ਗृਹਕृਤ੍ਯਨਿਯੁਕ੍ਤੋऽਸਾਵੇਕਦਾ ਬਾਨ੍ਧਵੈਰ੍ਨृਪ
ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਰਾਜਾ।
ਅਥਾਸੌ ਤੈਃ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਗਤ੍ਵਾਰ੍ਬੁਦਮਥਾਚਲਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਰਬੁਦਾ ਪਹਾੜ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਲਿਂਗਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਿਪਰੋ ਜਾਤੋ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟੋ ਮਹਾਦੇਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮਹਾਦੇਵ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦ੍ਯਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।
ਪਂਗੁਭਾਵੋऽਤ੍ਰ ਮੇ ਯਾਤੁ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤਵ ਸ਼ਂਕਰ
ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਲੰਗੜਾਪਣ ਇਥੇ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਵਾਸ੍ਤੁ ਸਤਤਂ ਚਾਤ੍ਰ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ 7.3.17.
ਤੇਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਜਰੀ ਇਥੇ ਰਹੇ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਤਪਃਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਤੀਰ੍ਥਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਇਹ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚੈਤ੍ਰਸ਼ੁਕ੍ਲਚਤੁਰ੍ਦ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਮੇ ਭਵੇਤ੍ਤਥਾ
ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ, ਮੇਰੀ ਹਾਜਰੀ ਇਥੇ ਹੋਵੇ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਸ੍ਨਾਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਿਪ੍ਰੋऽਸੌ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਮਵਾਪ ਹ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਕੇਵਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਸ ਦਿਨ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸਖਣ੍ਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਪਂਗੁਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠੀ ਸਹਿਂਕੜਾ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪੰਗੂ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਮਤੀਰ੍ਥਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਤਿ ਉੱਤਮ ਯਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਰਮਲੋਭਵਾਨ੍
ਪਹਿਲਾਂ, ਚਿਤਰਾਂਗਦ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਲੋਭੀ ਸੀ।
ਅਤੀਵ ਨਿष੍ਠੁਰੋ ਦੁष੍ਟੋ ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੀਡਕਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਸੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਸਤ੍ਯਸ਼ੌਚਵਿਹੀਨਸ੍ਤੁ ਮਾਯਾਮਤ੍ਸਰਸਂਯੁਤਃ
ਉਹ ਸੱਚ ਤੇ ਪਵਿਤਰਤਾ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਸੀ, ਛਲ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਟਨਾਤ੍ਸ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਂਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਸਮਾਕੁਲਃ
ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪਦ੍ਮਿਨੀਭਿਃ ਸਮਾਕੀਰ੍ਣੋ ਗ੍ਰਾਹਨਕ੍ਰਝषਾਕੁਲਃ
ਉਹ ਝੀਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਉਥੇ ਮਗਰਮੱਛ, ਘਰਿਆਲ ਤੇ ਮੱਛੀਆਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ।
ਤृषਾਰ੍ਤਃ ਸਂਪ੍ਰਵਿष੍ਟਃ ਸ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਜਲਾਸ਼ਯੇ
ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ ਆ ਕੇ, ਉਹ ਉਸੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਨਰਕਾ ਰੌਦ੍ਰਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਸ਼੍ਚ ਯਮੇਨ ਚ
ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਯਮ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਬਣਾਏ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਰਕਸ੍ਥਾ ਸੁਖਂ ਗਤਾਃ ਆਚਖ੍ਯੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਾ ਨਰਕਸ੍ਥਾਨਾਂ ਸੁਖੋਦ੍ਭਵਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਲੋਕ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਏ; ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਦੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।
ਤਦਾ ਵੈਵਸ੍ਵਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਭੂਮਾਵਸ੍ਤ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਚਲਃ 7.3.18.
ਤਦ ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਰਬੁਦ ਪਹਾੜ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਮृਤ੍ਯੁਮਾਪਨ੍ਨੋ ਭਾਤ੍ਯਦਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਕਾਰਣਮ੍ ਗ੍ਰਾਹੇਣ ਸ ਧृਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨृਪਾਧਮਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਥੇ ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕਟਾ ਮਰ ਗਿਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਮੁਚ੍ਯਤਾਮਾਸ਼ੁ ਤੇਨਾਯਂ ਨਾਨੇਯਾਸ਼੍ਚਾਪਰੇ ਜਨਾਃ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਇਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਨਾ ਲਿਆਏ ਜਾਣ।
ਤਤਸ੍ਤੈਃ ਕਿਂਕਰੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਯਮਵਾਕ੍ਯਾਨ੍ਨृਪੋਤ੍ਤਮ
ਫਿਰ, ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਯਸ੍ਤੁ ਭਕ੍ਤਿਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਨਰਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਕृਤ੍ਯਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਉਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਸਪ੍ਤਮੇ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖਂਡੇ ਤृਤੀਯੇऽਰ੍ਬੁਦਖਣ੍ਡੇ ਯਮਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਂਨਾਮਾष੍ਟਾਦਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ 'ਯਮਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਖੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਰਬੁਦਾ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਅਕੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸਕੰਦਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।