ਰਤ੍ਨਕੁਟ੍ਟਿਮਭੂਭਾਗਾ ਗੋਪੁਰਾਗ੍ਰੇषੁ ਰੇਜਿਰੇ
ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ ਫਰਸ਼ ਗੋਪੁਰਾਂ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਚੇਤਨਾਨ੍ਯਪਿ ਤਦਾ ਚੇਤਨਾਨੀਵ ਸਂਬਭੁਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੇਜਾਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਤੇषਾਮੇਵ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਤ੍ਤੁ ਜਨ੍ਮਦਿਵਾਭਵਤ੍ 4.2.98.
ਉਨਾਂ ਸਭ ਲਈ, ਉਹ ਦਿਨ ਜਨਮ ਦਿਵਸ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਥਾਭਿषਿਕ੍ਤਸ਼੍ਚਤੁਰਾਨਨੇਨ ਮਹਰ੍षਿਵृਂਦੈਃ ਸਹ ਦੇਵਦੇਵਃ
ਫਿਰ ਚਤੁਰਮੁਖ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਰਤ੍ਨੈਰਸਂਖ੍ਯੈਰ੍ਬਹੁਭਿਰ੍ਦੁਕੂਲੈਰ੍ਮਾਲ੍ਯੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰ੍ਲਸਦਿष੍ਟਗਂਧੈਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਰਤਨਾਂ, ਸੁੰਦਰ ਕਪੜਿਆਂ, ਵਿਲੱਖਣ ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ।
ਰਤ੍ਨਾਕਰੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਗਿਰੀਂਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਯਥਾ ਸ੍ਵਮਨ੍ਯੈਰਪਿ ਪੁਣ੍ਯਧੀਭਿਃ
ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਖਜਾਨੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਮਤੀ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਸਂਤੋष੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਾਨ੍ਸ੍ਵੈਸ੍ਵੈਰ੍ਹृਦਿਸ੍ਥੈਸ਼੍ਚ ਚਿਰਾਭਿਲਾषੈਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀ ਚਾਹਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਰਾਜੀ ਕੀਤਾ।
ਇਤੋ ਨਿषੀਦੇਤਿ ਸਮਾਨਪੂਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਸਮਸ੍ਤਪ੍ਰਭੁਤੈਕਹੇਤੁਃ
“ਇੱਥੇ ਬੈਠੋ,” ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਹਾ, “ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਸਰਤਾਜੀ ਦਾ ਇਕੋ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।”
ਤ੍ਵਯਾ ਦਿਵੋਦਾਸ ਨਰੇਂਦ੍ਰਵਰ੍ਯਃ ਸਦੂਪਦੇਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਤਥੋਪਦਿष੍ਟਃ
ਤੇਰੇ ਵਧੀਆ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦਿਵੋਦਾਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਵਿष੍ਣੋ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਯ ਈਪ੍ਸਿਤਸ੍ਤੇ ਨਾਦੇਯਮਤ੍ਰਾਸ੍ਤਿ ਕਿਮਪ੍ਯਹੋ ਤੇ
“ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਰ ਮੰਗੋ; ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।”
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਗਦੀਸ਼ਿਤੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਰਦਂ ਮਹੇਸ਼ਮ੍
ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਹੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਧੁਸੂਦਨਸ੍ਯ ਜਗਾਦ ਤੁष੍ਟੋ ਨਿਤਰਾਂ ਪੁਰਾਰਿਃ 4.2.98.
ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਰਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਆਦਾਵਨਾਰਾਧ੍ਯ ਭਵਂਤਮਤ੍ਰ ਯੋ ਮਾਂ ਭਜਿष੍ਯਤ੍ਯਪਿ ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਃ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸੌਖ੍ਯਂ ਮਮ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪੇ ਸਂਤਿष੍ਠਮਾਨਸ੍ਯ ਭਵੇਦਿਹਾਚ੍ਯੁਤ
ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਮੇਰੇ ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਵਿਚ ਖੜਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇ।
ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤਵृਤ੍ਤਯਸ੍ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਯੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮਂਡਪੇਤ੍ਰ ਮੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਦੱਖਣ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਸਂਸ੍ਨਾਯ ਯੇ ਚਕ੍ਰਸਰਸ੍ਯਗਾਧੇ ਸਮਸ੍ਤਤੀਰ੍ਥੈਕ ਸ਼ਿਰੋਵਿਭੂषਣੇ
ਜੋ ਚਕਰ ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਸ੍ਮਰਂਤਿ ਯੇ ਮਾਮਪਵਰ੍ਗਮਂਡਪੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦਦਤ੍ਯਪਿ ਸ੍ਵਮ੍
ਜੋ ਮੋਚ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਉਪੇਂਦ੍ਰਤਪ੍ਤਾਨਿ ਤਪਾਂਸਿ ਤੈਸ਼੍ਚਿਰਂ ਸ੍ਨਾਤਾ ਹਿ ਤੇ ਚਾਖਿਲਤੀਰ੍ਥਸਾਰ੍ਥਕੈਃ
ਜੋ ਉਪੇਂਦਰ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ—
ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਤੀਹ ਪਦੇਪਦੇ ਹਰੇ ਤੁਲਾ ਕ੍ਵ ਤੇषਾਂ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਃ
ਹਰਿ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪੈਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਕੈਵਲ੍ਯਮਂਡਪਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯੇ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਹਰੇ
ਮੋਚ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ, ਹੇ ਹਰਿ।
ਤਥਾ ਖ੍ਯਾਤਿਮਸੌ ਗਂਤਾ ਯਥਾ ਦੇਵੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਇਉਂ ਹੀ ਫੈਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਅਗ੍ਰਵੇਦੀਸਮਾਚਾਰਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ ।। 4.2.98.
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਵੇਦੀ ਤੇ ਸਹੀ ਚਲਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਅਦਾਂਭਿਕੋऽਕ੍ਰੂਰਮਨਾਃ ਸਦੈਵਾਤਿਥਿਵਲ੍ਲਭਃ
ਉਹ ਦੋਖ ਰਹਿਤ, ਨਰਮ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਵਿषਮੇषੁ ਸ਼ਰੈਸ੍ਤੀਵ੍ਰੈਃ ਕਾਰਿਤਸ੍ਤ੍ਵਪਦੇ ਪਦਮ੍
ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੈਰ ਦੇ ਪਾਸ ਆਪਣਾ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
ਤਯਾ ਚ ਪ੍ਰੇਰਿਤੋऽਪੇਯਂ ਪਪੌ ਚਾਪਿ ਵਿਮੋਹਿਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਪੀਣਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨ੍ਧਨਿਨੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੈष੍ਣਵਵੇषਭृਤ੍
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਵੇਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਸਮਾਲੋਕ੍ਯ ਕਿਂਚਿਚ੍ਚ ਪਰਿਦਿਤ੍ਸੁਕਾਨ੍
ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਕੁ ਦੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ—
ਸ਼ਿਖੀ ਚੋਪਗ੍ਰਹਕਰਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀ
ਜੋ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿਖਾ ਕੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪਰ੍ਵਤਦੇਸ਼ਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਕੋਈ—
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸ ਚਕ੍ਰਸਰਸਿ ਕਥਯਿष੍ਯਤਿ ਚੇਤਿ ਵੈ
ਚਕਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੇਗਾ, ਇਉਂ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।