ਸ੍ਨਾਤਮਾਤ੍ਰੋਥ ਰਾਜਾ ਸ ਹਾਟਕੇਸ਼੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍। ਚਂਡਾਲਤ੍ਵੇਨ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਬਭੂਵਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ॥੬.੪.
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਹਾਟਕੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਡਾਲਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤਂ ਸ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਣਤਂ ਗਤਕਲ੍ਮषਮ੍। ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਮੁਕ੍ਤੋਸਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਚਂਡਾਲਤ੍ਵੇਨ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍॥੬.੪.
ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਮ ਸਕਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਰਾਜੇ, ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹੁਣ ਚੰਡਾਲਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।'
ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਂ ਤੇਜੋ ਦਿष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪਰਂ ਤਪਃ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜਸ੍ਵ ਸਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਤਾ॥੬.੪.
'ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਵਧੀਆ ਤੇਜ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਤਪ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇੱਥੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕਰ।'
ਯੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਾ ਹृਦਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾ। ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਵਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਪਿਤਾਮਹਮ੍॥੬.੪.
'ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪਾਵੇਂਗਾ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।'
ਮਖਾਂਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਦ੍ਯੋ ਯੇਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਤੇ ਮਖੇ। ਤਸ੍ਮਾਦਤ੍ਰੈਵ ਸਂਭਾਰਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਜ੍ਞਸਮੁਦ੍ਭਵਾਨ੍। ਆਨਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਚ੍ਚ ਯਾਵਦਾਗਮਨਂ ਮਮ॥੬.੪.
'ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਯਜਨ ਲਈ ਜਿੰਨੇ ਵੀ ਸਮਾਨ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਰੱਖ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਉਂ।'
ਬਾਢਮਿਤ੍ਯੇਵ ਸੋऽਪ੍ਯਾਹ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ। ਪਿਤਾਮਹਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਚਃ॥੬.੪.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੋਵੇ,' ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਨਮ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਯਾਜਯਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਭੂਪਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਂ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ। ਮਾਨੁषੇਣ ਸ਼ਰੀਰੇਣ ਯੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ ਤੇ ਪਦਮ੍॥੬.੪.
ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਵਾਵਾਂਗਾ, ਪਿਤਾਮਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਗਚ੍ਛ ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਪਿਤਾਮਹ। ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੁਰਗਣੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸ਼ਿਵਵਿष੍ਣੁਪੁਰਃਸਰੈਃ॥੬.੪.
ਇਸ ਲਈ, ਪਿਤਾਮਾ, ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੇ ਆ ਜਾ।
ਪ੍ਰਗृਹਾਣ ਸ੍ਵਹਸ੍ਤੇਨ ਯਜ੍ਞਭਾਗਂ ਯਥੋਚਿਤਮ੍। ਸਸ਼ਰੀਰੋ ਦਿਵਂ ਯਾਤਿ ਯੇਨਾਸੌ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ॥੬.੪.
ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਯਜਨ ਦੀ ਭਾਗ ਲੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਤੇਰੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵੇਗਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ। ਨ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃਸ੍ਵੇਨ ਕਾਯੇਨ ਲਭ੍ਯਤੇ। ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਾਂਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੈਵਂ ਵਦਸ੍ਵ ਮਾਮ੍॥੬.੪.
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਯਜਨ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ; ਸਰੀਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਨਾ ਆਖ।
ਵਯਮਗ੍ਨਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਹਵਿਰ੍ਗृਹ੍ਣਾਮਹੇ ਮਖੇ। ਵੇਦੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਸਮ੍ਯਗ੍ਯਜਮਾਨਹਿਤਾਯ ਵੈ॥੬.੪.
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਅੱਗ ਹਨ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਹ੍ਨਿਮੁਖੇ ਭੂਯਃ ਸ ਜੁਹੋਤਿ ਹਵਿਰ੍ਦ੍ਵਿਜ। ਤਤਃ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਸਂਸ਼ਯਮ੍॥੬.੪.
ਇਸ ਲਈ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਹਵਨ ਕਰੇ; ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲਵੇਗਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਰੁषਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਪਿਤਾਮਹਮੁਵਾਚੇਦਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਤਪਸੋ ਬਲਮ੍॥੬.੫.
ਸੂਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਿਤਾਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖ।'
ਯਾਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਂ ਤਂ ਵਿਧਿਵਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਵਤਾ। ਯਜ੍ਞੇਨਾਤ੍ਰਾ(?) ਨਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ॥੬.੫.
ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਤੇ ਦਾਨ-ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੇ ਯਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਯਜਨ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਪਿਤਾਮਾ, ਤੂੰ ਵੇਖ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰੁਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਧਰਾਤਲਮ੍। ਚਕਾਰ ਯਾਜਨੇ ਯਤ੍ਨਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੋਃ ਸੁਮਹਾਤ੍ਮਨਃ॥੬.੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਲਈ ਯਜਨ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਦਦੌ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਹੂਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਵੇਦਪਾਰਗਾਨ੍। ਯਤ੍ਰਕਰ੍ਮੋਚਿਤੇ ਕਾਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਵਨੇ ਸ਼ੁਭੇ॥੬.੫.
ਉਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦীক্ষਾ ਦਿੱਤੀ।
ਬਭੂਵ ਸ ਸ੍ਵਯਂ ਧੀਮਾਨਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰ੍ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਣਿ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹੋਤਾ ਚ ਸ਼ਾਂਡਿਲ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਗੌਤਮ ਏਵ ਚ॥੬.੫.
ਉਹ ਖੁਦ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਅਧਵਰਯੂ ਬਣਿਆ; ਉਥੇ ਸ਼ਾਂਡਿਲਯ ਹੋਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਗੌਤਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੀ।
ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨੋ ਨਾਮ ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣਃ ਕਾਰ੍ਮਿਕਃ। ਉਦ੍ਗਾਤਾ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਹਰ੍ਤਾ ਚ ਜੈਮਿਨਿਃ॥੬.੫.
ਚਯਵਨ ਆਗਨੀਧ੍ਰਾ ਸੀ, ਮੈਤ੍ਰਾਵਰੁਣ ਕਰਮਿਕ ਸੀ; ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਯ ਉਦਗਾਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੈਮਿਨੀ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਤਾ ਸ਼ਂਕੁਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਥੋਨ੍ਨੇਤਾ ਚ ਗਾਲਵਃ। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚ੍ਛਂਸੀ ਹੋਤਾ ਗਰ੍ਗੋ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਃ॥੬.੫.
ਸ਼ੰਕੁਵਰਨ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਸੀ, ਤੇ ਗਾਲਵ ਉਨਨੇਤਾ ਸੀ; ਪੁਲਸਤਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਛੰਸੀ ਸੀ, ਤੇ ਗਰਗ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਹੋਤਾ ਸੀ।
ਨੇष੍ਟਾ ਚੈਵ ਤਥਾਤ੍ਰਿਸ੍ਤੁ ਅਚ੍ਛਾਵਾਕੋ ਭृਗੁਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨृਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਂਕੁਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ॥੬.੫.
ਅਤ੍ਰੀ ਨੇਸ਼ਟਾ ਸੀ, ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਆਪ ਅੱਛਾਵਾਕਾ ਸੀ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ, ਸਭ ਨੂੰ ਰਿਤਵਿਕ ਬਣਾਇਆ।
ਵਾਸੋਭਿਰ੍ਮੁਕੁਟੈਸ਼੍ਚੈਵ ਕੇਯੂਰੈਃ ਸਮਲਂਕृਤਾਨ੍। ਕृਤ੍ਵਾ ਕੇਸ਼ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਂ ਦਧਤ੍ਕृष੍ਣਾਜਿਨਂ ਤਥਾ॥੬.੫.
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ, ਮਕੁਟ ਤੇ ਕੇਯੂਰ ਪਾ ਕੇ, ਕੇਸ਼ ਮੁੰਡਵਾ ਕੇ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਾਈ।
ਐਣਸ਼ृਙ੍ਗਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪਯੋਵ੍ਰਤਪਰਾਯਣਃ। ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰਾਯ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਵੈ ਤਤਃ॥੬.੫.
ਮਿਰਗ ਦੇ ਸਿੰਗ ਲੈ ਕੇ, ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਵਰਤ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮਾ ਯਜਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਜੋੜਿਆ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਚ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇ ਯਥੋਚਿਤੇ। ਆਜਗ੍ਮੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗਾਃ॥੬.੫.
ਜਦ ਲੰਮਾ ਯਜਨ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਏ।
ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਤਾਰ੍ਕਿਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਗृਹਸ੍ਥਾਃ ਕੌਤੁਕਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਦੀਨਾਂਧਕृਪਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਨਟਨਰ੍ਤਕਾਃ॥੬.੫.
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਤਰਕਸ਼ਾਸਤਰੀ, ਘਰਵਾਲੇ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਾਲੇ, ਗਰੀਬ, ਅੰਨ੍ਹੇ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਹੋਰ ਨਟ-ਨਰਤਕ ਵੀ ਆਏ।
ਦੀਯਤਾਂ ਦੀਯਤਾਮਾਸ਼ੁ ਏਤੇषਾਮੇਤਦੇਵ ਹਿ। ਭੁਜ੍ਯਤਾਂਭੁਜ੍ਯਤਾਂ ਲੋਕਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਿਤਿ॥੬.੫.
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦਿਓ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਦੇ ਦਿਓ; ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗਣ ਦਿਓ, ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗਣ ਦਿਓ; ਸਭ ਨੂੰ ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ।
ਇਤ੍ਯੇष ਨਿਨਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸਤਤਂ ਮਹਾਨ੍। ਯਜ੍ਞਵਾਟੇ ਸਦਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਕਦਾਚਨ॥੬.੫.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਦੇ ਸਥਾਨ 'ਚ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸਸ੍ਯਮਯਾਃ ਸ਼ੈਲਾ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਾਃ। ਸੁਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਰੂਪ੍ਯਸ੍ਯ ਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ॥੬.੫.
ਉਥੇ ਅਨਾਜ ਦੇ ਪਹਾੜ ਬਣੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਵੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦਾਨਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਂਦ੍ਰਾਣਾਮਸਂਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਧੇਨਵਃ। ਤਥੈਵ ਵਾਜਿਨੋ ਦਾਂਤਾ ਮਦੋਨ੍ਮਤ੍ਤਾ ਮਹਾਗਜਾਃ॥੬.੫.
ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉਥੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਤਰਬੀਤ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ, ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵੀ ਹਨ।
ਸਮਂਤਾਤ੍ਕਲ੍ਪਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਰ੍ਵਤੋਪਮਾਃ। ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰੇ॥੬.੫.
ਚਾਰਾਂ ਪਾਸੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਬਣਾਵਟਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਯਜਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਆਹੂਤਾ ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਯ ਨਾਭਿਗਚ੍ਛਂਤਿ ਦੇਵਤਾਃ। ਕੇਵਲਂ ਵਹ੍ਨਿਵਕ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਸ੍ਯ ਗृਹ੍ਣਂਤਿ ਤਦ੍ਧਵਿਃ॥੬.੫.
ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਬੁਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਸਿਰਫ ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਹਵਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।