ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਲੀਲਯਾ ਦੇਵਿ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਜੁषਾਮਪਿ 4.2.86.
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੀ ਖੇਡ ਨਾਲ, ਦੇਵੀ, ਨੀਵੀਂ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ,
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ਾਨਾਂ ਲਿਂਗਾਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਖ੍ਯਾਨਾਨਿ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਚੌਦਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ—
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯੈषਾਂ ਲਿਂਗਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਯਿਨਾਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ,
ਨਿਤਰਾਂ ਪਰਿਤृਪ੍ਤੋਸ੍ਮਿ ਸੁਧਾਂ ਪੀਤ੍ਵੇਵ ਨਿਰ੍ਜਰਃ
ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ ਜੀਵ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
ਆਨਂਦਮੇਵਜਨਯੇਦਪਿ ਪਾਪਜੁषਾਮਿਹ
ਇੱਥੇ, ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਇਹ ਸਿਰਫ ਖੁਸ਼ੀ ਹੀ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।
ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਇਵਾਸਂ ਹਿ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਤਤ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਰੁਤੇਰਹਮ੍ ਯਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵਮਸ਼ੇषਤਃ
ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਸੱਚ ਸੁਣ ਕੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਦੱਸੋ।
ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਗਰ੍ਹਯਾਮਾਸ ਮਧ੍ਯੇ ਦੇਵਸਭਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਹ ਦਕਸ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਖਿਰਥਃ ਕੁਂਭਯੋਨੇਰੁਦੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੰਭ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖਿਰਥ ਨੇ ਜੋ ਕਹਿਆ, ਉਹ ਸੁਣ ਕੇ,
ਆਕਰ੍ਣਯ ਮੁਨੇ ਵਚ੍ਮਿ ਕਥਾਂ ਕਲ੍ਮषਹਾਰਿਣੀਮ੍
ਸੁਣੋ, ਮুনি, ਮੈਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਛਾਗਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਵਿਰੂਪਾਸ੍ਯੋ ਦਧੀਚਿ ਪਰਿਧਿਕ੍ਕृਤਃ
ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ ਰੂਪ, ਦਧੀਚੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸੇਵਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ਼ਿਮੌਲਿਨਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਚ ਚੰਦ ਹੈ, ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ,
ਇਂਦ੍ਰਾਦਯੋ ਲੋਕਪਾਲਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ 4.2.87.
ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ—
ऋषਯੋऽਪ੍ਸਰਸੋਯਕ੍ਸ਼ਾ ਗਂਧਰ੍ਵਾਃ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਾਃ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਸੁਰੀਆਂ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ—
ਸ੍ਤੁਤਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾ ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਃ ਸ਼ਂਭੁਨਾਪਿ ਕृਤਾਦਰਾਃ
—ਸ਼ੰਭੂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਅਤੇ ਆਦਰ ਪਾਇਆ।
ਅਥ ਤੇषੂਪਵਿष੍ਟੇषੁ ਸ਼ਂਭੁਨਾ ਵਿष੍ਟਰਸ਼੍ਰਵਾਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਸਭ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਾਣੀ ਵਾਲਾ ਹੈ—
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲਾਂਛਨ ਹਰੇ ਦੈਤ੍ਯਵਂਸ਼ਦਵਾਨਲ
—ਹਰੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਦੈਤੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਦਿਤਿਜਾਨ੍ਦਨੁਜਾਨ੍ਦੁष੍ਟਾਨ੍ਕਚ੍ਚਿਚ੍ਛਾਸਿ ਰਣਾਂਗਣੇ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਯੁੱਧ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦਨੂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?
ਬਾਧਯਾ ਰਹਿਤਾ ਗਾਵਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸਂਤਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਹੁਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹਨ?
ਵਿਧਿਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਬਹੁਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ
ਕੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਯਮਤ ਯਜਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ?
ਨਿष੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਹਂ ਪਠਂਤ੍ਯੇਵ ਸਾਂਗਾਨ੍ਵੇਦਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਕੀ ਵਧੀਆ ਦੁਜਾਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਰੁਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਪਾਠ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?
ਸ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਵੇषੁ ਚ ਧਰ੍ਮੇषੁ ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਤਥਾ
ਕੀ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਧੂਰ੍ਜਟਿਃ ਪਰਿਪृਛ੍ਯੇਤਿ ਹृष੍ਟਂ ਵੈਕੁਂਠਨਾਯਕਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਚਾਪਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜਃ ਸਮੇਧਤੇ ।। 4.2.87.
ਧੂਰਜਟੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਨਾਯਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਿਕ ਤੇਜ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਵੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਸਤ੍ਯਮਸ੍ਖਲਿਤਂ ਕਚ੍ਚਿਦਸ੍ਤਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮਂਡਪੇ
ਕੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾਈ, ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਮੌਜੂਦ ਹੈ?
ਇਂਦ੍ਰਾਦਯਃ ਸੁਰਾਃ ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵੇषੁ ਸ੍ਵੇषੁ ਪੁਰੇष੍ਵਹੋ
ਕੀ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ?
ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਯੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਨਿਤ੍ਥਂ ਕृਤਾਦਰਾਨ੍
ਇਸ਼ ਨੇ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਵਿਸਸਰ੍ਜਾਥ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਦੇਵਃ ਸੌਧਂ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਫਿਰ ਦੇਵ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਮਧ੍ਯੇ ਮਾਰ੍ਗਂ ਸ ਚਿਂਤੋਭੂਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਸਤ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾ ਤਦਾ
ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਦਕਸ਼, ਜੋ ਸੱਚਾ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਅਤੀਵ ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਭੂਨ੍ਮਂਦਰਾਘਾਤਤੋऽਬ੍ਧਿਵਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ।
ਅਤੀਵਗਰ੍ਵਿਤੋ ਜਾਤਃ ਸਤੀ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਨ੍ਯਕਾਮ੍
ਉਹ ਬਹੁਤ ਗਰਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤੀ ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੀ।
ਕਿਂ ਵਂਸ਼੍ਯਸ੍ਤ੍ਵੇष ਕਿਂ ਗੋਤ੍ਰਃ ਕਿਂ ਦੇਸ਼ੀਯਃ ਕਿਮਾਤ੍ਮਕਃ
ਤੁਹਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕੁਲ ਦੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋ? ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਭਾਵ ਕੀ ਹੈ?