ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਚੀਕਰਤ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਂਤਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਦਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੌਨਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤਪਸੀ, ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ,
ਵਿਭੂਤਿਧਾਰਿਣੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਸੂਕ੍ਤਜਪਪ੍ਰਿਯਾਨ੍
ਜੋ ਆਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਾਨ੍ਯ ਏਵ ਹਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਾਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗਿਰਿਸ਼ਾਤ੍ਮਨਃ 4.2.95.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਅਾਸ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਹੈ,
ਪਰਿਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਾਗ੍ਜਾਲਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਸਕृਦ੍ਬਹੁ
ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੰਗਾਲਿਆ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ,
ਵੇਦੇ ਰਾਮਾਯਣੇ ਚੈਵ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਭਾਰਤੇ
ਵੇਦ, ਰਾਮਾਇਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ,
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਮृषਾ ਪੁਨਃ
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਚ, ਮੁੜ ਸੱਚ—ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਦੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ਼ੋਪ੍ਯਪਵਰ੍ਗਦਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤੇਰ੍ਮੁਕ੍ਤੇਰਿਹਾਨ੍ਯਤ੍ਰ ਨਾਨ੍ਯੋ ਦਾਤਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਾਤ੍
ਜਨਾਰਦਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਭੋਗ ਜਾਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਵਿਹਾਯ ਕੇਸ਼ਵਾਦਨ੍ਯਂ ਯੇ ਸੇਵਂਤੇਲ੍ਪਮੇਧਸਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਘੱਟ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ
ਹਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।
ਏਕੋ ਧਰ੍ਮਪ੍ਰਦੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋ ਬਹ੍ਵਰ੍ਥਦੋ ਹਰਿਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਹਰੀ ਹੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਿਣਂ ਯੇ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੇਵਮਨ੍ਯਮੁਪਾਸਤੇ
ਜੋ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਨੈਮਿषਾਰਣ੍ਯਵਾਸਿਨਃ 4.2.95.
ਵਿਆਸ ਦੇ ਇਹ ਵਾਕ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਦੇ ਵਾਸੀ—
ਯਤੋ ਵੇਦਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾਣਾਨ੍ਯਪਿ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਿਭਾਜਿਤ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ,
ਯਤਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਮਸਿ ਮਹਤੋ ਭਾਰਤਸ੍ਯ ਵੈ
ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ ਦਾ ਲੇਖਕ ਹੈਂ,
ਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਃ ਕੋਪਰਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤ
ਸਤਯਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਣਵਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਰਿਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਤੇ ਨਹਿ
ਫਿਰ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ।
ਯਦਾऽऽਨਂਦਵਨੇ ਸ਼ਂਭੋਃ ਪ੍ਰਤਿਜਾਨਾਸਿ ਵੈ ਵਚਃ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਨੰਦ ਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ,
ਗਚ੍ਛ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਵ੍ਯਾਸ ਯਤ੍ਰ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਿਆਸ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਃ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕੁਪਿਤਵਦ੍ਧृਦਿ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਵਿਆਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਂਚਨਦੇ ਹ੍ਰਦੇ
ਵਿਆਸ ਵਾਰਾਣਸੀ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਹ੍ਰਦ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚੈਵਾਦਿਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰ ਕੇ, ਆਦਿ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ।
ਅਗ੍ਰਤਃ ਪृष੍ਠਤਃ ਸ਼ਂਖੈਰ੍ਵਾਦ੍ਯਮਾਨੈਃ ਪ੍ਰਮੋਦਿਤਃ 4.2.95.
ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਚ੍ਯੁਤਾਨਂਤਵੈਕੁਂਠ ਮਾਧਵੋਪੇਂਦ੍ਰਕੇਸ਼ਵ
ਅਚ੍ਯੁਤ, ਅਨੰਤ, ਵੈਕੁੰਠ, ਮਾਧਵ, ਉਪੇਂਦਰ, ਕੇਸ਼ਵ—
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਪੀਤਾਂਬਰ ਮੁਰਾਂਤਕ
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੁਰਾ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਨਾਰਾਯਣਾਸੁਰਰਿਪੋ ਕृष੍ਣ ਸ਼ੌਰੇ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜ
ਨਾਰਾਯਣ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਸ਼ੂਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ।