ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਰਦਂ ਮਹੇਸ਼ਮ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਸੂਦਨਸ੍ਯ ਜਗਾਦ ਤੁष੍ਟੋ ਨਿਤਰਾਂ ਪੁਰਾਰਿਃ 4.2.98.
ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਰਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਆਦਾਵਨਾਰਾਧ੍ਯ ਭਵਂਤਮਤ੍ਰ ਯੋ ਮਾਂ ਭਜਿष੍ਯਤ੍ਯਪਿ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਃ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੌਖ੍ਯਂ ਮਮ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪੇ ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨਸ੍ਯ ਭਵੇਦਿਹਾਚ੍ਯੁਤ
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੇਰੇ ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ।
ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਯਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਂਡਪੇਤ੍ਰ ਮੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦੱਖਣ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਸਂਸ੍ਨਾਯ ਯੇ ਚਕ੍ਰਸਰਸ੍ਯਗਾਧੇ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥੈਕ ਸ਼ਿਰੋਵਿਭੂषਣੇ
ਜੋ ਚਕਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਮਰਂਤਿ ਯੇ ਮਾਮਪਵਰ੍ਗਮਂਡਪੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਦਤ੍ਯਪਿ ਸ੍ਵਮ੍
ਜੋ ਮੋਚ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਉਪੇਂਦ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤਪਾਂਸਿ ਤੈਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸ੍ਨਾਤਾ ਹਿ ਤੇ ਚਾਖਿਲਤੀਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥਕੈਃ
ਜੋ ਉਪੇਂਦਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਤੀਹ ਪਦੇਪਦੇ ਹਰੇ ਤੁਲਾ ਕ੍ਵ ਤੇषਾਂ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਃ
ਹਰਿ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਕੈਵਲ੍ਯਮਂਡਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਹਰੇ
ਮੋਚ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਹਰਿ।
ਤਥਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਸੌ ਗਂਤਾ ਯਥਾ ਦੇਵੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗ੍ਰਵੇਦੀਸਮਾਚਾਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ।। 4.2.98.
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵੇਦੀ ਤੇ ਸਹੀ ਚਲਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਦਾਂਭਿਕੋऽਕ੍ਰੂਰਮਨਾਃ ਸਦੈਵਾਤਿਥਿਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਹ ਦੋਖ ਰਹਿਤ, ਨਰਮ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਵਿषਮੇषੁ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਵ੍ਰੈਃ ਕਾਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਪਦੇ ਪਦਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੈਰ ਦੇ ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
ਤਯਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋऽਪੇਯਂ ਪਪੌ ਚਾਪਿ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਧਨਿਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੈष੍ਣਵਵੇषਭृਤ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚ ਪਰਿਦਿਤ੍ਸੁਕਾਨ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁ ਦੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਖੀ ਚੋਪਗ੍ਰਹਕਰਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀ
ਜੋ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਰ੍ਵਤਦੇਸ਼ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਕੋਈ—
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ ਚਕ੍ਰਸਰਸਿ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ ਚੇਤਿ ਵੈ
ਚਕਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੇਗਾ, ਇਉਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਾਹੀ ਯਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਮਹਂ ਧਨਮ੍ 4.2.98.
ਕੋਈ ਐਸਾ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਧਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਦ੍ਦਿष੍ਟ ਉਪਵਿष੍ਟੋਸੌ ਯੋ ਜਪੇਦ੍ਧ੍ਯਾਨਮੁਦ੍ਰਯਾ
ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਤ ਅਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ ਗਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਮੀਪਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਮਾਮੁਦ੍ਧਰ ਮਹਾਵਿਪ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੇ ਸਫਲੀਕੁਰੁ
ਮੈਨੂੰ ਉੱਠਾ ਲਵੋ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ; ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਓ।
ਅਥਾਕ੍ਸ਼ਮਾਲਿਕਾਂ ਕਰ੍ਣੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਧ੍ਯਾਨਂ ਵਿਸृਜ੍ਯ ਚ
ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਮਾਲਾ ਕੰਨ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਿਆਨ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਤਸ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਸ ਵੈ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਵਾਚਾਤਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਤਿ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੌਨਮੁਵਾਚ ਹ
ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚੁਪਾਈ ਛੱਡ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਪਰਂ ਤੇऽਨੁਗ੍ਰਹਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯਾਵਦਸ੍ਤ੍ਯਖਿਲਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ—
ਤਾਵਤ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤੋ ਮਮ
ਉਤਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।