ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵੇਪਮਾਨਾਂਗਯष੍ਟਿਕਃ 4.2.87.
ਫਿਰ ਉਹ ਕੰਪਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਮਹਮਹੋ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨਾਯਾਤਿ ਕਿਂਚਨ
ਵਾਹ, ਮੈਂ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ।
ਭਵਾਨ੍ਕੇਨ ਸਮਾਹੂਤੋ ਯਦਤ੍ਰਾਗਾਨ੍ਮਹਾਜਡਃ
ਤੈਨੂੰ ਕੌਣ ਬੁਲਾਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ, ਹੇ ਵੱਡੇ ਮੂਰਖ?
ਸਰ੍ਵਮਂਗਲਮਾਂਗਲ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨਯਂ ਹਰਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਹਰੀ ਜੀ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਭਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਵਜ੍ਰਧਰਃ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸ਼ਤਯਜ੍ਞੈਕਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਜੋ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਤਂ ਤ੍ਵਂਚੋਪਮਿਮੀषੇਮੁਂ ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨੇਨ ਮਹਾਮਖਮ੍
ਤੂੰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਨੂੰ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਦੋਸ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰੀਦਾਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਯਤ੍ਰਾਸ਼ੁਸ਼ੁਕ੍ਸ਼ਣਿਃ
ਜਿੱਥੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੇਜ਼ ਸ਼ੁਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਯਤ੍ਰ ਕ੍ਰਤੋਰਾਚਾਰ੍ਯਤਾਗਤਃ
ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਖੁਦ ਯਜਨ ਦੇ ਆਚਾਰਯ ਬਣ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਂ ਭਜਂਤੇऽਮੀ ਵਸਿष੍ਠਪ੍ਰਮੁਖਰ੍षਯਃ
ਜਿੱਥੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੂਜਾ-ਪਾਠ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੇਤਿ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਦਧੀਚਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਿਨਾਂ ਵਰਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਤਥਾਪਿ ਸ਼ਾਂਭਵੀ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵੇਦੇ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਪਠ੍ਯਤੇ 4.2.87.
ਫਿਰ ਵੀ, ਸ਼ਾਂਭਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਯੋਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਸ਼ਤਸ੍ਯ ਕੁਲਿਸ਼ਾਯੁਧਃ
ਜੋ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਹਥਿਆਰ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਰਾਧ੍ਯ ਭੂਤੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪੈਕਾਮਮਰਾਵਤੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਇਕੱਲੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
ਬਲਂ ਤਸ੍ਯਾਖਿਲੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਪਾਸ਼ਯਤਃ ਪੁਰਾ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਸਭ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪਤਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਵੇਤ ਨੂੰ ਰੱਸੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਸੀ।
ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਭਵਦ੍ਰੁਦ੍ਰੋ ਦੇਵਾਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੁਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੈਰ ਦੀ ਐੜੀ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਤਮਕ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਤਂ ਵਿਦਂਤਿ ਵਸਿष੍ਠਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਵਾਰ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਂ ਭਜਂਤਿ ਯੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਰਗੇ ਜੋ ਯਜਨ ਵਿਚ ਪੰਡਤ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਂਤਰ੍षਯੋਨ੍ਯੇਪਿ ਗੌਰਵਾਤ੍ਤਵ ਤੇ ਕ੍ਰਤੌ
ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ।
ਤਦਾ ਕ੍ਰਤੁਫਲਾਧੀਸ਼ਂ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਂ ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਹ੍ਵਯ
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਸੱਦਾ।
ਸਤਿ ਤਸ੍ਮ੍ਨਿਮਹਾਦੇਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮੈਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਂਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਗਵਾਹ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ,
ਯਥਾ ਜਡਾਨਿ ਬੀਜਾਨਿ ਨ ਫਲਂਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਮੂਰਖ ਬੀਜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਫਲ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦੇ,
ਅਰ੍ਥਹੀਨਾ ਯਥਾ ਵਾਣੀ ਧਰ੍ਮਹੀਨਾ ਯਥਾ ਤਨੁਃ ।। 4.2.87.
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਅਰਥ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।
ਗਂਗਾਹੀਨਾ ਯਥਾ ਦੇਸ਼ਾਃ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਾ ਯਥਾ ਗृਹਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਵੱਜਣ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਘਰ,
ਮਂਤ੍ਰਿਹੀਨਂ ਯਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤਿਹੀਨਾ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਮੰਤਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਰਾਜ ਜਾਂ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦੁਜਾਤੀ,
ਦਰ੍ਭਹੀਨਾ ਯਥਾ ਸਂਧ੍ਯਾ ਤਿਲਹੀਨਂ ਚ ਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸੰਧਿਆ ਜਾਂ ਤਿਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਤਰਪਣ,
ਇਤ੍ਥਂ ਦਧੀਚਿਨਾਖ੍ਯਾਤਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਚਨਂ ਨ ਤਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਧੀਚੀ ਨੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਚ ਭृਸ਼ਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕਾ ਚਿਂਤਾ ਤਵ ਮੇ ਕ੍ਰਤੋਃ
ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ?'
ਤਾਨਿ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਂਤਿ ਨਿਯਤਂ ਯਥਾਰ੍ਥਕਰਣਾਦਿਹ
ਜੋ ਕੰਮ ਇੱਥੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਸਿਦ੍ਧਯੇ ਚਾਥ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਹਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਈ, ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤਥਾਸ੍ਤੁ ਪਰਂ ਸਾਕ੍ਸ਼ੀ ਨਾਰ੍ਥਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕੁਤ੍ਰਚਿਤ੍
ਇਹੀ ਹੋਵੇ; ਸਰਵੋਚ ਗਵਾਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਫਲ ਨਾ ਦੇਵੇ।
ਜਡਾਨਿ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨ ਫਲਂਤੀਸ਼੍ਵਰਂ ਵਿਨਾ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੂਰਖ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।