ਤਥਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਸੌ ਗਂਤਾ ਯਥਾ ਦੇਵੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗ੍ਰਵੇਦੀਸਮਾਚਾਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ।। 4.2.98.
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵੇਦੀ ਤੇ ਸਹੀ ਚਲਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਦਾਂਭਿਕੋऽਕ੍ਰੂਰਮਨਾਃ ਸਦੈਵਾਤਿਥਿਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਹ ਦੋਖ ਰਹਿਤ, ਨਰਮ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਵਿषਮੇषੁ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਵ੍ਰੈਃ ਕਾਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਪਦੇ ਪਦਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੈਰ ਦੇ ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
ਤਯਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋऽਪੇਯਂ ਪਪੌ ਚਾਪਿ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਧਨਿਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੈष੍ਣਵਵੇषਭृਤ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚ ਪਰਿਦਿਤ੍ਸੁਕਾਨ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁ ਦੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਖੀ ਚੋਪਗ੍ਰਹਕਰਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀ
ਜੋ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਰ੍ਵਤਦੇਸ਼ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਕੋਈ—
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ ਚਕ੍ਰਸਰਸਿ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ ਚੇਤਿ ਵੈ
ਚਕਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੇਗਾ, ਇਉਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਾਹੀ ਯਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਮਹਂ ਧਨਮ੍ 4.2.98.
ਕੋਈ ਐਸਾ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਦਿष੍ਟ ਉਪਵਿष੍ਟੋਸੌ ਯੋ ਜਪੇਦ੍ਧ੍ਯਾਨਮੁਦ੍ਰਯਾ
ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਮੀਪਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਮਾਮੁਦ੍ਧਰ ਮਹਾਵਿਪ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੇ ਸਫਲੀਕੁਰੁ
ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਵੋ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ; ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ।
ਅਥਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਿਕਾਂ ਕਰ੍ਣੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਲਾ ਕੰਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸ ਵੈ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚਾਤਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੌਨਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੁਪਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਪਰਂ ਤੇऽਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਾਵਦਸ੍ਤ੍ਯਖਿਲਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ—
ਤਾਵਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤੋ ਮਮ
ਉਤਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਯੇ ਵਸਂਤੀਹ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਰਾਜਧਾਨ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ 4.2.98.
ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—
ਪਰੋਦ੍ਧਰਣਸ਼ੀਲਾ ਯੇ ਯੇ ਪਰੇਚ੍ਛਾਪ੍ਰਪੂਰਕਾਃ
ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹृष੍ਟੇਂਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਚੇਤਿ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਯਾਤੋ ਯਥਾਗਤਃ
‘ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬਹਿਰ੍ਨਿਰ੍ਗਤਮਾਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਬਹੁਭਿਃ ਪਰਿਭੂਯਤੇ
ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਬਹੁਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਕੀਤੀ।
ਅਸਾਵੇਵ ਹਿ ਚਾਂਡਾਲਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਉਹ ਚਾਂਡਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਸ ਚ ਤਦ੍ਭਯਤੋ ਗੇਹਾਤ੍ਕਾਕਭੀਤਦਿਵਾਂਧਵਤ੍
ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਕਾਂਵਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਅੰਨ੍ਹੇ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਗਿਆ।
ਸ ਏਕਦਾ ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਗृਹਿਣ੍ਯਾ ਲੋਕਦੂषਿਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਗਂ ਸ ਗਚ੍ਛਨ੍ਵੈ ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਸ੍ਤੁ ਸਕਾਂਚਨਃ
ਮਾਰਗ ਵਿਚ ਚਲਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਿਚਕਾਰ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਗਹਿਣੀ ਲੈ ਕੇ।
ਨੀਤ੍ਵਾ ਤੇ ਤਮਰਣ੍ਯਾਨੀਂ ਤਸ੍ਕਰਾਃ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਮ੍ 4.2.98.
ਫਿਰ, ਚੋਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਲੈ ਗਏ।