ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦਾਨਸਂਭਵਾ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤ੍ਰਾਪਿ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹਿ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੱਚੀ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰਿਖਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤਾ ਸਦਾ
ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਕਿਲਾ ਤੇ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਨਗਰਂ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣ ਸੁਤੁਂਗੇਨ ਪਰਿਖਾਦ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਉੱਚੇ ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਕਚਤ੍ਵਰਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਧ੍ਵਜੈਃ
ਤਿੰਨ ਚੌਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਤ੍ਤਵਾਰਣਕੋਪੇਤੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਭੂਭਿਰੇਵ ਚ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਤ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਤੋ ਗृਹਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਭੂਮਿਪਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਕੁਲੀਨੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਯਥਾਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਰਣੌ ਤਤਃ 6.11.
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਉੱਚਤਾ ਸੀ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰਭੂਪਤਿਨਾ ਵ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਗਰਦਾਨਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਚਮਤਕਾਰ ਭੂਪਤਿ ਵੱਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਦਦੌ ਤੁ ਨਗਰਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੁਰਂਦਰਪੁਰੋਪਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ, ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਮੁਕ੍ਤਾਪ੍ਰਵਾਲਵੈਡੂਰ੍ਯਰਤ੍ਨਹੇਮਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤੈਃ
ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੋਤੀ, ਮੂੰਗਾ, ਵੈਡੂਰੀਆ, ਰਤਨ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਃ ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਸ਼੍ਚੈਵ ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੋਪਮੈਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਦੇ ਮਹਲ ਸਨ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ ਸਨ।
ਕਾਂਚਨੈਃ ਸੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਨ੍ਨਤੈਰਮਲੈਃ ਸ਼ੁਭੈਃ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਉੱਚ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਣਿਸੋਪਾਨਸ਼ੋਭਾਭਿਰ੍ਦੀਰ੍ਘਿਕਾਭਿਃ ਸਮਂਤਤਃ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਬਭੂਵ ਸਃ
ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਪੌਂਡ ਸਨ; ਇਹ ਸਭ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਬਣ ਗਿਆ ਸਮਝਿਆ।
ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਹੂਯ ਤਤਃ ਸੁਤਾਨ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਏਤਤ੍ਪੁਰਂ ਮਯਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ ॥ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਮਮ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਰਕ੍ਸ਼ਣੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੈਂ ਬਣਾਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ੍ਯੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਖਿਨੋ ਹृष੍ਟਮਾਨਸਾਃ ਯਸ਼੍ਚੈਤਾਨ੍ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਪਾਲਯਿष੍ਯਤਿ ਭੂਮਿਪਃ । ਅਨ੍ਯੋऽਪਿ ਪਰਮਂ ਤੇਜਃ ਸ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਭੂਤਲੇ
ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਖੀ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ; ਜੋ ਰਾਜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਪਾਵੇਗਾ।
ਅਜੇਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ੍ਫੀ ਤਿਸਂਯੁਤਃ ੬.੧੨.
ਉਹ ਸਭ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਸੁਭृਤ੍ਯਾਢ੍ਯੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੂ ਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਨੌਕਰਾਂ ਨਾਲ ਧਨਵਾਨ ਹੈ, ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਯਃ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵੇषਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਂਤਾਪਂ ਚੈਵ ਨੇष੍ਯਤਿ
ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਬਚ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਥਾ ਦੁਃਖਾਨਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨੈਕਾਨ੍ਪਰਾਭਵਾਨ੍
ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਈ ਹਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ,
ਵਂਸ਼ੋਚ੍ਛੇਦਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗਮਿष੍ਯਤਿ ਯਮਾਲਯਮ੍ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਦ੍ਭਿਰਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਦ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਏਵਂ ਸ ਭੂਪਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾ ਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਏਵਂ ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸੌਂਪ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ—
ਤਤ ਆਰਾਧਯਾਮਾਸ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂਦੇਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਸ ਬਭੂਵ ਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਨृਪਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੌ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਜਲਾਹਾਰੋ ਜਾਤੋ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਹਿ ਸਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਹੋਰ ਸੌ ਸਾਲ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇ ਗਤੇ
ਜਦ ਸੌ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਪਰਿਤੁष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯ ਵਾਂਛਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਰਾਜੀ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜੋ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੰਗ ਲੋ।'