ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਤੀ ਸਾਧ੍ਵੀ ਜਨੇਤੁਰੁਦਿਤਂ ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਤੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਸਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨਾਕਰ੍ਣਿਤਂ ਮਯਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।'
ਨ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਨੋਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮਧੁਨਾਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ 4.2.88.
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭਟਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਭਟਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਵਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ਼ਂਭੁਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਯਦ੍ਯਮਨ੍ਯਥਾਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਐਸਾ ਵਰਣਨ ਕਰੇ, ਪਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਅਥਵਾ ਤੇਨ ਸਂਬਂਧੇ ਨ ਹੇਤੁਰ੍ਭਵਤੋ ਮਤਿਃ
ਜਾਂ ਉਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਅਥੋਕ੍ਤ੍ਵੈਵਂ ਬਹੁਤਰਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨੇਤਾਸ੍ਯ ਵਰ੍ष੍ਮਣਃ
ਜਾਂ, ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।
ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਣਮੇਵੈਤਦ੍ਯਦਸ੍ਯੈਵ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਿਤਨਾਥਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਵਣੀਯਾ ਵਿਗਰ੍ਹਣਾ
ਇਹੀ ਕਿਰਿਆ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਰੀਤ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਿੰਦਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੌ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣਿ
ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵਿਚ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ—
ਤਤੋ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਪੀਲੇ-ਸੁੱਕੇ ਹੋ ਗਏ।
ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਕੁਂਠਿਤਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦੇਵ ਚਾਭਵਨ੍
ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਕੇਚਿਦੂਚੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਵਰਾ ਮਿਥਃ ਪਰਿਯਿਯਾਸਵਃ
ਕੁਝ ਵਧੀਆ ਦਵਿਜ ਲੋਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਲੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਮਖਮਂਡਪ ਭੂਸ੍ਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ਣਤਃ ਸ੍ਥਪੁਟੀਕृਤਾ
ਉਸ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਦਾ ਮੰਡਪ ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਾਖ ਹੋ ਗਿਆ।
ਦਿਵਸ਼੍ਚੋਲ੍ਕਾਃ ਪ੍ਰਪਤਿਤਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਨृਤ੍ਯਮਾਦਧੁਃ 4.2.88.
ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਦਕ੍ਸ਼ੋਪਿ ਵਦਨਗ੍ਲਾਨਿਮਵਾਪ੍ਯ ਸਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਦਕਸ਼ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੈ ਆਇਆ।
ਪੁਨਃ ਸ ਨਾਰਦੋऽਗਸ੍ਤ੍ਯ ਦੇਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਾਕ੍ਸਮੁਪਾਗਤਃ
ਫਿਰ ਨਾਰਦ ਤੇ ਅਗਸਤਿਆ, ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ, ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਆਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਨਾਰਦਃ ਸ਼ਂਭੁਂ ਨਂਦਿਨਾ ਸਹ ਸਂਕਥਾਮ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨੰਦੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ—
ਉਪਾਵਿਸ਼ਚ੍ਚ ਸ਼ੈਲਾਦਿ ਵਿਸृष੍ਟਾਸਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਵਧੀਆ ਅਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਆਕਾਰੇਣੈਵ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਸ੍ਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਵਿਵੇਦ ਹ
ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਸਾਰਾ ਘਟਨਾ ਸਮਝ ਲਿਆ।
ਸ਼ਰਾਰਿਣਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਰਿਯਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਲਯਾਤ੍ਮਿਕਾ
ਇਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਹੈ, ਜੋ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਂ ਵਿਨਸ਼੍ਵਰਂ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ੇषਾਦ੍ਯਦਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ।
ਅਭਾਵਿਨੋ ਹਿ ਭਾਵਸ੍ਯ ਭਾਵਃ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਸਂਭਵੇਤ੍
ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸ਼ਂਭੂਦੀਰਿਤਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ ਇਤ੍ਥਂ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਕਹੇ ਹੋਏ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਯਦ੍ਭਾਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਭੂਤਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਉਹ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਨਾਪਚੀਯੇਤ ਤੇ ਕਿਂਚਿਨ੍ਨੋਪਚੀਯੇਤ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ 4.2.89.
ਅਸਲ ਵਿਚ, ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਘਟਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਵਧਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਹੋ ਵਰਾਕਃ ਸਂਸਾਰਃ ਕ੍ਵ ਭਵਿष੍ਯਤ੍ਯਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਹਾਏ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿੰਨਾ ਤਰਸਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਕੋਈ ਮਾਲਕ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇਗਾ।
ਯਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਨ ਤ੍ਵਾਮਾਹੂਤਵਾਨ੍ਕ੍ਰਤੌ
ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਯਜਨ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਸੱਦਾ।
ਤਵ ਰੀਢਾਂ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਕਿਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਰੀਢਿਨਾਮ੍ ਅਥੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇਣ ਸਂਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਭਾਜਨਂ ਕਿਮੁ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਧਨ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਸ਼ਰਮ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ? ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਅਸਲੀ ਆਧਾਰ ਤੇ ਟਿਕੇ ਹਨ?
ਮਹੀਯਸਾਯੁषਾ ਤੇषਾਂ ਵਸੁਭਿਰ੍ਭੂਰਿਭਿਸ਼੍ਚ ਕਿਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਧਨ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਚੇਤਨਾਸ਼੍ਚ ਸਾਵਜ੍ਞਾ ਜੀਵਂਤੋਪਿ ਨ ਕੀਰ੍ਤਯੇ
ਜੋ ਚੇਤਨਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹਨ, ਉਹ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ; ਜੀਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।