ਤਂਦੁਲਾਦਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ੇਪੈਃ ਪ੍ਰਾਪਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਚਾਵਲ ਆਦਿ ਦੀ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਖੇਤ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਚਰਿष੍ਯਂਤੋऽਤ੍ਰ ਪਰਿਤੋ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਥੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਵਧੀਆ ਮੰਡਪ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ।
ਪ੍ਰਹਾਸਾਨ੍ਮਤ੍ਕਥਾਲਾਪਾਁਲ੍ਲਾਭਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਨ੍
ਹਾਸੇ ਤੇ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ, ਲਾਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ,
ਮਨ੍ਨਾਮੋਚ੍ਚਾਰਣਪਰਾਨ੍ਮਤ੍ਕਥਾਰ੍ਪਿਤਸੁਸ਼੍ਰੁਤੀਨ੍
ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨ ਲਈ ਕੰਨ ਲਗਾ ਕੇ,
ਮਾਨਯਾਮਾਸੁਰਥ ਤਾਨ੍ਕੁਕ੍ਕੁਟਾਨ੍ਸਾਧੁਵਰ੍ਤ੍ਮਨਃ ਕ੍ਰਮੇਣਾਹਾਰਮਾਕੁਂਚ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਂਤਿ ਚਾਤ੍ਰ ਵੈ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮੁਰਗੀਆਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲੀਆਂ, ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ; ਆਹਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਘਟਾ ਕੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡਣਗੀਆਂ।
ਪਸ਼੍ਯਤਾਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਵਿष੍ਣੋ ਤੇ ਮਦਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ,
ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਯ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਭੋਗਾਨਨੁਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਤਮ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈ ਚੁੱਕੇ,
ਤਤੋ ਲੋਕਾਸ੍ਤਦਦਾਰਭ੍ਯ ਕਥਯਿष੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲੋਕ ਹਰ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣਗੇ।
ਚਰਿਤ੍ਰਮਪਿ ਵੈ ਤੇषਾਂ ਯੇ ਸ੍ਮਰਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਧਨਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਯਾਵਤ੍ਕਥਾਂ ਸ਼ਂਭੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਾਮਗ੍ਰਤੋ ਹਰੇਃ 4.2.98.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਈ।
ਅਥਨਂਦਿਨਮਾਹੂਯ ਦੇਵਦੇਵ ਉਮਾਧਵਃ
ਫਿਰ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਅਥ ਨਂਦੀ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵृषਭਧ੍ਵਜਮ੍
ਨੰਦੀ ਆ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧਵਜ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਸ੍ਮਿਤ੍ਵਾਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛਂਭੁਃ ਸਿਦ੍ਧਂ ਨਸ੍ਤੁ ਸਮੀਹਿਤਮ੍
ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਸਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।'
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹਰਿਣਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਤਤੋऽਗਾਦ੍ਰਂਗਮਂਡਪਮ੍ ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਰਮਾਨਂਦਕਾਰਣਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਰੰਗ-ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਗਿਆ। ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਸੁਣ ਕੇ—'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਰ੍ਥੇ ਕਾਸ਼ੀਖਂਡ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪਗਮਨਂ ਨਾਮਾष੍ਟਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਾਸੀ ਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਗਮਨ ਨਾਮਕ ਅਠਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕੰਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਸੂਤ ਯਥਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਕੁਂਭਜੇ ਸ਼ਰਜਨ੍ਮਨਾ
ਸੂਤ ਜੀ, ਸੁਣੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ-ਜਨਮ ਨੇ ਕੁੰਭ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ ਨਿਰ੍ਗਤ੍ਯ ਦੇਵੋ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੈਃ ਸਹਿਤਃ ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਅਗਸਤਿਆ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਦੇਵਤਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਕੀ ਕੀਤਾ?'
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਂਗਾਰਮਂਡਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਚ੍ਚਕਾਰ ਵਦਾਮਿ ਤਤ੍
ਸਕੰਦਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸ਼੍ਰਿੰਗਾਰ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖਸ੍ਤੂਪਵਿਸ਼੍ਯੇਸ਼ਃ ਸਹਾਸ੍ਮਾਭਿਃ ਸਹੇਸ਼ਯਾ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਵੀਜ੍ਯਮਾਨੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰੇਣ ऋषਿਭਿਃ ਪਰਿਤੋ ਵृਤਃ
ਮਹੇਂਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੱਖਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਉਦਾਯੁਧੈਃ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚਾਵਸਨ੍ਮਾਨਭੂਰਿਭਿਃ
ਉੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਦੇਵੇਸ਼ੋ ਲਿਂਗਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਪਸ਼੍ਯਤ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਲਿੰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੇਖੋ, ਦੇਖੋ!'
ਇਦਮੇਵ ਹਿ ਮੇ ਰੂਪਂ ਸ੍ਥਾਵਰਂ ਚਾਤਿ ਸਿਦ੍ਧਿਦਮ੍
'ਇਹ ਮੇਰਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਹੈ—ਸਥਿਰ ਤੇ ਵੱਡੀ ਸਿਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।'
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤਪੋਨਿष੍ਠਾਃ ਪਂਚਾਰ੍ਥਜ੍ਞਾਨਨਿਰ੍ਮਲਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ—
ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਰਤਾ ਨਿਤ੍ਯਮਨਨ੍ਯੇਂਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਾਃ 4.2.99.
ਜੋ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹੋਰ ਕਿਥੇ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ—
ਕਂਦਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾਃ ਪਰਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਪਿਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਜੋ ਕੰਡ, ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਪਰਮ ਤੱਤ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—
ਨਿਰੀਹਾ ਨਿष੍ਪ੍ਰਪਂਚਾਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਤਂਕਾ ਨਿਰਾਮਯਾਃ
ਇਹ ਲੋਕ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰਕ ਭ੍ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਡਰ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣੋਦਗ੍ਰਸਂਸਾਰਾ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਾ ਨਿਰੇਨਸਃ
ਉਹ ਉੱਤਲ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ।
ਸਦੈਵ ਮੇ ਮਹਾਪ੍ਰੀਤਾ ਮਤ੍ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਿਣਃ
ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਰ੍ਚਿਤੇष੍ਵੇष੍ਵਹਂ ਪ੍ਰੀਤੋ ਭਵਿष੍ਯਾਮਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਦੋਂ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।