ਮੁਨੇ ਰਹਸ੍ਯਭੂਤਾਨਿ ਰ੍ਲਿਗਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ 4.2.94.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਲਿੰਗ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਂਦਂ ਕਾਸ਼ੀ ਲਿਂਗੈਰੇਤੈਰ੍ਮੇਹਾਮਤੇ
ਇਹ ਕਾਸੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਆਨਂਦਕਾਨਨਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇਤਦਨਾਦਿਮਤ੍
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਰਿਹਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਿਰਿਹੈਵ ਹਿ
ਇਥੇ ਹੀ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਹੀ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧ੍ਯष੍ਟਕਂ ਤੁ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਣਿਮਾਦਿ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਅਣਿਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੋ ਅਠ ਸਿਧੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਸਦਨਮੇਤਦਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਇਹ ਆਨੰਦ ਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਮਹਾਲਾਭ ਇਦਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਿਨੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ, ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਆਉਣੀ ਹੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨਿਯਤਂ ਗਤਿਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣੀਮ੍
ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਤੇ ਨਸੀਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਂ ਮੂਢਾ ਨਿਮੇषਮਿਤਜੀਵਿਤਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜੀਵਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਜਨ੍ਮ ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਕਾਸ਼ਿਕਾਪੁਰੀ 4.2.94.
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਸੀ ਨਗਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਔਖੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਚ ਤਾਦृਕ੍ਤਪਾਂਸੀਹ ਕ੍ਵ ਤਾਦृਗ੍ਯੋਗ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਇਥੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤਪ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਥੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉੱਚਾ ਯੋਗ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਮੁੜ ਸੱਚ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਹੀ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੱਚ ਹੀ ਕਹੋ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈ ਚੋਤ੍ਤਰਵਾਹਿਨੀ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਉੱਤ ਉੱਤ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਾਨ੍ਯ ਏਵ ਹਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸਾਯੁਜ੍ਯਮੁਕ੍ਤਿਰਤ੍ਰੈਵ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦਿਰਥਾਨ੍ਯਤਃ
ਸਾਂਝ-ਮੁਕਤੀ ਇਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਨੇੜਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਵ੍ਯਾਸੋऽਕਥਯਦ੍ਯਨ੍ਮਹਦ੍ਵਚਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਇਨ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ [। ਭਵਿष੍ਯਂ ਮਮ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕੁਂਭਯੋਨੇ ਮਹਾਮਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯੋ ਮੁਨਿਵਰੋ ਯਥਾ ਮੋਹਮੁਪੈष੍ਯਤਿ
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਨਾ ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਾਸ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਮृਤਿਪੁਰਾਣਾਨਾਂ ਰਹਸ੍ਯਂ ਯਸ੍ਤ੍ਵਚੀਕਰਤ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਦ, ਸਮ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਿਆ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਂਤਿਕਰਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਦਾ ਸ ਮੁਨਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਪृਥਿਵੀਤਲੇ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅष੍ਟਾਸ਼ੀਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ੌਨਕਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤਪਸੀ, ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ,
ਵਿਭੂਤਿਧਾਰਿਣੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਸੂਕ੍ਤਜਪਪ੍ਰਿਯਾਨ੍
ਜੋ ਆਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਸੁਕਤ ਪੜ੍ਹਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਾਨ੍ਯ ਏਵ ਹਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਤਾਸਰ੍ਵਾਨ੍ਗਿਰਿਸ਼ਾਤ੍ਮਨਃ 4.2.95.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਅਾਸ ਮੁਨੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਗਿਰਿਸ਼ਾ ਹੈ,
ਪਰਿਨਿਰ੍ਮਥ੍ਯ ਵਾਗ੍ਜਾਲਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯਾਸਕृਦ੍ਬਹੁ
ਉਸ ਨੇ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੰਗਾਲਿਆ, ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚਾ ਕੀਤਾ,
ਵੇਦੇ ਰਾਮਾਯਣੇ ਚੈਵ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਚ ਭਾਰਤੇ
ਵੇਦ, ਰਾਮਾਇਣ, ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ,
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਨ ਮृषਾ ਪੁਨਃ
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਚ, ਮੁੜ ਸੱਚ—ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ, ਵਾਰ ਵਾਰ।