ਅਥਵਾ ਵਾਰਿਤਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾ ਕੇਨਾਪ੍ਯਸ੍ਮਾਸੁ ਚੇਰ੍ष੍ਯਯਾ
ਜਾਂ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਭਿੱਖ ਰੋਕ ਲਈ ਹੋਵੇ।
ਕਿਮੇਤਦਖਿਲਮਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਮਾਗਚ੍ਛਤ ਸਤ੍ਵਰਮ੍ ਸਮਾਚਖ੍ਯੁਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਪੁਰੌਕਸਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾਂ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਇਕੱਠੇ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਏ ਹੋ? ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਨਾਨ੍ਨਕ੍ਸ਼ਯੋ ਵਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਨਗਰ੍ਯਾਮਿਹ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਅਨਾਜ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਤ੍ਰਾऽਮਰਧੁਨੀ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇੱਥੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਆਪ ਅਮਰ ਧਾਰਾ ਵਹਿ ਰਹੀ ਹੈ,
ਸਮृਦ੍ਧਿਰ੍ਯਾ ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਮਿਹ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਿਤੁਃ ਪੁਰਿ
ਇੱਥੇ ਘਰ-ਘਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਵਿਸ਼ਵਪਤੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਾਕਰੇषੁ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨ ਤਾਵਂਤਿ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਜਿੰਨੇ ਇੱਥੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ।
ਗृਹੇਗृਹੇਤ੍ਰ ਧਾਨ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਸ਼ਯੋ ਯਾਦृਸ਼ਃ ਪੁਨਃ 4.2.96.
ਇੱਥੇ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਨਾਜ ਦੇ ਢੇਰ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠਾਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਮृਤ੍ਯੁਂਜਯਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ 4.2.96.
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੌਤ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਰਿਦ੍ਰੂਪਾ ਹ੍ਯਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਨਿਕੇਤਨਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਰਨਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਹਰ੍षਯਃ 4.2.96.
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਗਰ੍ਵਃ ਪਰੋਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਧਨਗਰ੍ਵੋਤ੍ਰ ਵੈ ਮਹਾਨ੍
ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਗੁਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਧਨ ਦਾ ਗਰੂਰ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹੈ।
ਅਥ ਗਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਦੇਵ੍ਯਾ ਗृਹਦ੍ਵਾਰਿ ਨਿषਣ੍ਣਯਾ 4.2.96.
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਅਸਤ੍ਕृਤ੍ਯਾਤਿਥਿਂ ਨਾਥੋ ਨ ਮੇ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਕਦੇ ਵੀ ਉਹ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।
ਮਨ੍ਯੇ ਧਰ੍ਮਮਯੀ ਮੂਰ੍ਤਿਃ ਕਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਚਿਮਾਨਸਾ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮੂਰਤੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਲ ਵਾਲੀ।
ਕਿਂਵਾ ਨੁ ਕਰੁਣਾਮੂਰ੍ਤਿਰਿਹ ਕਾਸ਼ਿਨਿਵਾਸਿਨਾਮ੍ 4.2.96.
ਕਿੰਝ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਾਸੀ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਇਆ ਆਪ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ?
ਅਤ੍ਰਤ੍ਯਸ੍ਯੈਵ ਹਿ ਮੁਨੇ ਗृਹਿਣੀ ਗृਹਮੇਧਿਨਃ 4.2.96.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਇੱਥੇ ਦੀ ਹੀ ਹੈ।
ਯਾਵਤਾਰ੍ਥਿਜਨਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮੇਤਿ ਸਰ੍ਵੋਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ 4.2.96.
ਜਦ ਤੱਕ ਹਰ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਅਤਿਤृਪ੍ਤਿਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ ਤਦਨ੍ਨਨਿषੇਵਣਾਤ੍ 4.2.96.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਅਤਿ ਉੱਚੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਕਾਰਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਧਿष੍ਣ੍ਯੋਦਯ ਚਿਂਤਨਮ੍ 4.2.96.
ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਬਾਰੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ।
ਅਦ੍ਯ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਨ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਦੀਯੇ ਸ਼ਾਪਵਰ੍ਜਿਤੇ ।। 4.2.96.
ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—
ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਸ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵੈ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਦृष੍ਟੇਰਦੂਰਗਮ੍ 4.2.96.
ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਖੇਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਤੋਂ ਦੂਰ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼ਾਪ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਠ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਭਾਜਨਂ ਜਾਤਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਥਯਾਧੁਨਾ
ਇੱਕ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਤੀਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਆਨਂਦਕਾਨਨੇ ਯਾਨਿ ਯਤ੍ਰ ਸਂਤਿ षਡਾਨਨ
ਜੋ ਆਨੰਦਵਨ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਹੇ ਛੇ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਦੱਸ।
ਯਾਦृਸ਼ਃ ਕਥਿਤੋ ਵਚ੍ਮਿ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ਼ृਣੁ ਕੁਂਭਜ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਕੁੰਭਜ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਤਾਨਿ ਤਾਨੀਹ ਮੇ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਵਦ ਪ੍ਰਭੋ
ਇਹੀ ਤੀਰਥ ਇੱਥੇ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਹਨ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ।
ਜਲਾਸ਼ਯੇਪਿ ਤੀਰ੍ਥਾਖ੍ਯਾ ਜਾਤਾ ਮੂਰ੍ਤਿ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਜਲਾਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਪਏ ਹਨ।
ਮੂਰ੍ਤਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣ੍ਵਰ੍ਕਸ਼ਿਵਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਵਰਾਦਿਕਾਃ
ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ, ਸ਼ਿਵ, ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਦੇਵਃ ਪ੍ਰਥਮਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇਭਾਗੇ ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਪਸ਼ੁਪਾਸ਼ਹृਤ੍
ਉਹ ਖੇਤ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।