ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਃ ਪ੍ਰਪੂਰਿਤਃ
ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਭਰ ਗਏ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤ੍ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਕਰ੍ਮ ਯੇਨੋਚ੍ਛੇਦਂ ਪ੍ਰਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਕੰਮ ਕਰੋ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਤਃ ਸਂਵਰ੍ਤਕੋ ਵਾਯੁਃ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਸਮਂਤਤਃ
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਗੀ।
ਏਵਂ ਨਾਸ਼ਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ੍ਥਲੋਚ੍ਚਯੇ ੬.੮.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੀਰਥ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ,
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਵਲ੍ਮੀਕਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਫਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਓਥੇ ਇਕ ਚਿਟੀ ਦਾ ਟਿਲ੍ਹਾ ਬਣ ਗਿਆ।
ਅਥ ਪਾਤਾਲਤੋ ਨਾਗਾਸ੍ਤੇਨ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਕੌਤੁਕਾਤ੍
ਫਿਰ ਪਾਤਾਲ ਤੋਂ ਸੱਪ, ਉਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ, ਤਜੱਸੁਸ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਆਏ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਮਾਨਵਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਯਥੇਚ੍ਛਯਾ
ਉਥੇ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਨਾਗਬਿਲਃ ਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਧਰਾਤਲੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਿਲ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ,
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਭਗਵਾਨ੍ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ
ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਮਰਾਜ ਜੀ,
ਤਤਃ ਪਿਤਾਮਹਾਦੇਸ਼ਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮਾਰ੍ਗੇਣ ਤੇਨ ਸਃ
ਫਿਰ, ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ ਦਾ ਹੁਕਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹੀ ਰਾਹੀਂ,
ਅਥਾऽਭੂਤ੍ਪਾਪਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਤਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਦੇਵਸ੍ਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਉਹ, ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਉਹ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਵੇਖ ਕੇ,
ਯਦਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪੁਮਾਨਤ੍ਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਰਿਵ ਭੂਪਤਿਃ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ,
ਯਾਪਯਿष੍ਯਤਿ ਤਨ੍ਨੂਨਂ ਮਾਮਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਲਯਾਤ੍ ੬.੮.
ਮੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੇਜ ਦੇਵੇ,
ਤਤਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਰਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਰਕ੍ਤਸ਼ृਂਗਂ ਨਗੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਤਦ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨਾਮਕ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨੋ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਸੂਤ ਕੀਰ੍ਤਯ
ਇਹ ਸਭ ਕਦੋਂ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਸੂਤ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਰਕ੍ਤਸ਼ृਂਗੋ ਗਿਰਿਃ ਕੋऽਯਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤੇਨ ਯਃ
ਇਹ ਰਕਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਪਹਾੜ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉੱਥੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ?
ਵਿਵਾਹਿਤਾ ਰਮਾਨਾਮ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸਨੇ ਰਮਾ ਨਾਂ ਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾ ਯਯੌ ਕਾਲਃ ਸੁਪ੍ਰਭੂਤਃ ਸੁਤਂ ਵਿਨਾ
ਫਿਰ, ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਾ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।
ਨਿਯਤਾ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾ ਸ੍ਨਾਨਜਪ੍ਯਪਰਾਯਣਾ
ਉਹ ਨਿਯਮਤ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਂਦੀ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਜਪ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ।
ਤਤੋ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਂਤੇ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਉਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਸਾ ਵਵ੍ਰੇ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੋऽਸ੍ਤੁ ਭਗਵਂਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਸਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ: 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।'
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨ ਸਂਪਨ੍ਨੋ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਯਤਃ ੬.੮.
ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ।
ਅਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਾਤੇਜੋਭਿਰਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਅਜੈਯ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਯਜ੍ਵਾ ਦਾਨਪਤਿਃ ਸ਼ੂਰੋ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਃ ਅਜੇਯਃ ਸਂਗਰੇ ਚੈਵ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੈਰਪਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ
ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਹਾਦਰ, ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਸੁषੁਵੇ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦਸ਼ਮੇ ਮਾਸਿ ਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਫਿਰ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਉਹਨੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਮੇ ਦਿਨੇ ॥। ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਂ ਵृਤ੍ਰ ਇਤ੍ਯੇਵ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਰਵੇਂ ਦਿਨ, ਉਸਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾ ਨਾਮ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਅਥਾਸੌ ਵਵृਧੇ ਬਾਲਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਥੋਡੁਰਾਟ੍
ਉਹ ਬੱਚਾ ਚੰਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਕਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧਣ ਲੱਗਾ।