ਨਿਸ਼੍ਚਲਤ੍ਵੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ੋਹ੍ਯष੍ਟषष੍ਟਿषੁ ਮਧ੍ਯਮਃ
ਅਟੱਲਤਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਅਠਾਹਠ ਵਿੱਚ ਮੱਧਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਾਵਨਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਿਹ ਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ੬.੧੩.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਧਰਤੀ ਸਭ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾਨ੍ਯਦਪਿ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਜਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।
ਅਚਲੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਨਰਾ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਅਚਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੋਕ ਜਲਦੀ—
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੇਕੇ ਪਰੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸੁਤਾਂਸ੍ਤਥਾ ਤਂਤਂ ਸ ਲਭਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਵਲ੍ਪਾਯਾਸੇਨ ਚ ਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਮੁਕਤੀ ਦੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਛੇਤੀ ਤੇ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਨਰਾ ਭੁਵਿ
ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੀਖਿਆ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਲੋਭਂ ਦ੍ਵੇषਂ ਭਯਂ ਰਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸਾ, ਇੱਛਾ, ਲਾਲਚ, ਵੈਰ, ਡਰ ਅਤੇ ਰਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਹੂਯ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਨਰੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਨਾਰੀ ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਮਰਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਔਰਤ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵੱਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਮਾਨੋऽਪਿ ਯੋ ਗਚ੍ਛੇਦਚਲੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ, ਜੇ ਉਹ ਅਚਲ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤੇ ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਗਤ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਏਤਦ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ ੬.੧੩.
ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਹਾਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਦਹਂ ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਹृਦਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਦਿਲ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਚਮਤ੍ਕਾਰਪੁਰੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੈਸ਼੍ਯਜਾਤਿਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਚਮਤਕਾਰਪੁਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਯ ਜਾਤੀ ਦਾ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮਿਆ ਸੀ।
ਯੋ ਦੌਃਸ੍ਥ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਕਰੋਤਿ ਪਸ਼ੁਰਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਸ਼ੂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਸ਼ੂਂਸ੍ਤਾਨ੍ਵਨਭੂਮਿषੁ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਚਰਾਉਂਦਾ ਸੀ,
ਕृष੍ਣ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚੈਤ੍ਰਮਾਸੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ,
ਅਥ ਯਾਵਦ੍ਗृਹਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ ਮੂਕਃ ਪਸ਼ੁਪਾਲਕਃ
ਜਦ ਉਹ ਘਰ ਆਇਆ, ਉਹ ਮੂਕ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕ,
ਕਿਂ ਪਾਪ ਨ ਸਮਾਯਾਤਃ ਪਸ਼ੁਰੇਕੋऽਦ੍ਯ ਨੋ ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਾ ਦਾਨਯ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਿਰਾਹਾਰੋऽਪਿ ਗਾਂ ਤ੍ਵਰਾਤ੍
ਅੱਜ ਪਾਪ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਪਸ਼ੂ ਗਾਇਬ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗਾਂ ਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ ਮੂਕਃ ਪਸ਼ੁਪਾਲਕਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੂਕ ਪਸ਼ੂਪਾਲਕ ਡਰ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਰਣ੍ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੀਕ੍ਸ਼ਾਂਚਕ੍ਰੇ ਸਮਂਤਤਃ ॥ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਦृष੍ਟ੍ਯਾ ਸ ਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਗਹਨਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਚ
ਫਿਰ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜੀ; ਤੇਜ਼ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੇ ਔਖੇ ਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਅਥ ਤੇਨ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਪਦਂ ਤਸ੍ਯ ਪਸ਼ੋਃ ਸ੍ਫੁਟਮ੍ ੬.੧੪.
ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਥਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਗਾਂ ਦਾ ਸਾਫ ਪੈਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਪਦਾਨ੍ਵੇषੀ ਸ ਜਗਾਮ ਵਨਾਦ੍ਵਨਮ੍
ਉਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੱਭਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤਸ੍ਯ ਜਾਤਾ ਪਸ਼ੁਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਚੱਕਰ ਲਾਇਆ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਸਾਨੇ ਚ ਪਸ਼ੁਰ੍ਲਬ੍ਧੋ ਹਿ ਤੇਨ ਸਃ
ਜਦ ਚੱਕਰ ਮੁਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਚੈਤ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਤਮੇ ਮਾਸਿ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀਮ੍
ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ,
ਏਵਮਜ੍ਞਾਨਭਾਵੇਨ ਕृਤਾ ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਚੱਕਰ ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ।
ਨਿਰਾਹਾਰਸ੍ਯ ਮੂਕਸ੍ਯ ਸਾਹਾਰਸ੍ਯ ਪਸ਼ੋਸ੍ਤਥਾ
ਇੱਕ ਜੋ ਉਪਵਾਸੀ ਤੇ ਚੁੱਪ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਪਸ਼ੂ ਜੋ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਦੋਹਾਂ ਵਲੋਂ ਇਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਿਨਾ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਭਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਚ ਦੈਵਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰੋਤ੍ਤਮਾਃ ਉਭੌ ਪਂਚਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੌ ਪृਥਕ੍ਤ੍ਵੇਨਾਯੁषਃ ਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਨਾ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਨਾ ਖਾ ਕੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੁਇਜ, ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਗਈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਤ ਆ ਗਈ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਸ਼ੁਪਾਲਸ੍ਤੁ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾਧਿਪਤੇਃ ਸੁਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਗਵਾਲਾ, ਜੋ ਦਸ਼ਾਰਣ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ,