ੴਨਮਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯ ਅਥ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ षष੍ਠਨਾਗਰਖਣ੍ਡਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਃ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ॥ ਸ ਧੂਰ੍ਜਟਿ ਜਟਾਜੂਟੋ ਜਾਯਤਾਂ ਵਿਜਯਾਯ ਵਃ। ਯਤ੍ਰੈਕਪਲਿਤਭ੍ਰਾਂਤਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯਦ੍ਯਾਪਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀ॥੬.੧.
ਓਮ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਨਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਲਟ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਹਨਵੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਤ ਲਈ ਉਭਰੇ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਹਰਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਲਿਂਗਂ ਕਸ੍ਮਾਦਤਨ੍ਮਹਾਮਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੇषਾਂਗਾਨਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ॥੬.੧.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਹਰਾ ਦਾ ਲਿੰਗ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸੂਤ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ॥੬.੧.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਡੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਭਾਰੋ ਮਹਾਨੇष ਯੋ ਭਵਦ੍ਭਿਰੁਦਾਹृਤਃ। ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਤਥਾਪ੍ਯੇਨਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ॥੬.੧.
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ।
ਆਨਰ੍ਤਵਿषਯੇ ਚਾਸ੍ਤਿ ਵਨਂ ਮੁਨਿਜਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਫਲਿਤਦ੍ਰੁਮਮ੍॥੬.੧.
ਆਨਰਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਠਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਰ ਰੁੱਤ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸੌਮ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ੬.੧.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਸ਼ਿਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਦਨ੍ਤੋਲੂਖਲਿਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸੇਵਿਤਂ ਚਾਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਕੈਃ॥੬.੧.
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ, ਗਿਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਹੋਮਪਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਜਪਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਤਤ੍ਪਰੈਃ। ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਹਂਸੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੁਟੀਚਰੈਃ॥੬.੧.
ਉਥੇ ਉਹ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਹੋਮ, ਜਪ ਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਵਨਵਾਸੀ ਤਿੰਨ ਲਾਠੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਹੰਸ ਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਕੁਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ।
ਸ੍ਨਾਤਕੈਰ੍ਯਤਿਭਿਰ੍ਦਾਨ੍ਤੈਸ੍ਤਥਾ ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਸਾਧਕੈਃ। ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕਃ॥੬.੧.
ਉਥੇ ਸਨਾਤਕ, ਦੰਤੀ ਯਤੀ, ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਗ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਆਏ।
ਸਤੀਵਿਯੋਗਸਂਤਪ੍ਤੋ ਭ੍ਰਮਮਾਣ ਇਤਸ੍ਤਤਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸੌਮ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤੇ॥੬.੧.
ਸਤੀਆ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਕ੍ਰੀਡਂਤਿ ਨਕੁਲਾ ਯਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸਰ੍ਪੈਃਪ੍ਰਹਰ੍षਿਤਾਃ। ਪਞ੍ਚਾਨਨਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤਂਗੈਰ੍ਵृषਦਂਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾਖੁਭਿਃ। ਕਾਕਾਃ ਕੌਸ਼ਿਕਸਂਘੈਸ਼੍ਚ ਵੈਰਭਾਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ॥੬.੧.
ਉਥੇ ਨਕੁਲ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਦੇ ਹਨ; ਪੰਜ-ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਂਦਰ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਦੰਸ਼ ਚੂਹਿਆਂ ਨਾਲ; ਕਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਸਭ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਤਦਾ। ਨਗ੍ਨਃ ਕਪਾਲਮਾਦਾਯ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਸਃ॥੬.੧.
ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ ਨੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖ ਕੇ, ਨੰਗਾ ਤੇ ਕਪਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਭਿੱਖਾ ਲਈ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਰੂਪਂ ਗਾਤ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍। ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਂ ਤਾਪਸ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਾਃ॥੬.੧.
ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਗृਹਕਰ੍ਮ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਾਨਿ ਚ। ਮਿਥਃ ਸਂਭਾषਣਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਸ੍ਥਾਨੇਸ੍ਥਾਨੇ ਚ ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ॥੬.੧.
ਉਹ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
ਏਕਾ ਸਾ ਕਾਪਿ ਧਨ੍ਯਾ ਯਾ ਚਕ੍ਰੇ ਤਸ੍ਯਾਵਗੂਹਨਮ੍। ਵਿਸ਼੍ਰਬ੍ਧਾ ਸਰ੍ਵਗਾਤ੍ਰੇषੁ ਤਾਪਸਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ॥੬.੧.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ, ਵਾਕਈ ਧਨਵਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਤਥਾਨ੍ਯਾਃ ਕੌਤੁਕਾਵਿष੍ਟਾ ਧਾਵਂਤ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍। ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਿਸ੍ਤਾਰਿਤਵਿਲੋਚਨਾਃ॥੬.੧.
ਦੂਜੀਆਂ, ਜਿਗਿਆਸਾ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜੀਆਂ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਣ ਲੱਗੀਆਂ।
ਕਾਸ਼੍ਚਿਦਰ੍ਦ੍ਧਾਨੁਲਿਪ੍ਤਾਂਗ੍ਯਃ ਕਾਸ਼੍ਚਿਦੇਕਾਂਜਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ। ਅਰ੍ਧਸਂਯਮਿਤੈਃ ਕੈਸ਼ੈਸ੍ਤਥਾਨ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਬਾਲਕਾਃ॥੬.੧.
ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਅੱਧੇ ਹੀ ਲਗਾਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਨੇ ਇੱਕ ਅੱਖ ਹੀ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਅੱਧੇ ਹੀ ਬਣਾਏ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਏਵਮਾਲੋਕ੍ਯਮਾਨਃ ਸ ਕਾਮਿਨੀਭਿਰ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਬਭ੍ਰਾਮ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇਣ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਦੇਹੀਤਿ ਕੀਰ੍ਤਯਨ੍॥੬.੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਭਿਕਸ਼ਾ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ, 'ਇਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ' ਕਹਿੰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ।
ਅਥ ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਤਥਾ ਵਿਗਤਾਂਬਰਮ੍। ਕਾਮੋਦ੍ਭਵਕਰਂਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰੋਚੁਃ ਕੋਪਾਰੁਣੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ॥੬.੧.
ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ, ਕੱਪੜੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪ ਤ੍ਵਯਾਸ੍ਮਾਕਮਾਸ਼੍ਰਮੋऽਯਂ ਵਿਡਂਬਿਤਃ। ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲਿਂਗਂ ਪਤਤ੍ਵਾਸ਼ੁ ਤਵੈਵ ਵਸੁਧਾਤਲੇ॥੬.੧.
ਜਿਸ ਕਰਕੇ, ਪਾਪੀ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਮਾੜਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਲਿੰਗ ਜਲਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਭੂਮੌ ਲਿਂਗਂ ਤਸ੍ਯ ਪਪਾਤ ਤਤ੍। ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾਥ ਧਰਣੀਪृष੍ਠਂ ਪਾਤਾਲਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਹ॥੬.੧.
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦਾ ਲਿੰਗ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸੋऽਪਿ ਲਿਂਗਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤੋ ਲਜ੍ਜਾਯੁਕ੍ਤੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਗਰ੍ਤਾਂ ਗੁਰ੍ਵੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਭ੍ਰੂਣਰੂਪਃ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍॥੬.੧.
ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਤੇ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇੱਕ ਡੂੰਘੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਭ੍ਰੂਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਅਥ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪਾਤੇਨ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਭਯਸ਼ਂਸਿਨਃ। ਉਤ੍ਪਾਤਾ ਦਾਰੁਣਾਸ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ॥੬.੧.
ਲਿੰਗ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹੀ ਦੱਸਦੇ, ਭਿਆਨਕ ਉਪਦ੍ਰਵ ਹਰ ਥਾਂ ਹੋਣ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਾਣਿ ਪਤਂਤ੍ਯੁਲ੍ਕਾ ਦਿਵਾਪਿ ਚ। ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਸਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਚ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ॥੬.੧.
ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਢਹਿ ਗਈਆਂ, ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਵੀ ਉਲਕਾਵਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਛੱਡਣ ਲੱਗੇ।
ਅਥ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਯਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਮਾਨਸਾਃ। ਸ਼ਕ੍ਰਵਿष੍ਣੁਮੁਖਾ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਪਿਤਾਮਹਃ॥੬.੧.
ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਡੋਲਦੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਾਮਹ ਦੇਵਤਾ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਏ।
ਪ੍ਰੋਚੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਣਤਾਃ ਸ੍ਤੁਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰੈਃ ਸੁਸ਼੍ਰੁਤਿਸਂਭਵੈਃ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸृष੍ਟਿਰੂਪਂ ਯਤ੍ਕਮਲਾਸਨਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍॥੬.੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣੀ ਹੋਈ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰੂਪ, ਕਮਲ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਮਿਦਂ ਕਿਮਿਦਂ ਦੇਵ ਵਰ੍ਤਤੇ ਹ੍ਯਧਰੋਤ੍ਤਰਮ੍। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਕਲਂ ਯੇਨ ਵ੍ਯਾਕੁਲਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਮ੍॥੬.੧.
ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ? ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਇੰਨੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ?
ਪ੍ਰਲਯਸ੍ਯੇਵ ਚਿਹ੍ਨਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਦ੍ਮਸਂਭਵ। ਕਿਂ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮਕਾਲੇऽਪਿ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਯਃ॥੬.੧.
ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ; ਕੀ ਹੁਣ ਵੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸੁਰਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਕੋਵਿਦਃ। ਗਤਿਰ੍ਭਯਾਰ੍ਤਦੇਹਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ॥੬.੧.
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਲਈ, ਤੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਮਾਹਰ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰਾਂ ਦੀ ਆਸਰਾ, ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਤਾਮਹ ਹੈਂ।
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਚਤੁਰਾਨਨਃ। ਉਵਾਚ ਸੁਚਿਰਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ॥੬.੧.
ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ, ਲੰਮਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਅੱਖ ਨਾਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਬੋਲਿਆ।