ਤਯਾ ਚਰਣਚਾਰਿਣ੍ਯਾ ਰਾਜ੍ਞ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼ਿਤੁਃ
ਉਹ ਰਾਣੀ, ਪੈਦਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ।
ਦੇਵੋਪਿ ਤਾਂ ਸਤੀਂ ਯਾਂਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਰਣਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵੀ, ਸਤੀ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੀ ਦੇਖਿਆ।
ਗਣਾ ਵਿਮਾਨਂ ਨਯਤ ਮਨਃਪਵਨਚਕ੍ਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮਨ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ ਲਿਆਓ।'
ਮਹਾਵਾਤਪਤਾਕਂ ਚ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ 4.2.88.
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਵੱਡੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸੀ।
[http://vedastudy.tripod.com/pur_index25/ratha.htm ਰਥੋਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਛਤ੍ਰੀਭੂਤੌ ਚ ਯਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸਾਵਪਿ
ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ umbrella ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਸਨ।
ਧੂਃ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਪਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਰਜ੍ਜਵਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਦਯਃ
ਉਥੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਆਪ ਹੀ, ਰੱਸੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਂਗਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਕਾ ਯਤ੍ਰ ਵਰੂਥਸ਼੍ਛਂਦਸਾਂ ਗਣਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖੜੇ ਸਨ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਨਾਥਂ ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਂ ਪਾਰ੍षਦਾ ਦਿਵਿ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਮਣੀ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸਭਾਂਗਣਮ੍
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਅਵਿਸ਼ਦ੍ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਚ ਚਕਿਤਂਰਕ੍ਸ਼ਿ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਤੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਸਭਰ੍ਤृਕਾਸ਼੍ਚ ਭਗਿਨੀਰ੍ਨਵਾਲਂਕृਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਨਵੇਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ।
ਅਚਿਂਤਿਤਾ ਤ੍ਵਨਾਹੂਤਾ ਵਿਮਾਨਾਦ੍ਧਰਵਲ੍ਲਭਾ
ਹਰ ਦੇ ਪਿਆਰੀ, ਨਾ ਸੱਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚੀ ਹੋਈ, ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ।
ਅਸਂਭਾष੍ਯਾ ਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿਕਂ ਸਤੀ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ।
ਕਥਂ ਨਾਹਂ ਸਮਾਹੂਤਾ ਯਥੈਤਾ ਮੇ ਸਹੋਦਰਾਃ ।। 4.2.88.
‘ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ?’
ਅਯਂ ਤੇ ਨ ਮਨਾਗ੍ਦੋषੋ ਦੋष ਏष ਮਮੈਵ ਹਿ
ਇਹ ਗਲਤੀ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੀ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਤਾਦृਗ੍ਵਿਧਾਯ ਯਤ੍ਪਤ੍ਯੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਜ੍ਞਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਮੈਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਕਥਮਦਾਸ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮਾਯਾਸ੍ਵਰੂਪਿਣਂ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ?
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਬਹੁਧਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋਸੌ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੋਸੌ ਮਹੇਸ਼ੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸੌ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਛ ਦਾ ਝੰਡਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਯਾਚ੍ਛਤਧृਤੇਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਾ ਮਯਾਨਘੇ
ਸੌਂ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤृਕਾਨਨਸਂਵਾਸਂ ਸ਼ੂਲਿਨਂ ਚ ਕਪਾਲਿਨਮ੍
ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਕਪਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਲਂਕਿਕृਤਮੌਲਿਂ ਚ ਧੂਲਿਧੂਸਰਚਰ੍ਚਿਤਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਮੈਲੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਧੂੜ ਤੇ ਰਾਖ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਚ੍ਚ ਚਰ੍ਮਵਸਨਂ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਟਨਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਕਦੇ ਉਹ ਚਮੜੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਂ ਰੌਦ੍ਰਪਰੀਵਾਰਂ ਮਹਾਕਾਲਵਪੁਰ੍ਧਰਮ੍ 4.2.88.
ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈ, ਕੜੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ।
ਨ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਂ ਕਸ਼੍ਚਿਜ੍ਜਾਨਾਨੋਪਿ ਪ੍ਰਤਾਰਿਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਵ ਪਾਂਸੁਲਪਟਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਮਹਾਸ਼ਂਖਵਿਭੂषਣਃ
ਕਿੱਥੇ ਉਹ ਧੂੜ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੇ ਸ਼ੰਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?
ਡਮਡ੍ਡਮਰੁਕਵ੍ਯਗ੍ਰ ਹਸ੍ਤਾਗ੍ਰਃ ਖਂਡਚਂਦ੍ਰਭृਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਹੱਥ ਡਮਰੂ ਨਾਲ ਵਿਅਸਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਰਧ ਚੰਦ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮृਡਾਨਿ ਸਹਰਃ ਕ੍ਵਾऽਯਮਧ੍ਵਰੋ ਮਂਗਲਾਲਯਃ
ਕਿੱਥੇ ਮ੍ਰਿਡਾ ਪਹਾੜ ਨਾਲ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਇਹ ਯਜਨ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਸਥਾਨ?
ਦੁਕੂਲਾਨ੍ਯਨੁਕੂਲਾਨਿ ਰਤ੍ਨਾਲਂਕृਤਯਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਸੁੰਦਰ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੀਆਂ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ।
ਇਹ ਮਂਗਲਵੇਸ਼ੇषੁ ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇषੁ ਸ ਸ਼ੂਲਧृਕ੍
ਇੱਥੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਪੋਸ਼ਾਕਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਾਂ ਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।