ਸਭਰ੍ਤृਕਾਸ਼੍ਚ ਭਗਿਨੀਰ੍ਨਵਾਲਂਕृਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਨਵੇਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ।
ਅਚਿਂਤਿਤਾ ਤ੍ਵਨਾਹੂਤਾ ਵਿਮਾਨਾਦ੍ਧਰਵਲ੍ਲਭਾ
ਹਰ ਦੇ ਪਿਆਰੀ, ਨਾ ਸੱਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚੀ ਹੋਈ, ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ।
ਅਸਂਭਾष੍ਯਾ ਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿਕਂ ਸਤੀ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ।
ਕਥਂ ਨਾਹਂ ਸਮਾਹੂਤਾ ਯਥੈਤਾ ਮੇ ਸਹੋਦਰਾਃ ।। 4.2.88.
‘ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ?’
ਅਯਂ ਤੇ ਨ ਮਨਾਗ੍ਦੋषੋ ਦੋष ਏष ਮਮੈਵ ਹਿ
ਇਹ ਗਲਤੀ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੀ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਤਾਦृਗ੍ਵਿਧਾਯ ਯਤ੍ਪਤ੍ਯੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਜ੍ਞਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਮੈਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਕਥਮਦਾਸ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮਾਯਾਸ੍ਵਰੂਪਿਣਂ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ?
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਬਹੁਧਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋਸੌ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੋਸੌ ਮਹੇਸ਼ੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸੌ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਛ ਦਾ ਝੰਡਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਯਾਚ੍ਛਤਧृਤੇਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਾ ਮਯਾਨਘੇ
ਸੌਂ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤृਕਾਨਨਸਂਵਾਸਂ ਸ਼ੂਲਿਨਂ ਚ ਕਪਾਲਿਨਮ੍
ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਕਪਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਲਂਕਿਕृਤਮੌਲਿਂ ਚ ਧੂਲਿਧੂਸਰਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਮੈਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਤੇ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਚਰ੍ਮਵਸਨਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਟਨਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਚਮੜੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਂ ਰੌਦ੍ਰਪਰੀਵਾਰਂ ਮਹਾਕਾਲਵਪੁਰ੍ਧਰਮ੍ 4.2.88.
ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਕੜੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ।
ਨ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਨੋਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵ ਪਾਂਸੁਲਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਮਹਾਸ਼ਂਖਵਿਭੂषਣਃ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਧੂੜ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਡਮਡ੍ਡਮਰੁਕਵ੍ਯਗ੍ਰ ਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰਃ ਖਂਡਚਂਦ੍ਰਭृਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਡਮਰੂ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਰਧ ਚੰਦ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮृਡਾਨਿ ਸਹਰਃ ਕ੍ਵਾऽਯਮਧ੍ਵਰੋ ਮਂਗਲਾਲਯਃ
ਕਿੱਥੇ ਮ੍ਰਿਡਾ ਪਹਾੜ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਯਜਨ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਸਥਾਨ?
ਦੁਕੂਲਾਨ੍ਯਨੁਕੂਲਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਲਂਕृਤਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਸੁੰਦਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ।
ਇਹ ਮਂਗਲਵੇਸ਼ੇषੁ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇषੁ ਸ ਸ਼ੂਲਧृਕ੍
ਇੱਥੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸਤੀ ਸਾਧ੍ਵੀ ਜਨੇਤੁਰੁਦਿਤਂ ਤਦਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਮਾਂ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ ਸਤੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਸਤ੍ਯੁਵਾਚ ਨਾਕਰ੍ਣਿਤਂ ਮਯਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਪ੍ਰਬ੍ਰੁਵਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਸੁਣਿਆ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।'
ਨ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਨੋਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਤੁ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਮਧੁਨਾਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ 4.2.88.
ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਭਟਕਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਹੁਣ ਵੀ ਭਟਕਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਦृਸ਼ਂ ਵਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸ਼ਂਭੁਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਯਦ੍ਯਮਨ੍ਯਥਾਃ
ਜੇ ਤੂੰ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੈ, ਐਸਾ ਵਰਣਨ ਕਰੇ, ਪਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
ਅਥਵਾ ਤੇਨ ਸਂਬਂਧੇ ਨ ਹੇਤੁਰ੍ਭਵਤੋ ਮਤਿਃ
ਜਾਂ ਉਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੀ।
ਅਥੋਕ੍ਤ੍ਵੈਵਂ ਬਹੁਤਰਂ ਤ੍ਵਂ ਜਨੇਤਾਸ੍ਯ ਵਰ੍ष੍ਮਣਃ
ਜਾਂ, ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਕਰ ਦੇਵੇਂਗਾ।
ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਣਮੇਵੈਤਦ੍ਯਦਸ੍ਯੈਵ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍ ਯਾਵਜ੍ਜੀਵਿਤਨਾਥਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਵਣੀਯਾ ਵਿਗਰ੍ਹਣਾ
ਇਹੀ ਕਿਰਿਆ ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਰੀਤ ਹੈ; ਜਦ ਤਕ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਿੰਦਾ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੋਧਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਨੌ ਮਹਾਦੇਵਸ੍ਵਰੂਪਿਣਿ
ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਰਹੀ ਅੱਗ ਵਿਚ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ—
ਤਤੋ ਵਿਵਰ੍ਣਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ, ਪੀਲੇ-ਸੁੱਕੇ ਹੋ ਗਏ।