ਯਤ੍ਰੈਵ ਹਿ ਤਪਸ੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਰੈਵ ਵਿਹਿਤਾਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਮਨਾਕ੍ਚਿਂਤਿਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਚੇਲ੍ਲਭਂਤੇ ਨ ਤਾਪਸਾਃ
ਤਪਸੀ ਜੇ ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਕੁਝ ਘੱਟ ਵੀ ਪਾ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਤਾਪਸਾ ਮਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਸ਼੍ਰੇਯੋਵृਦ੍ਧਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਪਸੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਯਾਵਨ੍ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਮਨਸ੍ਯੇਵ ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ—
ਤਤ੍ਕੋਧਾਨਲਧੂਮੋਘੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪਿਤਂ ਯਨ੍ਨਭੋਂਗਣਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਗਣਾਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਲਯਾਰ੍ਣਵ ਨੀਰਵਤ੍
ਫਿਰ ਗਣੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।
ਗਰ੍ਜਂਤਸ੍ਤਰ੍ਜਯਂਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤਾ ਯੁਧਪਾਣਯਃ 4.2.85.
ਉਹ ਗੱਜਦੇ, ਡਰਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਕੋ ਯਮਃ ਕੋਥਵਾ ਕਾਲਃ ਕੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਸ੍ਤਥਾਂਤਕਃ
ਕੌਣ ਯਮ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਾਲ ਹੈ? ਕੌਣ ਮੌਤ ਹੈ? ਕੌਣ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਅਗ੍ਨਿਂ ਪਿਬਾਮੋ ਜਲਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੀਕੁਰ੍ਮੋਖਿਲਾਨ੍ਗਿਰੀਨ੍
ਆਓ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਪੀ ਜਾਈਏ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰੇਤ ਕਰ ਦਈਏ।
ਪਾਤਾਲਂ ਚਾਨਯਾਮੋਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਦਧ੍ਮੋਥਵਾ ਦਿਵਮ੍
ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਲਿਆਈਏ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟੀਏ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਭਾਂਡਮਥਵਾ ਸ੍ਫੋਟਯਾਮਃ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਹਿ
ਅਸੀਂ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਗ੍ਰਸਾਮੋ ਵਾਥ ਭੁਵਨਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਸਿਰਫ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
ਕੁਤੋऽਯਂ ਧੂਮਸਂਭਾਰੋ ਜ੍ਵਾਲਾਵਲ੍ਯਃ ਕੁਤਸ੍ਤ੍ਵਮੂਃ
ਇਹ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਢੇਰ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਗਏ? ਇਹ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਜ਼ਬਾਨਾਂ ਕਿੱਥੋਂ ਉਠੀਆਂ?
ਇਤਿ ਪਾਰਿषਦਾਃ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮਹਾਭਯ ਭਯਪ੍ਰਦਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭੈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਬੋਲ ਪਏ।
ਸ਼ਕਲੀਕृਤ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਃ ਸ਼ਿਲਾਵਤ੍ਪ੍ਰਲਯਾਨਲਮ੍
ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟਦੇ ਰਹੇ।
ਮਹਾਹਨੁਰ੍ਮਹਾਗ੍ਰੀਵੋ ਮਹਾਕਾਲੋ ਜਿਤਾਂਤਕਃ
ਵੱਡਾ ਜੱਬਾ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਮੌਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ,
ਕ੍ਸ਼ੋਭਣੋ ਦ੍ਰਾਵਣੋ ਜृਂਭੀ ਪਚਾਸ੍ਯਃ ਪਂਚਲੋਚਨਃ 4.2.85.
ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਭੱਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ, ਪੰਜ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ,
ਚਂਡੋ ਭृਂਗਿਰਿਟਿਸ੍ਤੁਂਡੀ ਪ੍ਰਚਂਡਸ੍ਤਾਂਡਵਪ੍ਰਿਯਃ
ਕ੍ਰੋਧੀ, ਭੰਬੀ ਵਾਲਾ, ਚਿੜੀ ਵਾਂਗ ਚੋਚ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਤਾਂਡਵ ਨਾਚ ਪਿਆਰਾ,
ਕ੍ਸ਼ੇਮਕਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮਧਨ੍ਵਾ ਚ ਵੀਰਭਦ੍ਰੋ ਰਣਪ੍ਰਿਯਃ
ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਲੇ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਵੀਰਭਦਰ, ਜੰਗ ਪਿਆਰਾ,
ਦੀਰ੍ਘਗ੍ਰੀਵੋਥ ਪਿਂਗਾਕ੍ਸ਼ਃ ਪਿਂਗਲਃ ਪਿਂਗਮੂਰ੍ਧਜਃ
ਲੰਮੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ, ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਪੀਲਾ, ਪੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ,
ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਗਜਕਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਕੋਕਿਲਾਖ੍ਯੋ ਗਜਾਨਨਃ
ਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕੰਨ, ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਕੰਨ, ਕੋਕਿਲ ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀ ਮੁਖ ਵਾਲਾ,
ਸੀਰਪਾਣਿਃ ਸ਼ਿਵਾਰਾਵੋ ਵੈਣਿਕੋ ਵੇਣੁਵਾਦਨਃ
ਹਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲਾ, ਤੰਤੂ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲਾ,
ਇਤ੍ਯਾਦਯੋ ਗਣੇਸ਼ਾਨਾਃ ਸ਼ਤਕੋਟਿ ਦੁਰਾਸਦਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸੌ ਕਰੋੜ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਔਖਾ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧੇषੁ ਤੇषੁ ਵੀਰੇषੁ ਚਕਂਪੇ ਭੁਵਨਤ੍ਰਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਏ, ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਕੰਬ ਪਏ।
ਤਦਾ ਵਿਵਿਸ਼ਤੁਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸਾਵਪਿ
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵੀ ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।
ਨਿਵਾਰ੍ਯ ਪ੍ਰਮਥਾਨੀਕਮਤਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਮੁਮਾਧਵਃ
ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਪ੍ਰਮਥ ਗਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਥੋ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸੇ ਲਿਂਗਾਦਾਵਿਰਾਸੀਤ੍ਕृਪਾਨਿਧਿਃ 4.2.85.
ਫਿਰ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਲਿੰਗ ਤੋਂ ਦਇਆ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਮਾਭੂਚ੍ਛਾਪੋ ਮੁਨੇਃ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪ੍ਰਤਿਬਂਧਕਃ
ਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾ ਬਣੇ।
ਉਵਾਚ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋਸ੍ਮਿ ਮਹਾਕ੍ਰੋਧਨ ਤਾਪਸ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ।
ਤਤੋ ਵਿਲਜ੍ਜਿਤੋਗਸ੍ਤ੍ਯ ਸ਼ਾਪੋਦ੍ਯਤਕਰੋ ਮੁਨਿਃ
ਫਿਰ ਅਗਸਤ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਲਈ ਹੱਥ ਚੁਕ ਚੁਕਿਆ ਸੀ, ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।