ਯੋ ਵੈ ਦਾਨਪਤਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਃ
ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੈਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਮृਗਾਨ੍ਹਂਤੁਂ ਨृਪਃ ਸੇਨਾਵृਤੋ ਯਯੌ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਗਿਆ।
ਸ ਜਘਾਨ ਮृਗਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ ੬.੧੭.
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਜਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ, ਉਹ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਸਿਂਹਾਨ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਨ੍ਗਜਾਨ੍ਮਤ੍ਤਾਞ੍ਚ੍ਛਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿੰਘ, ਬੱਘ ਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਨ ਪਪਾਤ ਧਰਾਪृष੍ਠੇ ਸਸ਼ਰੋ ਦੁਦ੍ਰੁਵੇ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਵੇਗੇਨ ਮਨੋਮਾਰੁਤਵੇਗਧृਕ੍
ਕੋਈ ਵੀ ਜਾਨਵਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਿਆ; ਤੀਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ।
ਤਤਃ ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਮੁਤ੍ਸਜ੍ਯ ਮृਗਂ ਲਿਪ੍ਸੁਰ੍ਮਹੀਪਤਿਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਜਾਨਵਰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਿਆ।
ਕਣ੍ਟਕੀਬਦਰੀਪ੍ਰਾਯਂ ਸ਼ਾਲ੍ਮਲੀਵਨਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਝਾੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਰੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਟਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾऽਖਿਲਾ ਭੂਮਿਰ੍ਨਿਰ੍ਜਲਾ ਤਮਸਾ ਵृਤਾ
ਉਥੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਸੁੱਕੀ, ਰੁੱਖੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰਾ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਮਧ੍ਯਗਤੇ ਸੂਰ੍ਯੇ ਮृਗਾਕृष੍ਟਃ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਸਿਰ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਤੇਨ ਤਸ੍ਯਾਨੁਗਾ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸ਼੍ਰਾਂਤਵਾਹਨਾਃ
ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਨੌਕਰ-ਚਾਕਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਥੱਕਾ ਬੈਠੇ ਸਨ।
ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੈਃ ਪਤਿਤਾ ਨष੍ਟਚੇਤਨਾਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਸਿੰਘਾਂ, ਬੱਘਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠੇ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
ਤਤਃ ਸੋऽਪਿ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਮਾਕੁਲਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕਾਂਤਾਰਸ੍ਯਾਂਤਮਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਪ੍ਰੇਰਯਾਮਾਸ ਤਂ ਹਯਮ੍ ੬.੧੭.
ਜੰਗਲ ਦਾ ਅੰਤ ਲੱਭਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸ ਨृਪਤਿਸ੍ਤੇਨ ਵਾਯੁਵੇਗੇਨ ਵਾਜਿਨਾ
ਫਿਰ, ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕਾਂਦਿਸ਼ੀਕੇऽਨਵਸ੍ਥਿਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਉਸ ਸੁੰਨੇ ਪੈਂਡੇ ਵਿੱਚ ਬੇਮਕਸਦ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਤਤਃ ਸੋऽਪਿ ਮਹੀਪਾਲਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਮਾਕੁਲਃ
ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥਾऽਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਯਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਸ ਤ੍ਰੀਨ੍ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਸੁ ਦਾਰੁਣਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚੋਂ ਤਿੰਨ ਡਰਾਉਣੇ ਭੂਤ ਵੇਖੇ।
ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ ਭੂਪਤਿਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਕੇ ਯੂਯਂ ਵਿਕृਤਾਕਾਰਾ ਮਯਾ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
"ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇੰਨੇ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਵਾਲੇ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।"
ਵਿਦੂਰਥੋ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਹਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਤਿਪੀਡਿਤਃ
"ਮੈਂ ਵਿਦੂਰਥਾ ਰਾਜਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਭੁੱਖ ਤੇ ਤਿੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ।"
ਤਤਸ੍ਤੇषਾਂ ਤੁ ਯੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠੋ ਮਾਂਸਾਦਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਮ੍ ॥ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਨਯਾਵਨਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਾਂਸਾਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਣ ਲੱਗਾ:
ਵਯਂ ਪ੍ਰੇਤਾ ਮਹਾਰਾਜ ਨਿਵਸਾਮੋऽਤ੍ਰ ਕਾਨਨੇ
"ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸੀਂ ਭੂਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ।"
ਅਹਂ ਮਾਂਸਾਦਕੋਨਾਮ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਯਂ ਵਿਦੈਵਤਃ
"ਮੈਂ ਮਾਂਸਾਦਾ ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਦੂਜਾ ਵਿਦੈਵਤਾ ਹੈ।"
ਕਿਮੇਤਤ੍ਕਾਰਣਂ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵੇ ਯੂਯਂ ਸ੍ਵਨਾਮਕਾਃ
"ਇਹ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹੋ?"
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਂਸਾਦਃ ਕਰ੍ਮਨਾਮਾਨਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ॥ ਮਿਥਃ ਕृਤਾਨਿ ਸਂਜ੍ਞਾਰ੍ਥਮਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ । ੬.੧੮.
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਛਾਣ ਲਈ ਰੱਖੇ ਹਨ।'
ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾऽਵਹਿਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਨਃ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਵਯਂ ਹਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜਾਤ੍ਯਾ ਵੈਦਿਸ਼ਾਖ੍ਯੇ ਪੁਰੇ ਨृਪ
ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸੀਂ ਜਾਤਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਅਤੇ ਵੈਦਿਸ਼ਾ ਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੀ।
ਨਾਸ੍ਤਿਕਾ ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾਃ ਪਰਦਾਰਰਤਾਃ ਸਦਾ
ਅਸੀਂ ਨਾਸਤਿਕ, ਮਰਿਆਦਾ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰੁਝੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸੀ।
ਜਿਹ੍ਵਾਲੌਲ੍ਯਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਮਯਾ ਭੁਕ੍ਤਂ ਸਦਾऽऽਮਿषਮ੍
ਜਿਹਵਾ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮਾਸ ਖਾਦਾ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਯਂ ਮਹਾਰਾਜ ਯਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਵਾऽਗ੍ਰਤਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੂਜਾ ਖੜਾ ਹੈ,