ਅਥ ਗਤ੍ਵਾ ਸ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ ੬.੧੮.
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਤਂ ਰਾਜਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਨ੍ਯਮਾਨਾ ਮਹੀਪਾਲਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ
ਉਹ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮਨੁਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਨੇऽਸ੍ਮਿਞ੍ਜਨਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਤੂੰ ਇਥੇ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ?
ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯੇਵ ਲਿਂਗਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਤਵ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਿੱਸ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅਥੋਵਾਚ ਨृਪਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਪਿਪਾਸਾ ਮਾਂ ਪ੍ਰਬਾਧਤੇ
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬੜੀ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੈਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤੋਯਂ ਸਮੀਪੇ ਯਨ੍ਮਹੀਪਤੇਃ
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਵਿਖਾਇਆ।
ਤਤਃ ਫਲਾਨਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਤਰੂਣਾਂ ਪਤਿਤਾਨ੍ਯਧਃ
ਫਿਰ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਪੱਕੇ ਫਲ ਡਿੱਗ ਪਏ ਸਨ।
ਤਤਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਜੈਮਿਨਿਸਂਨਿਧੌ
ਫਿਰ, ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਜੈਮਿਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਚ ਨਿਜਾਂ ਵਾਰ੍ਤਾਂ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਵਿਦੂਰਥੋ ਮਹੀਪੋऽਹਂ ਮਾਹਿष੍ਮਤ੍ਯਾਂ ਕृਤਾਸ੍ਪਦਃ ੬.੧੮.
ਮੈਂ ਵਿਦੂਰਥਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਵਿਖੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤੋ ਮੇ ਭ੍ਰਮਮਾਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਃ ਸਰ੍ਵਸੈਨਿਕਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸੈਨਿਕ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਏ।
ਆਸੀਦ੍ਧਯੋ ਮਮਾऽਧਸ੍ਤਾਜ੍ਜਾਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਃ ॥ ਸੋऽਪਿ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਪਞ੍ਚਤ੍ਵਂ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ ।ਾ
ਮੇਰੇ ਹੇਠਾਂ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਾਪਸਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਵਿਦ੍ਮਹੇ ਨ ਵਯਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਅਸੀਂ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।'
ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੈਰ੍ਨੈਵ ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਦਿਸ਼ੈਰ੍ਨ ਪੁਰੈਰ੍ਨृਪ
ਸਾਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਲੈਣਾ-ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾਨਿ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਸੁੱਕ ਗਏ ਹਨ।
ਮਾਨੁषੈਃ ਸਹ ਸਂਸਰ੍ਗਂ ਸਂਭਾषਂ ਚ ਨਰਾਧਿਪ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਕੋਈ ਸਾਥ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਨਰਪਤੀ।
ਏਕੈਕਸ੍ਯ ਤਰੋਰ੍ਮੂਲੇ ਦਿਵਸਂ ਵਾ ਦਿਨਦ੍ਵਯਮ੍
ਅਸੀਂ ਹਰ ਕੋਈ ਇਕ-ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠ ਇਕ ਜਾਂ ਦੋ ਦਿਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਕਾਰਣਾਤ੍ਤਵ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਿਸ਼ਾਮੇਤਾਂ ਵਨਸ੍ਪਤੌ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰੱਖਤ ਵੇਖ ਲੈ।
ਏਕਾਕਿਨਂ ਪਦਾਤਿਂ ਚ ਵਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸ਼੍ਰਮਵਿਹ੍ਵਲਮ੍ ੬.੧੮. । ਏਕਾਕੀ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਯਂ ਨੇष੍ਯਤਿ ਚ ਕਥਂ ਨਿਸ਼ਾਮ੍
ਇਹ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਇਕੱਲਾ, ਪੈਦਲ, ਨਿਰਅਸਤਰ ਤੇ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਾਤ ਕਿਵੇਂ ਗੁਜ਼ਾਰੇਗਾ?
ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰੈਵ ਨੇष੍ਯਾਮਃ ਸਮੇਤਾਃ ਸ਼ਰ੍ਵਰੀਮਿਮਾਮ੍॥ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਹ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾਂਗੇ; ਸਵੇਰੇ ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਸਂਵਦਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦੀਧਿਤਿਃ
ਜਦ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਾਸ੍ਤਾਪਸਾਨ੍ਰਾਜਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਣਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਧ੍ਯਾਵਿਧਿਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੈਰੇਵ ਯਥੋਚਿਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਧਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।'
ਅਥ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ ਚ ਰਾਜਾ ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੁਜਾਤੀ ਵੀ, ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਕਾਮਿਭਿਃ ਕਾਮਿਨੀਲੋਕੈਃ ਪ੍ਰਿਯੋਕ੍ਤੈਰਭਿਵਾਂ ਛਿਤਾ
ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੀਯੂषਾਰ੍ਣਵਵੇਲੇਵ ਵਿषਵृਕ੍ਸ਼ਲਤੇਵ ਚ
ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਜ਼ਹਿਰ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਬੇਲ ਵਾਂਗ ਵੀ ਹੈ।
ਉਲੂਕਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਸ਼੍ਚੌਰਾਃ ਕਾਮਿਨਃ ਕੁਲਟਾਂऽਗਨਾਃ
ਉਲੂ, ਰਾਖਸ਼, ਚੋਰ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਕੁਲਟ ਔਰਤਾਂ।
ਕੇਚਿਚ੍ਚ ਦੈਵਯੋ ਗੇਨ ਸ਼੍ਵਾਪਦੈਰਰ੍ਧਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅੱਧੇ ਖਾਧੇ ਗਏ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਤੁਰਾ ਦੀਨਾ ਦੁਃਖੇਨ ਮਹਤਾऽਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ, ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਤਤ੍ਰ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾਦਿष੍ਟ੍ਯੇਤਿ ਸਾਦਰਮ੍
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, 'ਕਿਸਮਤ, ਕਿਸਮਤ!'