ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਾ ਦੇਵਕਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਿਦ੍ਧਯਕ੍ਸ਼ਾਂਗਨਾਸ੍ਤਥਾ 7.3.12.
ਉਥੇ ਹੋਰ ਦਿਵਿਆ ਕੁੜੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਯਕਸ਼ਣੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ।
ਰੂਪਂ ਚ ਲਭਤੇ ਤਾਦृਗ੍ਯਾਦृਗ੍ਲਬ੍ਧਂ ਤਯਾ ਪੁਰਾ
ਉਹ ਸਭ ਵੀ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵ ਪੂਰ੍ਵਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਬਿਲਮਸ੍ਤਿ ਸੁਸ਼ੋਭਨਮ੍ ॥ ਯਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪਾਤਾਲਕਨ੍ਯਕਾਃ
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ ਗੁਫਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਤਾਲ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਆ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਗृਹੀਤ੍ਵਾਪੋ ਬਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤਾਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤੇਨੋਦਕੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸਿਦ੍ਧੋ ਭਵਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਾ ਭੂਤਲੇ ਵਾਪਿ ਨ ਕੇਨਾਪਿ ਪ੍ਰਧृष੍ਯਤੇ
ਚਾਹੇ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਹਰਾਉਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਪੈਃ ਫਲੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਿਲੇ ਤੁ ਪਾषਾਣਾਃ ਸਮਨ੍ਤਾਚ੍ਛਂਖਸਨ੍ਨਿਭਾਃ
ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਪੱਥਰ ਸਾਂਪ ਦੀਆਂ ਸਿੱਪੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਵਨ੍ਧ੍ਯਾ ਨਾਰੀ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਯਾ ਪਿਬੇਤ੍ਤਿਲਕਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਬਾਂਝ ਔਰਤ ਉਥੇ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਧਿਗ੍ਰਸ੍ਤੋऽਪਿ ਯੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਰੋਗੀ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਤਪ੍ਰੇਤਪਿਸ਼ਾਚਾਨਾਂ ਦੋषਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ 7.3.12.
ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਪਿਸਾਚਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਿ ਕੀਟਪਤਂਗਾ ਯੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣੋ ਮृਗਾਃ
ਕਿਰਮ, ਪਤੰਗੇ, ਪਿਸਾਚ, ਪੰਛੀ ਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ—
ਕਥਿਤਂ ਰੂਪਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਸ ਰੂਪ-ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਨ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋऽਪ੍ਯਧਿਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਰਾਜ੍ਯਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟੇ ਬਲੌ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਯਕੇ
ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਗਵਾ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਬਲੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ,
ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਜਾਤੇ ਮਹਾਵਿष੍ਣਾਵਦਿਤ੍ਯਾ ਚਾਸੁਰਾਨ੍ਤਕੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਨਮ ਲਿਆ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰੋ ਹਰਿਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਪਿਤੋ ਨਿਰ੍ਝਰੇ ਤਯਾ
ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਝਰਨੇ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਰਾਜਨ੍ਸਤ੍ਯਮੇਤਨ੍ਮਯੋਦਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।
ਤਿਲਕਃ ਸਰ੍ਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਗ੍ਰ੍ਯਃ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਪਰਿਪਾਲਿਤਃ
ਤਿਲਕਾ ਰੁੱਖ ਸਭ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨॄਣਾਮਿਹ ਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਅਂਬਰੀषਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰੈਸ਼ਾਨ੍ਯਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਹ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਾ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਥਾਨ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਵਯਂ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਕਾਲੇ ਚ ਕਲਿਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਇਥੇ ਹੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਪ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪੁਰਾਸੀਤ੍ਪृਥਿਵੀਪਾਲੋ ਹ੍ਯਂਬਰੀषੋ ਯੁਗੇ ਕृਤੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਿਤਭਕ੍ਸ਼ੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਤੇ ਘੱਟ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।
ਸਹਸ੍ਰੇ ਦ੍ਵੇ ਤਤੋ ਰਾਜਞ੍ਛੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਾਸ਼ਨੋऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਹ ਪੱਤਿਆਂ ਹੀ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਸਹਸ੍ਰਤ੍ਰਿਤਯਂ ਰਾਜਨ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋ ਬਭੂਵ ਹ
ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਦਸ਼ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਤਤਸ਼੍ਚ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ
ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਨ੍ਰਿਪ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ,
ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਪਤੇ ਰੂਪਮਾਰੁਹ੍ਯੈਰਾਵਤਂ ਗਜਮ੍
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਐਰਾਵਤ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਮਾਗਤੋऽਹਮਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਤੈਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਅਂਬਰੀष ਉਵਾਚ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦਾਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤੋਸਿ ਤ੍ਵਂ ਚ ਵृਤ੍ਰਨਿषੂਦਨ ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਗਚ੍ਛ ਦੇਵੇਸ਼ ਨ ਵਰੋ ਰੋਚਤੇ ਮਮ ॥ 7.3.13.
ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।