ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਜੇ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਵਿਨਾਸ਼ਕਮ੍
ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰਾऽਸੌ ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵੋਤਮਃ
ਉਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਚਮਤ੍ਕਾਰਃ ਕਥਂ ਰਾਜਾ ਮੁਕ੍ਤਃ ਕੁष੍ਠੇਨ ਸੂਤਜ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਸੂਤ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜਾ ਚਮਤਕਾਰਾ ਕਿਵੇਂ ਕੁਸ਼ਟ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ?
ਕਤਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਦਿਖਾਇਆ?
ਕਤਮਂ ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਉਹ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਸਥਿਤ ਹੈ?
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਂ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚਮਤ੍ਕਾਰਨृਪੋਦ੍ਭਵਾਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਰਾਜਾ ਚਮਤਕਾਰਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ ਭ੍ਰਾਂਤਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪ੍ਰਭਾਸਾਦ੍ਯਾਨਿ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ਼ਃ
ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂਵਾਂ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਪृਚ੍ਛਮਾਨੋ ਭਿषਗ੍ਮੁਖ੍ਯਾਨੌषਧਾਨਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਚੰਗੇ ਹਕੀਮਾਂ ਤੋਂ ਦਵਾਈਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨ ਲੇਭੇ ਕਿਂਚਿਦਿष੍ਟਂ ਵਾ ਸ ਮਂਤ੍ਰਂ ਭੇषਜਂ ਚ ਵਾ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਕੋਈ ਮੰਤਰ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪਰਮਂ ਗਤਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵੈਰਾਗ ਲੈ ਚੁੱਕਾ।
ਨਿਵਾਸਮਕਰੋਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਤਮੇ ਚਿਰਮ੍ ਅਨ੍ਯ ਸ੍ਯਾऽਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਮਦਾਹਂਕਾਰਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਉਸ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਰੁੱਖ ਨਾਲ ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਤਿਪਯਾਹਸ੍ਯ ਭ੍ਰਮਮਾਣੋ ਮਹੀਪਤਿਃ 6.11.
ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਫਿਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਪਾਯੋऽਤ੍ਰ ਦੈਵੋ ਵਾ ਮਾਨੁषੋऽਪਿ ਵਾ
ਕੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਰਾਹ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਰੱਬੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖੀ?
ਅਥਵਾ ਵਿਤ੍ਥ ਨੋ ਯੂਯਂ ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੀਹ ਕਲੇਵਰਮ੍
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਅਸ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ੍ਥਾਨਾਦਸ੍ਮਾਦਦੂਰਤਃ
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ—
ਯੇ ਨਰਾ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਗ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਕਾਣਾਸ਼੍ਚਾਂਧਾਸ੍ਤਥਾ ਜਡਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਲੰਗੜੇ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਤੇ ਮੂਰਖ ਵੀ—
ਤੇऽਪਿ ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾਦੌ ਸ੍ਨਾਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰਾਕृਤਾਸ਼ਨਾਃ
ਉਹ ਵੀ ਚੈਤਰ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਅਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਦृष੍ਟਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਰ੍ਕਸਮਪ੍ਰਭਾਃ 6.11.
ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕ ਵੇਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥਂ ਕਥਂ ਜ੍ਞੇਯਂ ਮਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਸ਼ੰਖਤੀਰਥ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਪੋਵੀਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ—
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਨੁਜੋ ਜਜ੍ਞੇ ਸ਼ਂਖਾਖ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੰਖ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਲਿਖਿਤਸ੍ਯਾऽऽਸ਼੍ਰਮਂ ਯਯੌ
ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਲਿਖਿਤਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਗਿਆ।
ਸ ਸ਼ੂਨ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਲਿਖਿਤਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲਿਖਿਤਾ ਦੇ ਸੁੰਨੇ ਆਸ਼ਰਮ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਭੂਰੀਣਿ ਪਕ੍ਵਾਨਿ ਮਧੁਰਾਣਿ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੱਕੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲ ਖਾਏ।
ਸ ਗृਹੀਤਫਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਂਖਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਕੋਪਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਫਲ ਫੜਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਅਦਤ੍ਤਾਨਿ ਮਯਾ ਪਾਪ ਫਲਾਨਿ ਹृਤਵਾਨਸਿ
ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਾ ਦਿੱਤੇ ਫਲ ਚੁਰ ਲਏ, ਪਾਪੀ।
ਫਲਾਨਿ ਪ੍ਰਗृਹੀਤਾਨਿ ਵਿਜਨੇऽਤ੍ਰ ਤਵਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਫਲ ਲੈ ਲਏ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਰੁ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਮੇ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਚੌਰ੍ਯਸਂਭਵਮ੍ ॥। ਇਹ ਲੋਕਃ ਪਰਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇਨ ਮੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਖਾਵਹਃ ॥ 6.11.
ਇਸ ਲਈ, ਚੋਰੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਜੋ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਸੁਖ ਮਿਲੇ।
ਤਤਃ ਸ ਹਸ੍ਤਮਾਦਾਯ ਹਸ੍ਤੇ ਸ਼ਂਖਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਸ਼ੰਖਾ ਦਾ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਿਆ।