ਪਰਿਭ੍ਰਮ੍ਯ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹਾਮਰ੍षੋ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਮੈਂ ਹਰ ਥਾਂ ਫਿਰ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ, ਧੀਰਜ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਵਿਲੋਕ੍ਯਾਕ੍ਰੀਡਮਖਿਲਂ ਬਹੁਪ੍ਰਾਸਾਦਮਂਡਿਤਮ੍ । ਪਦੇਪਦੇ ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਜਿਤਕਾਲ ਮਹਾਭਿਯਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਥਾਂ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਉਹ ਸਾਧੂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਵੇਖੀ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਨ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਸੁਚ੍ਛਾਯਸ੍ਨਿਗ੍ਧਪਲ੍ਲਵਾਨ੍
ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ, ਠੰਢੀ ਛਾਂ ਤੇ ਨਰਮ ਚਮਕਦਾਰ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ,
ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ਼੍ਚਾਤਿਹृष੍ਟੋਭੂ੍ਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤੋਤ੍ਤਮਾਨ੍
ਦੁਰਵਾਸਾ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕੌਪੀਨਮਾਤ੍ਰ ਵਸਨਾਨ੍ਸ੍ਮਰਾਰਿ ਧ੍ਯਾਨ ਤਤ੍ਪਰਾਨ੍
ਸਿਰਫ਼ ਕਉਪੀਨ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਕਾਮ ਦੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੀਨ,
ਕਰਂਡਦਂਡਪਾਨੀਯ ਪਾਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਪਰਿਗ੍ਰਹਾਨ੍
ਸਿਰਫ਼ ਜਲ ਦਾ ਘੜਾ ਤੇ ਲਾਠੀ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੀ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਕਾਲਾਦਪਿ ਨਿਰਾਤਂਕਾਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਸ਼ਰਣਂ ਗਤਾਨ੍ 4.2.85.
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੀ ਨਿਰਭੈ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ,
ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਮੁਮੁਦੇਤਰਾਮ੍
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਪਸ਼ੁष੍ਵਪਿ ਚ ਯਾ ਤੁष੍ਟਿਰ੍ਮृਗੇष੍ਵਪਿ ਚ ਯਾ ਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਚਮਕ ਹਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ,
ਇਦਂ ਸੁਸ਼੍ਰੇਯਸੋ ਵ੍ਯੁष੍ਟਿਃ ਕ੍ਵਾਮਰੇषੁ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪੇ
ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ; ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਵਰਮੇਤੇਪਿ ਪਸ਼ਵ ਆਨਂਦਵਨਚਾਰਿਣਃ
ਇੱਥੇ ਤਾ ਸੁੱਖ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਧੰਨ ਹਨ।
ਵਰਂ ਕਾਸ਼ੀਪੁਰੀਵਾਸੀ ਮ੍ਲੇਚ੍ਛੋਪਿ ਹਿ ਸ਼ੁਭਾਯਤਿਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰੀ ਪੁਰੀ ਚੈषਾ ਯਥਾ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਹਾਰਿਣੀ
ਵੈਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਇਹ ਨਗਰੀ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਬਬਂਧ ਨ ਕ੍ਵਾਪਿ ਭ੍ਰਮਤੋ ਮੇ ਮਨੋਗਤਿਃ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਫਿਰਿਆ, ਕਿਤੇ ਵੀ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
ਰਮ੍ਯਾ ਪੁਰੀ ਭਵੇਦੇषਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਾਦਖਿਲਾਦਪਿ
ਇਹ ਨਗਰੀ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਸੁਹਾਵਣੀ ਹੈ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨੋਪਿ ਹਿ ਤਪਃ ਸੁਚਿਰਂ ਸ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਵੱਡਾ ਤਪਸੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਵੀ—
ਧਿਕ੍ਚ ਮਾਂ ਤਾਪਸਂ ਦੁष੍ਟਂ ਧਿਕ੍ਚ ਮੇ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਤਪਃ 4.2.85.
ਮੈਂ ਜਿਹਾ ਮਾੜਾ ਤਪਸੀ ਤੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਔਖਾ ਤਪ—ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਣਤ ਹੈ।
ਯਥਾ ਨ ਮੁਕ੍ਤਿਰਤ੍ਰ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਕਰਵੈ ਤਥਾ
ਮੈਂ ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਾ ਮਿਲੇ।
ਤਤ੍ਰ ਲਿਂਗਮਭੂਦੇਕਂ ਖ੍ਯਾਤਂ ਪ੍ਰਹਸਿਤੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਹਸਿਤੇਸ਼ਵਰ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟੋ ਮਨਸ੍ਯੇਵ ਮਹੇਸ਼ਿਤਾ
ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਖਿਆ।
ਯਤ੍ਰੈਵ ਹਿ ਤਪਸ੍ਯਂਤਿ ਯਤ੍ਰੈਵ ਵਿਹਿਤਾਸ਼੍ਰਮਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ—
ਮਨਾਕ੍ਚਿਂਤਿਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਚੇਲ੍ਲਭਂਤੇ ਨ ਤਾਪਸਾਃ
ਤਪਸੀ ਜੇ ਮਨ ਚਾਹਿਆ ਕੁਝ ਘੱਟ ਵੀ ਪਾ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਿਰਫ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਤਾਪਸਾ ਮਾਨ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਸ਼੍ਰੇਯੋਵृਦ੍ਧਿਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਪਸੀਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਯਾਵਨ੍ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਮਨਸ੍ਯੇਵ ਵਿਚਿਂਤਯੇਤ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਮਹੇਸ਼ਾਨ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ—
ਤਤ੍ਕੋਧਾਨਲਧੂਮੋਘੈਰ੍ਵ੍ਯਾਪਿਤਂ ਯਨ੍ਨਭੋਂਗਣਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਸਦੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਭਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਗਣਾਃ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ੁਬ੍ਧਾਃ ਪ੍ਰਲਯਾਰ੍ਣਵ ਨੀਰਵਤ੍
ਫਿਰ ਗਣੇ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ।
ਗਰ੍ਜਂਤਸ੍ਤਰ੍ਜਯਂਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਦ੍ਯਤਾ ਯੁਧਪਾਣਯਃ 4.2.85.
ਉਹ ਗੱਜਦੇ, ਡਰਾਉਂਦੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ।
ਕੋ ਯਮਃ ਕੋਥਵਾ ਕਾਲਃ ਕੋ ਮृਤ੍ਯੁਃ ਕਸ੍ਤਥਾਂਤਕਃ
ਕੌਣ ਯਮ ਹੈ? ਕੌਣ ਕਾਲ ਹੈ? ਕੌਣ ਮੌਤ ਹੈ? ਕੌਣ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਅਗ੍ਨਿਂ ਪਿਬਾਮੋ ਜਲਵਚ੍ਚੂਰ੍ਣੀਕੁਰ੍ਮੋਖਿਲਾਨ੍ਗਿਰੀਨ੍
ਆਓ ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਪੀ ਜਾਈਏ, ਸਾਰੇ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟ ਕੇ ਰੇਤ ਕਰ ਦਈਏ।
ਪਾਤਾਲਂ ਚਾਨਯਾਮੋਰ੍ਧ੍ਵਮਧੋ ਦਧ੍ਮੋਥਵਾ ਦਿਵਮ੍
ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਉੱਤੇ ਲਿਆਈਏ ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟੀਏ।