ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮੇਸ਼ ਲਿਂਗਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਉਪਪਤੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਭਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਪਰਾ ਤਨੁਃ
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਕਾਇਆ ਸੀ।
ਕृਤੋਪਨਯਨਃ ਸੋਥ ਬਾਲੋ ਗੁਰੁਕੁਲੇ ਵਸਨ੍
ਉਪਨਯਨ ਸੰਸਕਾਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਏਕਦਾ ਤਦ੍ਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਸਮਾਗਤੇ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਵਰਖਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਯਤ੍ਕਦਾਚਿਨ੍ਨ ਭਜ੍ਯੇਤ ਨ ਪੁਰਾਤਨਤਾਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਨਾ ਟੁੱਟੇ, ਨਾ ਹੀ ਕਦੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋਵੇ।
ਮਮਾਂਗਯੋਗ੍ਯਂ ਨੋ ਗਾਢਂ ਨ ਸ਼੍ਲਥਂ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੀਕ ਬੈਠੇ—ਨਾ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਢਿੱਲਾ, ਤੇ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ।
ਗੁਰੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚਾਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਮਮਾਰ੍ਥਂ ਪਾਦੁਕੇ ਕੁਰੁ
ਅਤੇ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੁੱਤੀਆਂ ਬਣਾਓ।
ਚਰ੍ਮਾਦਿਬਂਧਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੇ ਧਾਵਤੋ ਮੇ ਸੁਖਪ੍ਰਦੇ
ਚਮੜੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪੱਟਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਆਰਾਮ ਦੇਣ।
ਗੁਰੁਕਨ੍ਯਾਪਿ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰ ਮੇ ਸ਼੍ਰਵਣੋਚਿਤੇ 4.2.86.
ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਲਈ, ਟਵਸ਼ਟਰ ਵਾਂਗ ਬਣੀਆਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਬਣਾਓ।'
ਕੁਮਾਰੀ ਕ੍ਰੀਡਨੀਯਾਨਿ ਕੌਤੁਕਾਨਿ ਚ ਦੇਹਿ ਮੇ
'ਮੈਨੂੰ ਖਿਡੌਣੇ ਤੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਕੁੜੀ ਹਾਂ।'
ਗृਹੋਪਕਰਣਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਮੁਸਲੋਲੂਖਲਾਦਿਕਮ੍
ਘਰ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੂਸਲ, ਓਖਲੀ ਆਦਿਕ।
ਅਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਾਨ੍ਯਪਿ ਯਥਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੀਠਾਨਿ ਸਤ੍ਤਮ
ਅਤੇ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਂਗ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਧੋਏ ਨਾ ਹੋਣ, ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ।
ਸੂਪਕਰ੍ਮਣ੍ਯਪਿ ਚ ਮਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਤ੍ਵष੍ਟ੍ਰਨਂਦਨ
ਅਤੇ ਪਕਵਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਟਵਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ।
ਏਕਸ੍ਤਂਭਮਯਂ ਗੇਹਮੇਕਦਾਰੁਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਹੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਇਕੋ ਥੰਮ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਘਰ।
ਯੇ ਸਹਾਧ੍ਯਾਯਿਨੋਪ੍ਯਸ੍ਯ ਵਯੋਜ੍ਯੇष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ਤੇਪਿ ਹਿ
ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਸਨ, ਜਾਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ (ਮੰਗਣ ਲੱਗ ਪਏ)।
ਤਥੇਤਿ ਸ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਯ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਰਤੋਦ੍ਰਿਜੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ, 'ਠੀਕ ਹੈ,' ਤੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ।
ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਚ ਤੇਨ ਵੈ
ਉਹ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ।
ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਕੋ ਮੇ ਸਾਹਾਯ੍ਯਮਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਕੌਣ ਮੇਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ?
ਅਂਗੀਕृਤ੍ਯ ਗੁਰੋਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਗੁਰੁਪਤ੍ਨ੍ਯਾ ਗੁਰੋਃ ਸ਼ਿਸ਼ੋਃ 4.2.86.
ਅਧਿਆਪਕ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਬਚਨ ਮਨ ਲਏ।
ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣਂ ਧਰ੍ਮ ਏਕੋ ਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫਰਜ ਹੈ।
ਗੁਰੂਣਾਂ ਵਾਕ੍ਯਕਰਣਾਤ੍ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਮਨੋਰਥਾਃ
ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਥਂ ਤਦ੍ਵਚਸਃ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਤ੍ਰ ਵਨੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲ ਹੋਵਾਂ?
ਆਸ੍ਤਾਂ ਗੁਰੁਕਥਾ ਦੂਰਂ ਯੋऽਨ੍ਯਸ੍ਯਾਪਿ ਲਘੋਰਪਿ
ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਲ ਛੱਡੋ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਹੈ।
ਕਥਮੇਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕਰਿष੍ਯੇऽਜ੍ਞੋऽਸਹਾਯਵਾਨ੍
ਮੈਂ ਅਣਜਾਣ ਤੇ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਯਾਵਦਿਤ੍ਥਂ ਚਿਂਤਯਤਿ ਸ ਤ੍ਵਾष੍ਟ੍ਰੋ ਵਨਮਧ੍ਯਗਃ
ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਵਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਥ ਨਤ੍ਵਾ ਸ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਵਨੇ ਦृष੍ਟਂ ਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਮਿਲੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ:
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮੇ ਗਾਤ੍ਰਂ ਚਿਂਤਾਸਂਤਾਪਤਾਪਿਤਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਫਿਕਰ ਦੀ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਝਲਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਪ੍ਰਾਕ੍ਤਨਂ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤਾਪਸਰੂਪਧृਕ੍
ਤਪਸਵੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ?
ਯੋਸਿ ਸੋਸਿ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਮੁਪਦੇਸ਼ੇਨ ਯੁਂਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮਾਮ੍ 4.2.86.
ਤੂੰ ਜੋ ਵੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ।
ਕਥਂ ਕਰ੍ਤੁਮਹਂ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮ ਤਤ੍ਰ ਦਿਸ਼ਾਦ੍ਭੁਤਮ੍
ਉਥੇ ਉਹ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?