ਸ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਵੇषੁ ਚ ਧਰ੍ਮੇषੁ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਤਥਾ
ਕੀ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਧੂਰ੍ਜਟਿਃ ਪਰਿਪृਛ੍ਯੇਤਿ ਹृष੍ਟਂ ਵੈਕੁਂਠਨਾਯਕਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚਾਪਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜਃ ਸਮੇਧਤੇ ।। 4.2.87.
ਧੂਰਜਟੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਨਾਯਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੇਜ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਖਲਿਤਂ ਕਚ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਂਡਪੇ
ਕੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ?
ਇਂਦ੍ਰਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਵੇषੁ ਪੁਰੇष੍ਵਹੋ
ਕੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਯੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਨਿਤ੍ਥਂ ਕृਤਾਦਰਾਨ੍
ਇਸ਼ ਨੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸਸਰ੍ਜਾਥ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਃ ਸੌਧਂ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਫਿਰ ਦੇਵ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਗਂ ਸ ਚਿਂਤੋਭੂਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਤ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾ ਤਦਾ
ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਦਕਸ਼, ਜੋ ਸੱਚਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਅਤੀਵ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਭੂਨ੍ਮਂਦਰਾਘਾਤਤੋऽਬ੍ਧਿਵਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।
ਅਤੀਵਗਰ੍ਵਿਤੋ ਜਾਤਃ ਸਤੀ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ।
ਕਿਂ ਵਂਸ਼੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇष ਕਿਂ ਗੋਤ੍ਰਃ ਕਿਂ ਦੇਸ਼ੀਯਃ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕਃ
ਤੁਹਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕੁਲ ਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?
ਨ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਸ੍ਤਪਸ੍ਵ੍ਯੇष ਕ੍ਵ ਤਪਃ ਕ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰਣਮ੍
ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਅਸੌ ਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤਪਾਣਿਗ੍ਰਹ ਸ੍ਥਿਤਿਃ 4.2.87.
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਭਵਤ੍ਯੇष ਯਤੋ ਵੇਦੋ ਨ ਵੇਤ੍ਤ੍ਯਮੁਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ।
ਕ੍ਸ਼ਤਾਤ੍ਸਂਤ੍ਰਾਣਨਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਕ੍ਵਾਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਲਯਪ੍ਰਿਯੇ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਣ; ਪਰ ਇੱਥੇ, ਜੋ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
ਸ਼ੂਦ੍ਰੋਪਿ ਨ ਭਵੇਤ੍ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਾਗਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਵਾਨ੍
ਉਹ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਨਾਗਾਂ ਦੀ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨਦਾ।
ਸਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਯੇਤ ਸ੍ਥਾਣੁਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਅਡੋਲ ਹੈ, ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਯੋषਾਪਿ ਨ ਭਵੇਦੇष ਯਤੋਸੌ ਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਲਾਨਨਃ
ਉਹ ਔਰਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਦਾਡ਼ੀ ਤੇ ਮੁੱਛਾਂ ਹਨ।
ਬਾਲੋਪਿ ਨ ਭਵਤ੍ਯੇष ਯਤੋऽਯਂ ਬਹੁਵਾਰ੍षਿਕਃ
ਉਹ ਬੱਚਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਯੁਵਤ੍ਵਂ ਸਂਭਾਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਨੂਨਂ ਚਿਰਂਤਨੇ
ਇਸ ਲਈ, ਨੌਜਵਾਨੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਤਨਤਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦੀਨ੍ਸਂਹਰੇਤ੍ਪ੍ਰਾਂਤੇ ਤਥਾਪਿ ਚ ਨ ਪਾਤਕੀ
ਜੇਕਰ ਉਹ ਅੰਤ 'ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਅਹੋ ਧਾਰ੍ष੍ਟ੍ਯਂ ਮਹਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਜਟਿਲਸ੍ਯਾਦ੍ਯ ਚਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ 4.2.87.
ਅੱਜ ਇਸ ਜਟਾਧਾਰੀ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਅਜੀਬ ਚੀਜ਼ ਵੇਖੀ ਗਈ ਹੈ!
ਏਵਂਭੂਤਾ ਭਵਂਤ੍ਯੇਵ ਮਾਤਾਪਿਤृਵਿਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਚ੍ਛਂਦਚਾਰਿਣੋऽਨਾਥਾਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਭਿਮਾਨਿਨਃ
ਅਨਾਥ ਆਪਣੇ ਮਨਮੱਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਆਪਣੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜਾਮਾਤॄਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵੋਯਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਗਰ੍ਵਭਾਜਨਮ੍
ਜਾਮਾਤਾਂ ਦੀ ਇਹੀ ਕੁਦਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਿਜਰਾਜਃ ਸ ਗਰ੍ਵਿष੍ਠੋ ਰੋਹਿਣੀਪ੍ਰੇਮਨਿਰ੍ਭਰਃ
ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਰੋਹਣੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਸ੍ਯਾਹਂ ਗਰ੍ਵਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਹਰਿष੍ਯਾਮ੍ਯੇਵ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਮੈਂ ਇਸ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।
ਤਥਾਸ੍ਯਾਹਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਨਹਾਨਿਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ
ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਇਜ਼ਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘਟਾ ਦਿਆਂਗਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ੍ਵਭਵਨਂ ਦੇਵਾਨਾਜੁਹਾਵ ਸਵਾਸਵਾਨ੍
ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਭਵਂਤੁ ਯਜ੍ਞਸਂਭਾਰਾਨਾਨਯਂਤੁ ਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ।
ਮਹਾਕ੍ਰਤੂਪਦ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਯਜ੍ਞਪੂਰੁषਮੇਵ ਚ
ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਦੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਲਿਆਓ।