ਅਦ੍ਯ ਸਪ੍ਤਦਸ਼ੋ ਯੋਗੋ ਵਿਯੋਗੋਦ੍ਯ ਤਨੋऽਸ਼ੁਭਃ
ਅੱਜ ਸਤਾਰਾਂਵਾਂ ਜੋੜ ਹੈ; ਹੁਣ ਜੋ ਵਿੱਛੋੜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਸ਼ੁਭ ਹੈ।
ਮਾ ਗਾ ਦੇਵਿ ਗਤਾਦ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਨਹਿ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਮਾਂ ਪੁਨਃ
ਅੱਜ ਨਾ ਜਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗੀ।
ਤਦਾ ਤਨ੍ਵਂਤਰੇਣਾਪਿ ਕਰਿष੍ਯੇ ਤਵ ਦਾਸਤਾਮ੍
ਇਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਾਂਗਾ।
ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮਨੋਵृਤ੍ਤਿਂ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਵਾ ਪੁਰੁषਂ ਤੁ ਵਾ 4.2.88.
ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰਦ, ਜੇ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਵੇ—
ਪਰਂ ਨ ਦੇਵਿ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਮਹਾਮਾਨਧਨੇਚ੍ਛੁਭਿਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵੱਡੀ ਇਜ਼ਤ ਜਾਂ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਥਾ ਸਿਂਧੁਗਤਾ ਸਿਂਧੁਰ੍ਨ ਪੁਨਃ ਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
ਤਥਾ ਤ੍ਵਮੇਵ ਮੇ ਨਾਥੋ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਭਵਾਂਤਰੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰ੍ਯਯੌ ਦੇਵੀ ਕੋਪਾਂਧੀਕृਤਲੋਚਨਾ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਬੰਦ ਹੋਈਆਂ, ਬਾਹਰ ਚਲੀ ਗਈ।
ਨ ਨਨਾਮ ਮਹਾਦੇਵਂ ਨ ਚ ਚਕ੍ਰੇ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ।
ਅਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮਹੇਸ਼ਾਨਮਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਮਹੇਸ਼ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਨਾ ਕਰਕੇ,
ਤਯਾ ਚਰਣਚਾਰਿਣ੍ਯਾ ਰਾਜ੍ਞ੍ਯਾ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼ਿਤੁਃ
ਉਹ ਰਾਣੀ, ਪੈਦਲ ਚਲਦੀ ਹੋਈ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਈ।
ਦੇਵੋਪਿ ਤਾਂ ਸਤੀਂ ਯਾਂਤੀਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚਰਣਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਵੀ, ਸਤੀ ਨੂੰ ਪੈਦਲ ਜਾਂਦੀ ਦੇਖਿਆ।
ਗਣਾ ਵਿਮਾਨਂ ਨਯਤ ਮਨਃਪਵਨਚਕ੍ਰਿਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮਨ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ ਲਿਆਓ।'
ਮਹਾਵਾਤਪਤਾਕਂ ਚ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ 4.2.88.
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਵੱਡੀਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਦੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸੀ।
[http://vedastudy.tripod.com/pur_index25/ratha.htm ਰਥੋਪਰਿ ਟਿਪ੍ਪਣੀ] ਛਤ੍ਰੀਭੂਤੌ ਚ ਯਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸਾਵਪਿ
ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ umbrella ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਸਨ।
ਧੂਃ ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਪਿ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਰਜ੍ਜਵਸ੍ਤਕ੍ਸ਼ਕਾਦਯਃ
ਉਥੇ, ਗਾਯਤਰੀ ਆਪ ਹੀ, ਰੱਸੀਆਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਸੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਂਗਾਨਿ ਰਕ੍ਸ਼ਕਾ ਯਤ੍ਰ ਵਰੂਥਸ਼੍ਛਂਦਸਾਂ ਗਣਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਛੰਦਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖੜੇ ਸਨ।
ਦੇਵ੍ਯਾ ਸਨਾਥਂ ਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਂ ਪਾਰ੍षਦਾ ਦਿਵਿ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲਾ ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਪਾਰਸ਼ਦਾਂ ਨੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸਾ ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਤ੍ਰ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਮਣੀ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਸਭਾਂਗਣਮ੍
ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਪਿਆਰੀ ਨੇ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਤੱਕਿਆ।
ਅਵਿਸ਼ਦ੍ ਯਜ੍ਞਵਾਟਂ ਚ ਚਕਿਤਂਰਕ੍ਸ਼ਿ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾ
ਉਹ ਯਜਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਗਈ, ਤੇ ਡਰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਸਭਰ੍ਤृਕਾਸ਼੍ਚ ਭਗਿਨੀਰ੍ਨਵਾਲਂਕृਤਿਸ਼ਾਲਿਨੀਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ, ਨਵੇਂ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ।
ਅਚਿਂਤਿਤਾ ਤ੍ਵਨਾਹੂਤਾ ਵਿਮਾਨਾਦ੍ਧਰਵਲ੍ਲਭਾ
ਹਰ ਦੇ ਪਿਆਰੀ, ਨਾ ਸੱਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਨਾ ਸੋਚੀ ਹੋਈ, ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੀ।
ਅਸਂਭਾष੍ਯਾ ਪਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਾਂਤਿਕਂ ਸਤੀ
ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਕੇ, ਸਤੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ।
ਕਥਂ ਨਾਹਂ ਸਮਾਹੂਤਾ ਯਥੈਤਾ ਮੇ ਸਹੋਦਰਾਃ ।। 4.2.88.
‘ਮੇਰੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ?’
ਅਯਂ ਤੇ ਨ ਮਨਾਗ੍ਦੋषੋ ਦੋष ਏष ਮਮੈਵ ਹਿ
ਇਹ ਗਲਤੀ ਤੇਰੀ ਨਹੀਂ, ਸਾਰੀ ਗਲਤੀ ਮੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।
ਤਾਦृਗ੍ਵਿਧਾਯ ਯਤ੍ਪਤ੍ਯੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਜ੍ਞਬੁਦ੍ਧਿਨਾ
ਮੈਂ ਆਪ ਆਪਣੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਸੋਚ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦਾ ਕਥਮਦਾਸ੍ਯਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਮੈ ਮਾਯਾਸ੍ਵਰੂਪਿਣਂ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ?
ਪਿਤਾਮਹੇਨ ਬਹੁਧਾ ਵਰ੍ਣਿਤੋਸੌ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਕਂਠੋਸੌ ਮਹੇਸ਼ੋऽਸੌ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞੋਸੌ ਵृषਧ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਸ੍ਰੀਕੰਠ ਹੈ, ਮਹੇਸ਼ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਛ ਦਾ ਝੰਡਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਯਾਚ੍ਛਤਧृਤੇਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮੈ ਦਤ੍ਤਾ ਮਯਾਨਘੇ
ਸੌਂ ਹੱਥ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਚਨ 'ਤੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।