ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤਸ੍ਤੁ ਕਲਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਕਲਸ਼ੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲ ਜਾਓ।
ਨਾਗੇਸ਼੍ਵਰੋ ਹਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਸ਼੍ਚਿਂਤਾਮਣਿਵਿਨਾਯਕਃ
ਨਾਗੇਸ਼ਵਰ, ਹਰਿਸਚੰਦ੍ਰ, ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਵਸਿष੍ਠਵਾਮਦੇਵੌ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਰੂਪਧਰਾਵੁਭੌ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵ, ਦੋਵੇਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਸੀਮਾਵਿਨਾਯਕਂ ਚਾਥ ਕਰੁਣੇਸ਼ਂ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ ਆਸ਼ਾਵਿਨਾਯਕਸ਼੍ਚਾਥ ਵृਦ੍ਧਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਪੁਨਃ
ਸੀਮਾ ਵਿਨਾਇਕ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਕਰੁਣੇਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ; ਫਿਰ ਆਸ਼ਾ ਵਿਨਾਇਕ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵ੍ਰਿਧਾਦਿਤਯ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਚਤੁਰ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਸ਼ਸ੍ਤੁ ਤਤਃ ਪਰਃ
ਫਿਰ ਚਤੁਰਵਕਤਰੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਲਿੰਗ ਦੇਖੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਾਹਮੀਸ਼ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਚਂਡੀਚਂਡੀਸ਼੍ਵਰੌ ਦृਸ਼੍ਯੌ ਭਵਾਨੀਸ਼ਂਕਰੌ ਤਤਃ 4.2.100.
ਚੰਡੀ ਅਤੇ ਚੰਡੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਭਵਾਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਲਾਂਗਲੀਸ਼ਸ੍ਤਤੋਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਸ੍ਤਤਸ੍ਤੁ ਨਕੁਲੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਫਿਰ ਲਾਂਗਲੀਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਕੁਲੀਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਵਾਪਿ ਨਿष੍ਕਲਂਕੇਸ਼ਮੇਵ ਚ
ਫਿਰ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਸ਼ਵਰ ਜਾਂ ਨਿਸਕਲੰਕੇਸ਼ਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
ਗਂਗੇਸ਼ੋਰ੍ਚ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਗੰਗੇਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗਿਆਨ ਵਾਪੀ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰੋ।
ਦਂਡਪਾਣਿਂ ਮਹੇਸ਼ਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਣਮੇਤ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਦੰਡਪਾਣੀ, ਮਹੇਸ਼ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ੇਸ਼ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ।
ਵਿਨਾਯਕਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪਂਚ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਥਂ ਤਤੋ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਫਿਰ ਪੰਜ ਵਿਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੋ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥ ਵੱਲ ਜਾਓ।
ਅਂਤਰ੍ਗृਹਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰੇਯਂ ਯਥਾਵਦ੍ਯਾ ਮਯਾ ਕृਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਘਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਮੈਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੈ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪੇ
ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਸਰਂ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਿष੍ਣੁਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਓ।
ਨਭਸ੍ਯ ਪਂਚਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਕੁਲਸ੍ਤਂਭਂ ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਨਭਸਿਆ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਕੁਲਸਤੰਭ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਪੂਰ੍ਵਮਿਮਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਭਿਃ 4.2.100.
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧੀਤ੍ਯ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਸਾਂਗਾਨ੍ਯਤ੍ਫਲਮਾਪ੍ਯਤੇ 4.2.100.
ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸੰਗ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯ ਇਦਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਮਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵਰ੍ਧਮੇਵ ਵਾ 4.2.100.
ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਤ੍ਯੇਵ ਸ਼ਂਭੋਰਾਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ 4.2.100.
ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਂਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਹਾਮਂਗਲਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸਭ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਮੰਗਲ ਹੈ।
ੴਨਮਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯ ਅਥ ਸ੍ਕਾਨ੍ਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ षष੍ਠਨਾਗਰਖਣ੍ਡਪ੍ਰਾਰਮ੍ਭਃ ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ॥ ਸ ਧੂਰ੍ਜਟਿ ਜਟਾਜੂਟੋ ਜਾਯਤਾਂ ਵਿਜਯਾਯ ਵਃ। ਯਤ੍ਰੈਕਪਲਿਤਭ੍ਰਾਂਤਿਂ ਕਰੋਤ੍ਯਦ੍ਯਾਪਿ ਜਾਹ੍ਨਵੀ॥੬.੧.
ਓਮ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੁਣ ਸਕੰਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਛੇਵੀਂ ਨਗਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਜਟਾਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਲਟ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਹਨਵੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਤ ਲਈ ਉਭਰੇ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਹਰਸ੍ਯ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ਲਿਂਗਂ ਕਸ੍ਮਾਦਤਨ੍ਮਹਾਮਤੇ ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਸਂਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੇषਾਂਗਾਨਿ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ॥੬.੧.
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਹਰਾ ਦਾ ਲਿੰਗ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਨ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਥਾਵਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸੂਤ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਨਃ॥੬.੧.
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਹੇ ਸੂਤ, ਸਾਡੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਭਾਰੋ ਮਹਾਨੇष ਯੋ ਭਵਦ੍ਭਿਰੁਦਾਹृਤਃ। ਕੀਰ੍ਤਯਿष੍ਯੇ ਤਥਾਪ੍ਯੇਨਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ॥੬.੧.
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਂਗਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ।
ਆਨਰ੍ਤਵਿषਯੇ ਚਾਸ੍ਤਿ ਵਨਂ ਮੁਨਿਜਨਾਸ਼੍ਰਯਮ੍। ਮਨੋਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਤ੍ਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਫਲਿਤਦ੍ਰੁਮਮ੍॥੬.੧.
ਆਨਰਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਠਹਿਰਾਈ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਰ ਰੁੱਤ ਫਲ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸੌਮ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤਮ੍ ੬.੧.
ਉਥੇ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਸ਼ਿਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਦਨ੍ਤੋਲੂਖਲਿਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸੇਵਿਤਂ ਚਾਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਕੈਃ॥੬.੧.
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ, ਗਿਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਵਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਨਹੋਮਪਰੈਸ਼੍ਚੈਵ ਜਪਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਤਤ੍ਪਰੈਃ। ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੈਸ੍ਤ੍ਰਿਦਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਹਂਸੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕੁਟੀਚਰੈਃ॥੬.੧.
ਉਥੇ ਉਹ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਹੋਮ, ਜਪ ਤੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਵਨਵਾਸੀ ਤਿੰਨ ਲਾਠੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਹੰਸ ਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਕੁਟੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ।
ਸ੍ਨਾਤਕੈਰ੍ਯਤਿਭਿਰ੍ਦਾਨ੍ਤੈਸ੍ਤਥਾ ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਸਾਧਕੈਃ। ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਂਤਕਃ॥੬.੧.
ਉਥੇ ਸਨਾਤਕ, ਦੰਤੀ ਯਤੀ, ਤੇ ਪੰਜ ਅੱਗ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਭਗਵਾਨ ਉਥੇ ਆਏ।
ਸਤੀਵਿਯੋਗਸਂਤਪ੍ਤੋ ਭ੍ਰਮਮਾਣ ਇਤਸ੍ਤਤਃ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਸਮਾਯਾਤਃ ਸੌਮ੍ਯਸਤ੍ਤ੍ਵਨਿषੇਵਿਤੇ॥੬.੧.
ਸਤੀਆ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਾਲ, ਇधर-ਉਧਰ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਨਰਮ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।