰਤਃ
ਜਦ ਦੱਖਸ਼ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੁੜ ਰੋਹਿਣੀ ਨਾਲ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਿਹਾ।
ਅਥ ਗਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਮੂਚੁਃ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਧੀਆਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਦੱਖਸ਼ ਕੋਲ ਗਈਆਂ ਤੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਦੌਰ੍ਭਾਗ੍ਯਦੁਃਖਸਂਤਪ੍ਤਾ ਮਰਿष੍ਯਾਮ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ 7.3.20.
ਅਸੀਂ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੜ ਰਹੀਆਂ ਹਾਂ; ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਅਸੀਂ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀਆਂ।
ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਚਂਦ੍ਰ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪ ਕृਤਂ ਨ ਹਿ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਪਾਪ ਕਰ ਲਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਯਮੇष੍ਯਸਿ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਵ੍ਯਾਪਿਤਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਘਟਦਾ ਗਿਆ।
ਕਿ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਤਤ੍ਰ ਹ੍ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਛਾਪੇ ਸੁਦਾਰੁਣੇ
ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਸ ਏਵਂ ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਤੋਰ੍ਬੁਦਮਥਾਚਲਮ੍
ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮੈ ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਵਰ੍षਾਣਾਮਯੁਤੇ ਗਤੇ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਮਹਾਦੇਵ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਚਂਦ੍ਰ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।
ਯਕ੍ਸ਼੍ਮਣਾ ਵ੍ਯਾਪਿਤੋ ਦੇਹੋ ਮਮਾਯਂ ਚ ਜਗਤ੍ਪਤੇ
ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਾਪਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਯ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਨ੍ਯਕਾ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਤਃ 7.3.20.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਵਤੀਰਾ ਦੇ।
ਕृष੍ਣੇ ਕ੍ਸ਼ਯਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚਂਦ੍ਰ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵृਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਘਟ ਜਾਵੇਂਗਾ; ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਵੇ, ਤੂੰ ਵਧ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤ੍ਯੇਵ ਸ ਯਾਤੁ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਇੱਥੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਚ੍ਛਂਤੁ ਪੂਰ੍ਵਜਾਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਭਾ ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਿਮਲੋਦਕੇ
ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਇਸ ਕਰਕੇ—
ਪ੍ਰਭਾਸਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਨਰਾਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੇ ਯਾਸ੍ਯਂਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਗਯਾਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤੇषਾਂ ਚਂਦ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇੱਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਗਯਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰੋऽਪਿ ਬੁਭੁਜੇ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪਤ੍ਨੀਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਸਂਭਵਾਃ
ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਤ੍ਰ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਦ੍ਵਿਜਾਤਿਨਾ
ਉਹ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪਿੰਡ ਤੇ ਜਲ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਪੁਰਾ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕੋਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਭੂਨ੍ਮਹਾਮਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਿੰਡੋਦਕ ਸੀ।
ਅਸ਼ਕ੍ਤੋऽਧ੍ਯਯਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਜਾਡ੍ਯਭਾਵਾਨ੍ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮੰਦਤਾ ਕਰਕੇ ਪਾਠ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਕਾਲੇਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਤੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਆਪ ਆਈ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਖਿਨ੍ਨਂ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਥੱਕਿਆ ਤੇ ਵੈਰਾਗੀ ਵੇਖ ਕੇ—
ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹृष੍ਯਸਿ ਹृਦਾ ਕਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰ ਤ੍ਵਮਾਗਤਃ
ਤੂੰ ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਜ੍ਞਾਨਹੀਨੋ ਮਹਾਭਾਗੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਾਂਛਾਮਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਦੇਵੀ ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ ਮਰਣਂ ਹਿ ਮਮ ਸ਼੍ਰੇਯੋ ਮੂਕਭਾਵਾਨ੍ਨ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇਵੀ ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੇ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦੀ; ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਹੀ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਮੂਕਤਾ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਨਹੀਂ।