ऋਗ੍ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਗਂਗਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਮੁਨਾ ਚ ਯਜੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਗੰਗਾ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾ ਸਰ੍ਵਸਰਿਦ੍ਯੋਨਿਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਪੂਰਣੀ
ਗੰਗਾ ਸਭ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਰੇਵਯਾ ਬਹ੍ਵਨੇਹਸਮ੍
ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰੇਵਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਪ ਕਰਕੇ—
ਗਂਗਾ ਸਾਮ੍ਯਂ ਵਿਧੇ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰਭੋ
'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਦਿਓ।'
ਯਦਿ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸਮਤ੍ਵਂ ਤੁ ਲਭ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ 4.2.92.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ,
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਤੁਲ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੁषੋਨ੍ਯੋ ਯਦਿ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਯਦਿ ਗੌਰੀ ਸਮਾ ਨਾਰੀ ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਯਾ ਭਵੇਦਿਹ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਗੌਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਯਦਿ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀ ਤੁਲ੍ਯਾ ਭਵੇਦਸ੍ਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪੁਰੀ
ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਸੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਿਧੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਰ੍ਮਦਾ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮਾ
ਜਦੋਂ ਨਰਮਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਰਿਆ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਦੀ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋਪਿ ਹਿ ਪੁਣ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਲਿਂਗਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇਃ
ਸਭ ਪੁੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਹੈ—
ਅਥ ਸਾ ਨਰ੍ਮਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਮਦਾ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਭੂऽਤ੍ਤਸ੍ਯੈ ਨਦ੍ਯੈ ਸ਼ੁਭਾਤ੍ਮਨੇ
ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।
ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਰੇਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੇਵਾ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਦ੍ਵਂਦ੍ਵੇ ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤੁ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚ ਸਰਿਚ੍ਛੇष੍ਠੇ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ 4.2.92.
ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਸੋ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਯਾਵਂਤ੍ਯੋ ਦृषਦਃ ਸਂਤਿ ਤਵ ਰੋਧਸਿ ਨਰ੍ਮਦੇ
ਹੇ ਨਰਮਦੇ! ਤੇਰੇ ਕੰਢੇ ਜਿੰਨੇ ਪੱਥਰ ਹਨ,
ਅਨ੍ਯਂ ਚ ਤੇ ਵਰਂ ਦਦ੍ਯਾ ਤਮਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣਯੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਰ ਵੀ ਸੁਣ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪਾਪਹਰਾ ਗਂਗਾ ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਕਲਿਂਦਜਾ
ਗੰਗਾ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਾਲਿੰਦੀ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ।
ਅਪਰਂ ਚ ਵਰਂ ਦਦ੍ਯਾਂ ਨਰ੍ਮਦੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਘਹੇ
ਹੇ ਨਰਮਦੇ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ
ਉਹ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇਗਾ।
ਪ੍ਰਣਮਿष੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਨੇਨ ਮਹਾਸ਼੍ਰੇਯੋਭਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਗੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪਰਂ ਹਿ ਨਰ੍ਮਦੇਸ਼ਸ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਕੋਪਿ ਚਾਦ੍ਭੁਤਃ
ਸੱਚਮੁੱਚ, ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਮਹਿਮਾ ਬੇਹੱਦ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।
ਨਰ੍ਮਦਾਪਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸੀਤ੍ਪਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਅਚੰਭੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸੀ।
ਵਾਕ੍ਯਂ ਮृਕਂਡਜਮੁਨੇਸ੍ਤੇਪਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਮ੍ਰਿਕੰਡੂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਪਾਪਕਂਚੁਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।। 4.2.92.
ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਚੋਲਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਾਨੀਂ ਕਥਯ ਸ੍ਕਂਦ ਸਤੀਸ਼੍ਵਰ ਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍
ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਸਕੰਦ ਜੀ, ਸਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਸ੍ਕਂਦ ਉਵਾਚ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਸਂਭੂਤ ਕਥਯਾਮਿ ਕਥਾਂ ਸ਼ृਣੁ
ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਪੁਰਾ ਤਤਾਪ ਸੁਮਹਤ੍ਤਪਃ ਸ਼ਤਧृਤਿਰ੍ਮੁਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਸ਼ਤਧ੍ਰਿਤਿ ਨੇ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ।
ਉਵਾਚ ਚਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਨਿਤਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਬੋਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਦਾ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਭਵ ਸੁਤੋ ਦੇਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ਸੁਤਾऽਸ੍ਤੁ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਹੋਵੇ।'