ਮੋਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਾਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਦ੍ਵੋਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਥਾ
ਮੁਕਤਿ-ਦੁਆਰ-ਏਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਦੁਆਰ-ਏਸ਼ਵਰ ਵੀ ਹਨ।
ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪੇਸ਼੍ਵਰਂ ਲਿਂਗਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਮਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤੇ 4.2.94.
ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿੰਗ, ਜੋਤਿਰੂਪੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਕ੍ਰਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਤੀਰੇ ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਚਕ੍ਰਪੁਸ਼ਕਰਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੋਤਿਰੂਪੇਸ਼ਵਰ ਹੈ।
ਯਦਾ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗਂਗਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ
ਜਦੋਂ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ, ਉਥੇ ਆਈ,
ਪੁਰਾ ਵਿष੍ਣੌ ਤਪਤ੍ਯਤ੍ਰ ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਹਿ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਇਥੇ ਤਪ ਕਰਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਲਿੰਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
ਚਕ੍ਰਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਤੀਰੇ ਜ੍ਯੋਤੀਰੂਪੇਸ਼੍ਵਰਂ ਤਦਾ
ਚਕਰ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੋਤ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਤੇष੍ਵਪਿ ਚ ਲਿਂਗੇषੁ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਸੁ ਸਤ੍ਤਮ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨ, ਕੁੱਲ ਚੌਦਾਂ ਹਨ।
ਓਂਕਾਰਾਦੀਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਯਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਓਂਕਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਚੌਦਾਂ ਲਿੰਗ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹੀ ਹਨ।
षਦਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਰੂਪੋਸੌ ਲਿਗੇष੍ਵੇषੁ ਸਦਾਸ਼ਿਵਃ
ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ, ਛੱਤੀਸ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਤਦ੍ਧਿ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਲ੍ਲਿਂਗਰੂਪ੍ਯਹੋ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਸਵਭਾਵ, ਛੱਤੀਸ ਲਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਹੀ ਹੈ।
ਮੁਨੇ ਰਹਸ੍ਯਭੂਤਾਨਿ ਰ੍ਲਿਗਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍ 4.2.94.
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਲਿੰਗ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਿਂਦਂ ਕਾਸ਼ੀ ਲਿਂਗੈਰੇਤੈਰ੍ਮੇਹਾਮਤੇ
ਇਹ ਕਾਸੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ।
ਆਨਂਦਕਾਨਨਂ ਸ਼ਂਭੋਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੇਤਦਨਾਦਿਮਤ੍
ਇਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਵਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਿਰਿਹਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਤਪਃਸਿਦ੍ਧਿਰਿਹੈਵ ਹਿ
ਇਥੇ ਹੀ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਇਥੇ ਹੀ ਤਪ ਦੀ ਸਿਧੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧ੍ਯष੍ਟਕਂ ਤੁ ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਣਿਮਾਦਿ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਅਣਿਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਜੋ ਅਠ ਸਿਧੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਃ ਸਦਨਮੇਤਦਾਨਂਦਕਾਨਨਮ੍
ਇਹ ਆਨੰਦ ਵਨ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਘਰ ਹੈ।
ਅਯਮੇਵ ਮਹਾਲਾਭ ਇਦਮੇਵ ਪਰਂ ਤਪਃ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਜਨ੍ਮਿਨੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਯਤ੍ਰ ਕੁਤ੍ਰ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੌਤ ਕਦੇ ਨਾ ਕਦੇ, ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਆਉਣੀ ਹੀ ਹੈ।
ਮृਤ੍ਯੁਂ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਨਿਯਤਂ ਗਤਿਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣੀਮ੍
ਮੌਤ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਤੇ ਨਸੀਬ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—
ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਂ ਮੂਢਾ ਨਿਮੇषਮਿਤਜੀਵਿਤਮ੍
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜੀਵਨ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵਿਅਰਥ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਜਨ੍ਮ ਮਾਨੁष੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਕਾਸ਼ਿਕਾਪੁਰੀ 4.2.94.
ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਾਸੀ ਨਗਰੀ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਔਖੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਚ ਤਾਦृਕ੍ਤਪਾਂਸੀਹ ਕ੍ਵ ਤਾਦृਗ੍ਯੋਗ ਉਤ੍ਤਮਃ
ਇਥੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਤਪ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਥੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉੱਚਾ ਯੋਗ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਪੂਰ੍ਵਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਮੁੜ ਸੱਚ—ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਹੀ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੱਚ ਹੀ ਕਹੋ।
ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਯੈ ਚੋਤ੍ਤਰਵਾਹਿਨੀ
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਾਹ ਉੱਤ ਉੱਤ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ੋ ਮੁਕ੍ਤਿਦੋ ਨਾਨ੍ਯ ਏਵ ਹਿ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸਾਯੁਜ੍ਯਮੁਕ੍ਤਿਰਤ੍ਰੈਵ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਾਦਿਰਥਾਨ੍ਯਤਃ
ਸਾਂਝ-ਮੁਕਤੀ ਇਥੇ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਨੇੜਤਾ ਤੇ ਹੋਰ ਰੂਪ ਹੋਰ ਥਾਂ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਵ੍ਯਾਸੋऽਕਥਯਦ੍ਯਨ੍ਮਹਦ੍ਵਚਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਇਨ ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ [। ਭਵਿष੍ਯਂ ਮਮ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕੁਂਭਯੋਨੇ ਮਹਾਮਤੇ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁਧੀ ਵਾਲੇ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਕੁੰਭਯੋਨੀ, ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯੋ ਮੁਨਿਵਰੋ ਯਥਾ ਮੋਹਮੁਪੈष੍ਯਤਿ
ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡਾ ਮੁਨੀ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਨਾਨਾ ਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਭੇਦਤਃ
ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਾਸ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇਗਾ।