ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਗਜਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਕੋਕਿਲਾਖ੍ਯੋ ਗਜਾਨਨਃ
ਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕੰਨ, ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਕੰਨ, ਕੋਕਿਲ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਮੁਖ ਵਾਲਾ,
ਸੀਰਪਾਣਿਃ ਸ਼ਿਵਾਰਾਵੋ ਵੈਣਿਕੋ ਵੇਣੁਵਾਦਨਃ
ਹਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲਾ, ਤੰਤੂ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ,
ਇਤ੍ਯਾਦਯੋ ਗਣੇਸ਼ਾਨਾਃ ਸ਼ਤਕੋਟਿ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੌ ਕਰੋੜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੇषੁ ਤੇषੁ ਵੀਰੇषੁ ਚਕਂਪੇ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ, ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਕੰਬ ਪਏ।
ਤਦਾ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸਾਵਪਿ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਮਥਾਨੀਕਮਤਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮੁਮਾਧਵਃ
ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਥੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੇ ਲਿਂਗਾਦਾਵਿਰਾਸੀਤ੍ਕृਪਾਨਿਧਿਃ 4.2.85.
ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮਾਭੂਚ੍ਛਾਪੋ ਮੁਨੇਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪ੍ਰਤਿਬਂਧਕਃ
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਬਣੇ।
ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਮਹਾਕ੍ਰੋਧਨ ਤਾਪਸ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ।
ਤਤੋ ਵਿਲਜ੍ਜਿਤੋਗਸ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ਾਪੋਦ੍ਯਤਕਰੋ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ ਅਗਸਤ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਹੱਥ ਚੁਕ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਚੇਤਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਧਿਙ੍ਮਾਂ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਂਗਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ: ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਦੁਃਖਾਰ੍ਣਵ ਨਿਮਗ੍ਨਾਨਾਂ ਯਾਤਾਯਾਤੇਤਿ ਖੇਦਿਨਾਮ੍
ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹਨ,
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਂਤੁਜਾਤਾਨਾਂ ਜਨਨ੍ਯੇਕੈਕ੍ਕਾਸ਼ਿਕਾ। ਮਹਾਮृਤਸ੍ਤਨ੍ਯਦਾਤ੍ਰੀ ਨੇਤ੍ਰੀ ਚ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਕਾਸ਼ੀ ਇਕ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਮਰਤਾ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ।
ਜਨਨ੍ਯਾ ਸਹ ਨੋ ਕਾਸ਼ੀ ਲਭੇਦੁਪਮਿਤਿਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ।
ਏਵਂਭੂਤਾਂ ਤੁ ਯਃ ਕਾਸ਼ੀਮਨ੍ਯੋਪਿ ਹਿ ਸ਼ਪਿष੍ਯਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੀ ਐਸੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ,
ਇਤਿ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਃ
ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਾ,
ਯਃ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸ੍ਤੌਤਿ ਮੇਧਾਵੀ ਯਃ ਕਾਸ਼ੀਂ ਹृਦਿ ਧਾਰਯੇਤ੍ 4.2.85.
ਜੋ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ,
ਜਿਹ੍ਵਾਗ੍ਰੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਯਸ੍ਯ ਕਾਸ਼ੀਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਯੁਗ੍ਮਕਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਉੱਤੇ 'ਕਾਸ਼ੀ' ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਯੋ ਮਂਤ੍ਰਂ ਜਪਤਿ ਪ੍ਰਾਤਃ ਕਾਸ਼ੀ ਵਰ੍ਣਦ੍ਵਯਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਸਵੇਰੇ 'ਕਾਸ਼ੀ' ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹੈ,
ਆਨੁਸੂਯੇਯ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਕਾਸ਼ੀਸ੍ਤਵਨ ਪੁਣ੍ਯਤਃ
ਅਨਸੂਯਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਨ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਮੁਨੇ ਨ ਮੇ ਪ੍ਰਿਯਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਮਮ ਪੂਜਕਃ
ਮੁਨੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਦਿਖਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ।
ਤਾਦृਕ੍ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨ ਮੇ ਦਾਨੈਸ੍ਤਾਦृਕ੍ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਨ ਮੇ ਮਖੈਃ
ਮੈਨੂੰ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਐਸਾ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਐਸਾ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਆਨਂਦਕਾਨਨਂ ਯੇਨ ਸ੍ਤੁਤਮੇਤਤ੍ਸੁਚੇਤਸਾ
ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਇਸ ਆਨੰਦ ਦੇ ਬਾਗ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤਵ ਕਾਮਾਃ ਸਮृਦ੍ਧਾਃ ਸ੍ਯੁਰਾਨੁਸੂਯੇਯ ਤਾਪਸ
ਅਨਸੂਯਾ ਤਪਸਵੀ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਅਪਰਂ ਚ ਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਦਾਤਵ੍ਯਂ ਤਵਾਨਘ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵਾਂ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ?
ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਹਿ ਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਂ ਤਪਸਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ੍ਯਤੀਹਸਃ
ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਮਰਥਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਠੰਢੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿष੍ਟੁਤ੍ਯ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਃ ਕृਤ੍ਤਿਵਾਸਸਮ੍ 4.2.85.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਨੇ ਕ੍ਰਿਤਿਵਾਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮਹਾਪਰਾਧਵਿਧ੍ਵਂਸਿਨ੍ਨਂਧਕਾਰੇ ਸ੍ਮਰਾਂਤਕ
ਹੇ ਸ੍ਮਰਾਂਤਕ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ,
ਮृਤ੍ਯੁਂਜਯੋਗ੍ਰਭੂਤੇਸ਼ ਮृਡਾਨੀਸ਼ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ
ਹੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਦਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ,
ਤਦਿਦਂ ਕਾਮਦਂ ਨਾਮ ਲਿਗਮਸ੍ਤ੍ਵਿਹ ਧੂਰ੍ਜਟੇ
ਇਹ ਕਾਮਦਾ ਨਾਮ ਦਾ ਲਿੰਗ ਹੈ, ਹੇ ਧੂਰਜਟ, ਇੱਥੇ ਹੈ।