ਰਹਸ੍ਯਂ ਪਰਿਵਿਜ੍ਞਾਯ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਨਃ
ਚੰਦ੍ਰਮੌਲੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ,
ਆਨਂਦਕਾਨਨਸ੍ਯੇਹ ਮਹਿਮਾਨਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਇੱਥੇ ਆਨੰਦਕਾਨਨ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੇਵ੍ਯੈ ਸਮਾਖ੍ਯਾਯਿ ਸ਼ਿਵੇਨ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਾ
ਜਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਸ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ,
ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਚ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਸ਼ੁਕਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸਤ੍ਤਮ 4.2.99.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ ਆਦਿ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਕਲ੍ਮषਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਕਾਸ਼ੀਖਂਡ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਲਿਂਗਮਹਿਮਾਖ੍ਯੋ ਨਾਮ ਨਵਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਵਾਲੇ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਚੌਥੇ ਕਾਸ਼ੀ ਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਨਵਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤਰਾਂ ਪਰਿਤृਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਹृਦਿ ਚਾਪਿ ਵਿਧਾਰਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾਧ੍ਯਾਯਂ ਤਥਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੂਚੀ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਹਾਤਮਯ ਵੀ,
ਸ਼ੁਕਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤ੍ਵਪਿ ਚ ਬਾਲਕਾਃ
ਸ਼ੁਕ, ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੱਚੇ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਨ।
ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾਧ੍ਯਾਯਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚਾਪਿ ਖਂਡਜਮ੍
ਸੂਚੀ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ ਖੰਡ ਦੀ ਮਹਾਤਮਯ ਵੀ,
ਵਿਂਧ੍ਯਨਾਰਦਸਂਵਾਦਃ ਪ੍ਰਥਮੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਵਿੰਧਿਆ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤੇਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦੇ ਦੇਵਾਨਾਮਾਗਮਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਅਗਸਤ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੋਇਆ।
ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਚ ਤਤਃ ਸਪ੍ਤਪੁਰ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਫਿਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੱਤ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਇਂਦ੍ਰਾਗ੍ਨ੍ਯੋਰ੍ਲੋਕਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਣਃ
ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਦੀ ਕਥਾ।
ਗਂਧਵਤ੍ਯਲਕਾਪੁਰ੍ਯੋਰੀਸ਼ਯੋਸ੍ਤੁ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਗੰਧਵਤੀ ਅਤੇ ਅਲਕਾ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ।
ਉਡੁਲੋਕ ਕਥਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਤਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਃ 4.2.100.
ਫਿਰ ਉਡੁਲੋਕ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਦੀ ਉਤਪਤੀ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਂ ਤਤੋ ਲੋਕਾ ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਯ ਚ ਤਪਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਤਪਸ਼।
ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰ੍ਮਣਃ
ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਵੱਲੋਂ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ।
ਸ੍ਕਂਦਾਗਸ੍ਤ੍ਯੋਸ਼੍ਚ ਸਂਵਾਦੋ ਮਣਿਕਰ੍ਣ੍ਯਾਃ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਸਕੰਦ ਤੇ ਅਗਸਤ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ।
ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਂਗਾਯਾ ਗਂਗਾਨਾਮਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਗੰਗਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮ।
ਦਂਡਪਾਣੇਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯੁਦ੍ਭਵਸ੍ਤਤਃ
ਦੰਡਪਾਣੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਕੂਏ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿ ਪ੍ਰਕਰਣਂ ਤਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਲਕ੍ਸ਼ਣਾਨਿ ਚ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ।
ਤਤੋ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਤਤੋ ਯੋਗਨਿਰੂਪਣਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੋਗ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਣਨਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਗਿਨੀਵਰ੍ਣਨਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ ਕਾਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ।
ਸਾਂਬਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਦ੍ਰੁਪਦਾਦਿਤ੍ਯ ਸ਼ਂਸਨਮ੍
ਸਾਂਬਾਦਿਤਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰੁਪਦਾਦਿਤਯ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ।
ਦਸ਼ਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਂਦਰਾਚ੍ਚ ਗਣਾਗਮਃ 4.2.100.
ਦਸ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਗਣਾਂ ਦਾ ਆਉਣਾ।
ਮਾਯਾਗਣਪਤੇਸ਼੍ਚਾਥ ਢੁਂਢਿਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਵਸ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਗਣਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਢੁੰਢੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ।
ਤਤਃ ਪਂਚਨਦੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਬਿਂਦੁਮਾਧਵਸਂਭਵਃ
ਫਿਰ ਪੰਜ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਬਿੰਦੁਮਾਧਵ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ।
ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਮਂਦਰਾਤ੍ਕਾਸ਼ੀਂ ਵृषਭਧ੍ਵਜਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜਾ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦਾ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਕਾਸ਼ੀ ਵੱਲ ਜਾਣਾ।
ਤਤਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਰਹਸ੍ਯਸ੍ਯ ਕਥਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਫਿਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਹੱਸ ਦੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।