ਤਤਃ ਸ਼ੈਲੇਸ਼੍ਵਰਕਥਾ ਰਤ੍ਨੇਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਰਤਨੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮਧਿष੍ਠਾਨਂ ਦੁਰ੍ਗਾਸੁਰਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਾਸਥਾਨ ਅਤੇ ਦੁਰਗਾ ਦੇ ਅਸੁਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੌਰ।
ਪੁਨਰੋਂਕਾਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਮੁੜ ਓਂਕਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ।
ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੇਸ਼ਮਹਿਮਾ ਤਤਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਕਥਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਫਿਰ ਧਰਮੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਸੁਭ ਕਥਾ।
ਤਤੋ ਵੀਰੇਸ਼੍ਵਰਾਖ੍ਯਾਨਂ ਵੀਰੇਸ਼ ਮਹਿਮਾ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਵੀਰੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਵੀਰੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮੇਸ਼ ਮਹਿਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਸਮੁਦ੍ਭਵਃ 4.2.100.
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਯਜਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ।
ਤਤੋ ਵੈ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਿਮ੍ਨਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਫਿਰ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਤੀਸ਼੍ਵਰਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰਮृਤੇਸ਼ਾਦਿ ਵਣਰ੍ਨਮ੍
ਸਤੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਅਮ੍ਰਿਤੇਸ਼ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਤੀਰ੍ਥਕਦਂਬਂ ਚ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪ ਸਂਕਥਾ
ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਗੱਲ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦਾਖ੍ਯਾਨਸ਼ਤਕਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾਧ੍ਯਾਯੇਪ੍ਯਸ੍ਤਿ ਯਾਤ੍ਰਾਪਰਿਕ੍ਰਮਃ
ਇਹ ਸੌ ਕਥਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਅਨੁਕ੍ਰਮਣੀ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯਾਤ੍ਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਨਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਥਮਤੋ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਯਾਤ੍ਰਿਕੈਰ੍ਮੁਦਾ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਚੈਲਮਾਦੌ ਸਂਸ੍ਨਾਯ ਚਕ੍ਰਪੁष੍ਕਰਿਣੀਜਲੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਚਕ੍ਰ-ਪੁਸ਼ਕਰਣੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਦਿਤ੍ਯਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਦਂਡਪਾਣਿਂ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਆਦਿਤਯ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਦੰਡਪਾਣੀ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਜ੍ਞਾਨਵਾਪੀਮੁਪਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਨਂਦਿਕੇਸ਼ਂ ਤਤੋਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜ੍ਯਾਨ-ਵਾਪੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪੁਨਰ੍ਦਂਡਪਾਣਿਮਿਤ੍ਯੇषਾ ਪਂਚਤੀਰ੍ਥਿਕਾ ।। 4.2.100.
ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ ਦੰਡਪਾਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ; ਇਹ ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ।
ਦੈਨਂਦਿਨੀ ਵਿਧਾਤਵ੍ਯਾ ਮਹਾਫਲਮਭੀਪ੍ਸੁਭਿਃ
ਜੋ ਵੱਡਾ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ।
ਦ੍ਵਿਸਪ੍ਤਾਯਤਨਾਨਾਂ ਚ ਕਾਰ੍ਯਾ ਯਾਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਚੌਦਾਂ ਆਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਪ੍ਰਤਿਭੂਤਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸਿਦ੍ਧਿਮਭੀਪ੍ਸੁਭਿਃ
ਜਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੌਨੇਨ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਾਤ੍ਰਿਕਃ
ਜੋ ਯਾਤਰੀ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਤਤੋ ਵੈ ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਸਮ੍
ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਵਿਸ਼ਟਪ, ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸਾ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।
ਧਰ੍ਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚ ਵੀਰੇਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਤਃ
ਧਰਮੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਵੀਰੇਸ਼ ਨੂੰ, ਫਿਰ ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਜਾਵੇ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਅਵਿਮੁਕਤੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁषਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨੈਤਾਂ ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਅष੍ਟਾਯਤਨ ਯਾਤ੍ਰਾਨ੍ਯਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਵਿਘ੍ਰਸ਼ਾਂਤਯੇ
ਅਠ ਧਾਮਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਝਗੜੇ ਦੂਰ ਹੋ ਸਕਣ।
ਗਂਗੇਸ਼ੋ ਨਰ੍ਮਦੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਗਭਸ੍ਤੀਸ਼ਃ ਸਤੀਸ਼੍ਵਰਃ 4.2.100.
ਇਹ ਹਨ: ਗੰਗੇਸ਼, ਨਰਮਦੇਸ਼, ਗਭਸਤੀਆ ਅਤੇ ਸਤੀਸ਼ਵਰ।
ਦृਸ਼੍ਯਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਮਹਾਪਾਪੋਪਸ਼ਾਂਤਯੇ
ਇਹ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਵਿਘ੍ਰੋਪਹਂਤ੍ਰੀ ਚ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਭਿਃ
ਇਹ ਯਾਤਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵਿੱਘਨ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਸਂਗਮੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯਃ ਸਂਗਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਸੰਗਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਂਦਾਕਿਨੀ ਤੀਰ੍ਥੇ ਦ੍ਰष੍ਟਵ੍ਯੋ ਮਧ੍ਯਮੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਤੀਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਮਧਯਮੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।