ਅਦ੍ਯੈਵ ਵਿਪ੍ਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਤ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਅੱਜ ਹੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਚੈਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰੋਪਵਾਸਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਉਥੇ, ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਜਨਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਜ੍ਜਾਤੌ ਹਸ੍ਤੌ ਤਸ੍ਯ ਯਥਾ ਪੁਰਾ
ਉਸੇ ਪਲ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।
ਏਵਂ ਤਦ੍ਧਰਣੀਪृष੍ਠੇ ਤੀਰ੍ਥਂ ਜਾਤਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਪਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ।
ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਸਰ੍ਵਰੋਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਚਿਤ੍ਰਾਸਂਸ੍ਥੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਥੇ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ੀ
ਜਦ ਚਿਤਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਚੌਦਵੀ ਰਾਤ ਆ ਜਾਵੇ,
ਤਤਸ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭੂਪਂ ਸਮਾਦਾਯ ਚ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ 6.11.
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਲੈ ਆਏ।
ਤਤਃ ਸ ਮਨਸਿ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਕੁष੍ਠਵ੍ਯਾਧਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਦੇ ਨਾਸ ਬਾਰੇ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਕੁष੍ਠਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਸਮਪ੍ਰਭਃ । ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਃ ਸਲਿਲਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਹਿ ਯੁष੍ਮਾਕਂ ਮੁਕ੍ਤੋऽਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।
ਏਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਦੇਸ਼ਂ ਚ ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਾਦਿ ਤਥਾਪਰਮ੍
ਇਹ ਰਾਜ, ਇਹ ਦੇਸ਼, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ—
ਮਮੈਵਾਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਾਯ ਦਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਬृਹਤ੍ਤਰਾਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਵਧੇਰੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਊਚੁਃ ਨ ਵਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਂ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।'
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਪੁਰਾ ਦਤ੍ਤਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
'ਕਦੇ, ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਤੀ ਸਾਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।'
ਸਾ ਭੂਯੋਪਿ ਹृਤਾऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਰ੍ਬਲਵਤ੍ਤਰੈਃ 6.11.
'ਪਰ ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਤਾਕਤਵਰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਲੈ ਲਈ।'
ਤਪਸ੍ਥਿਤੋऽਪਿ ਕਾਰ੍ਯੇऽਤ੍ਰ ਨ ਭੀਃ ਕਾਰ੍ਯਾ ਕਥਂਚਨ
'ਭਾਵੇਂ ਅਸੀਂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਡਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।'
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਯਦਿ ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਦਾਨਸਂਭਵਾ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇऽਤ੍ਰਾਪਿ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਹਿ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੇ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸੱਚੀ ਭਰੋਸਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਾਕਾਰਪਰਿਖਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮਿਣਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਨਿਰਤਾ ਸਦਾ
ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਕਿਲਾ ਤੇ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਨਗਰਂ ਕਲ੍ਪਯਾਮਾਸ ਸ੍ਥਾਨੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਥਾਂ 'ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਬਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਾਕਾਰੇਣ ਸੁਤੁਂਗੇਨ ਪਰਿਖਾਦ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਉੱਚੇ ਕਿਲੇ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀਆਂ ਖਾਈਆਂ ਨਾਲ ਘੇਰਿਆ ਗਿਆ।
ਤ੍ਰਿਕਚਤ੍ਵਰਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸ਼ੋਭਿਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਧ੍ਵਜੈਃ
ਤਿੰਨ ਚੌਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਤ੍ਤਵਾਰਣਕੋਪੇਤੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਭੂਭਿਰੇਵ ਚ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮੱਤ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਤੋ ਗृਹਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਭੂਮਿਪਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਾਰੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯਃ ਕੁਲੀਨੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਯਥਾਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਰਣੌ ਤਤਃ 6.11.
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਉੱਚਤਾ ਸੀ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ षष੍ਠੇ ਨਾਗਰਖਣ੍ਡੇ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨੇ ਚਮਤ੍ਕਾਰਭੂਪਤਿਨਾ ਵ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਭ੍ਯੋ ਨਗਰਦਾਨਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਨਾਗਰਖੰਡ, ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਚਮਤਕਾਰ ਭੂਪਤਿ ਵੱਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਵਾਲਾ ਇਹ ਗਿਆਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।