ਪ੍ਰਣਮਿष੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪਰਂ ਹਿ ਨਰ੍ਮਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਕੋਪਿ ਚਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਬੇਹੱਦ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਪਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸੀਤ੍ਪਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਚੰਭੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵਾਕ੍ਯਂ ਮृਕਂਡਜਮੁਨੇਸ੍ਤੇਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਪਾਪਕਂਚੁਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। 4.2.92.
ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਚੋਲਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਕਥਯ ਸ੍ਕਂਦ ਸਤੀਸ਼੍ਵਰ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਸਕੰਦ ਜੀ, ਸਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸਂਭੂਤ ਕਥਯਾਮਿ ਕਥਾਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਪੁਰਾ ਤਤਾਪ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ ਸ਼ਤਧृਤਿਰ੍ਮੁਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਤਧ੍ਰਿਤਿ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।
ਉਵਾਚ ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਨਿਤਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਭਵ ਸੁਤੋ ਦੇਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ਸੁਤਾऽਸ੍ਤੁ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੋਵੇ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ੍ਤ੍ਵਦ੍ਵਾਂਛਿਤਂ ਭੂਯਾਤ੍ਕਿਮਦੇਯਂ ਪਿਤਾਮਹ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ; ਪਿਤਾਮਾ, ਕੀ ਨਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ?
ਰੁਦਨ੍ਸ ਉਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੁਖਮੈਕ੍ਸ਼ਤ
ਰੋਦਿਆਂ, ਪਿੱਠ ਤੇ ਲੈਟ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ।
ਕਿਂ ਮਾਂ ਜਨਕਮਾਪ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਰੋਦਿषਿ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?
ਨਾਮ੍ਨੇ ਰੋਦਿਮਿ ਮੇ ਸ੍ਰष੍ਟੁਰ੍ਨਾਮ ਦੇਹਿ ਪਿਤਾਮਹ 4.2.93.
ਮੈਂ ਨਾਂ ਲਈ ਰੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸਰਜਣਹਾਰ, ਪਿਤਾਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਦੇ।
ਯਦਿ ਵੇਤ੍ਸਿ ਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਹਤ੍ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਰੋਦਨੇ ਕਾਰਣਂ ਵਚ੍ਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਕੁਂਭਸਮੁਦ੍ਭਵ
ਮੈਂ ਰੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ, ਹੇ ਕੁੰਭ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ।
ਮਨਸੀਤਿ ਵਿਚਾਰੋਭੂਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਦੇਵਤਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਠਿਆ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕਾਧਿਨਾਥਸ੍ਯ ਚਤੁਰਾਸ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਧਸਃ
ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਚਾਰ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰਜਣਹਾਰ ਦੇ।
ਕਿਂ ਬੁਦ੍ਧਿਵੈਭਵਂ ਧਾਤੁਃ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਮਨਸੀਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ । ਯੇਨਾਨਂਦਾਸ਼੍ਰੁ ਸਂਭਾਰੋ ਬਾਲ੍ਯੇਪ੍ਯਭਵਦੀਸ਼ਿਤੁਃ
ਸਰਜਣਹਾਰ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਨੰਦ ਦੇ ਹੰਝੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਏਤਤ੍ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਂਦਵਰ੍ਧਨ
ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵੇ ਨ ਮਨਸਿ ਧ੍ਯਾਤਮਿਤਿ ਕੁਂਭਜਨੇ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੁੰਭ ਵਿਚ।
ਏਕੋ ਮਨੋਰਥਸ਼੍ਚਾਯਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋਯਂ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਹ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਦੂਜੀ ਪੱਕੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਂਕ੍ਸ਼ਣਂ ਸਮਾਲੋਕ੍ਯਮਂਗਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਕ੍ਸ਼ਣਂਕ੍ਸ਼ਣਮ੍ ।। ਏਕਸ਼ਯ੍ਯਾਸਨਾਹਾਰਂ ਲਪ੍ਸ੍ਯਤੇऽਨੇਨ ਕ੍ਸ਼ਣੇਕ੍ਸ਼ਣੇ !
ਹਰ ਪਲ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਲ ਵਿਛੋਣ, ਬੈਠਣ ਤੇ ਖਾਣ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਯੋਯਂ ਨ ਗੋਚਰਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਵਾਣੀਮਨਸਯੋਰਪਿ 4.2.93.
ਇਹ ਜੋ ਕਦੇ ਵੀ ਬੋਲ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਯੋऽਮੁਂ ਸਕृਤ੍ਸ੍ਪृਸ਼ੇਜ੍ਜਂਤੁਰ੍ਯੋਮੁਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸਕृਨ੍ਮੁਦਾ । ਨ ਸ ਭੂਯੋਭਿਜਾਯੇਤ ਭਵੇਚ੍ਚਾਨਂਦਮੇਦੁਰਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਛੂਹ ਲਵੇ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖ ਲਵੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗਾ ਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਗृਹਕ੍ਰੀਡਨਕਂ ਮੇ ਸੌ ਯਦਿ ਭੂਯਾਤ੍ਕਥਂਚਨ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਵਿਧੇਃ ਸਮੀਹਿਤਂ ਚੇਤਿ ਨੂਨਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਸਰ੍ਵਵਿਤ੍
ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤ੍ਯਗਸ੍ਤਿਃ ਸ੍ਕਂਦਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਪਰ੍ਯਮੂਮੁਦਤ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਸਕੰਦ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ।
ਵਿਧੇਰਪਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਤਂ ਸ਼ਂਭੋਰਪਿ ਮਨੋਗਤਮ੍ । । ਸਮ੍ਯਕ੍ਚਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਜ੍ਞਾਤਂ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਚਿਦਾਤ੍ਮਨੇ
ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਸੋਚ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਮਨ ਨੇ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ—ਚਿੱਤ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।