ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੂਪਿਣੀ ਗਂਗਾ ਤੇਨ ਦृष੍ਟਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗੰਗਾ ਜੀ ਆਪ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਮਿਤ੍ਰਾਵਰੁਣਨਂਦਨ
ਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਐਸਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਤੋਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਲਿਂਗਂ ਗਂਗੇਸ਼੍ਵਰਾਭਿਧਮ੍ 4.2.91.
ਫਿਰ ਵੀ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮਕ ਲਿੰਗ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗਂਗੇਸ਼ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨ ਨਰੋ ਨਿਰਯੀ ਭਵੇਤ੍
ਗੰਗੇਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਸ੍ਕਾਂਦੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਏਕਾਸ਼ੀਤਿ ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਚਤੁਥੇਂ ਕਾਸ਼ੀਖਂਡ ਉਤ੍ਤਰਾਰ੍ਧੇ ਗਂਗੇਸ਼੍ਵਰਮਹਿਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਾਮੈਕਨਵਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੀਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼੍ਰੀ ਸਕਾਂਦ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਚੌਥੇ ਕਾਸੀ ਖੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 'ਗੰਗੇਸ਼ਵਰ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਮਰਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਤਕਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਸਿਰਫ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯ ਵਾਰਾਹਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵੈਃ
ਇਸ ਵਾਰਾਹ ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ—
ਮਾਰ੍ਕਂਡੇਯ ਉਵਾਚ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਤਿ ਨਦ੍ਯਃ ਪਰਃਸ਼ਤਮ੍
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਸੁਣੋ, ਇੱਥੇ ਸੌਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧੀਆ ਦਰਿਆ ਹਨ।'
ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯੋਪਿ ਨਦੀਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰਗਾਃ
ਸਭ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਹਨ।
ਗਂਗਾ ਚ ਯਮੁਨਾਚਾਥ ਨਰ੍ਮਦਾ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਨਰਮਦਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ—
ऋਗ੍ਵੇਦਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਗਂਗਾ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਮੁਨਾ ਚ ਯਜੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਗੰਗਾ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਯਜੁਰਵੇਦ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।
ਗਂਗਾ ਸਰ੍ਵਸਰਿਦ੍ਯੋਨਿਃ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਪੂਰਣੀ
ਗੰਗਾ ਸਭ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਂਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਰੇਵਯਾ ਬਹ੍ਵਨੇਹਸਮ੍
ਪਰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਰੇਵਾ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਸੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤਪ ਕਰਕੇ—
ਗਂਗਾ ਸਾਮ੍ਯਂ ਵਿਧੇ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸਿ ਯਦਿ ਪ੍ਰਭੋ
'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਦਿਓ।'
ਯਦਿ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸਮਤ੍ਵਂ ਤੁ ਲਭ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍ 4.2.92.
ਜੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ,
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਤੁਲ੍ਯਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੁਰੁषੋਨ੍ਯੋ ਯਦਿ ਕ੍ਵਚਿਤ
ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਯਦਿ ਗੌਰੀ ਸਮਾ ਨਾਰੀ ਕ੍ਵਚਿਦਨ੍ਯਾ ਭਵੇਦਿਹ
ਜੇ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਗੌਰੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਯਦਿ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀ ਤੁਲ੍ਯਾ ਭਵੇਦਸ੍ਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ਪੁਰੀ
ਜੇ ਕਦੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸ਼ਹਿਰ ਕਾਸੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ,
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਵਿਧੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਰ੍ਮਦਾ ਸਰਿਦੁਤ੍ਤਮਾ
ਜਦੋਂ ਨਰਮਦਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਰਿਆ, ਇਹ ਵਿਧੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣਦੀ ਹੈ,
ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋਪਿ ਹਿ ਪੁਣ੍ਯੇਭ੍ਯਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਲਿਂਗਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੇਃ
ਸਭ ਪੁੰਨਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਹੈ—
ਅਥ ਸਾ ਨਰ੍ਮਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਿਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਰਮਦਾ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਤਤਃ ਸ਼ਂਭੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਭੂऽਤ੍ਤਸ੍ਯੈ ਨਦ੍ਯੈ ਸ਼ੁਭਾਤ੍ਮਨੇ
ਫਿਰ ਸ਼ੰਭੂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕੀਤੀ।
ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਰੇਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੇਵਾ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਂਦ੍ਵਾ ਤ੍ਵਤ੍ਪਦਦ੍ਵਂਦ੍ਵੇ ਭਕ੍ਤਿਰਸ੍ਤੁ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਅਟੁੱਟ ਰਹੇ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚ ਸਰਿਚ੍ਛੇष੍ਠੇ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਯਤ੍ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ 4.2.92.
ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜੋ ਤੂੰ ਆਖਿਆ, ਸੋ ਹੀ ਹੋਵੇ।'
ਯਾਵਂਤ੍ਯੋ ਦृषਦਃ ਸਂਤਿ ਤਵ ਰੋਧਸਿ ਨਰ੍ਮਦੇ
ਹੇ ਨਰਮਦੇ! ਤੇਰੇ ਕੰਢੇ ਜਿੰਨੇ ਪੱਥਰ ਹਨ,
ਅਨ੍ਯਂ ਚ ਤੇ ਵਰਂ ਦਦ੍ਯਾ ਤਮਪ੍ਯਾਕਰ੍ਣਯੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ; ਇਹ ਚੰਗਾ ਵਰ ਵੀ ਸੁਣ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪਾਪਹਰਾ ਗਂਗਾ ਸਪ੍ਤਾਹੇਨ ਕਲਿਂਦਜਾ
ਗੰਗਾ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਕਾਲਿੰਦੀ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ।
ਅਪਰਂ ਚ ਵਰਂ ਦਦ੍ਯਾਂ ਨਰ੍ਮਦੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਘਹੇ
ਹੇ ਨਰਮਦੇ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਤੇਰਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤਲ੍ਲਿਂਗਂ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦਾਸ੍ਯਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ
ਉਹ ਮਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਸਦਾ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੇਵੇਗਾ।