ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਹृषੀਕਾਣਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਗਤਾਨ੍ਯਹੋ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹੈ।
ਯੌਵਨਂ ਧਨਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਿਨੀਜਲਬਿਂਦੁਵਤ੍
ਜਵਾਨੀ, ਧਨ ਤੇ ਆਯੁ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਵਾਚਿ ਚੇਤਸਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ੀਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਃਪਤਿਮ੍
ਨਿਰਭੈ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਨਯਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਸਂਤੁष੍ਟੇਂਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਣੁ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਲਯਗਂਧਿਨੀ
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਲਯਗੰਧਿਨੀ ਹੈ।
ਕਪਾਲਕੇਤੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦਾਨਵੇਨ ਬਲੀਯਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਾਲਕੇਤੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦਾਨਵ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਲੈ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲੇ ਚਂਪਕਾਵਤ੍ਯਾਂ ਨਗਰ੍ਯਾਂ ਸਾਸ੍ਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤਚ੍ਚ ਨਿਥਾਮਯ 4.2.82.
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਨਕਾਸਕ੍ਤਾਂ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਯ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸੀ, ਭੁਲਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਘਾਤੇਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਰਣੇ
ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਯਦਿ ਕੋਪਿ ਕृਤਜ੍ਞੋ ਮਾਂ ਹਤ੍ਵੇਮਂ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਤਜਨ ਵਿਅਕਤੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਮੰਦ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ—
ਯਦਤ੍ਰੋਪਚਿਕੀਰ੍षੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਕ੍ਸ਼ ਮਾਂ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਥੇ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਮੰਦ ਦਾਨਵ ਤੋਂ ਬਚਾ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤੋ ਯੁਵਾ ਧੀਮਾਨ੍ਪੁਤ੍ਰਿ ਤ੍ਵਾਂ ਪਰਿਣੇष੍ਯਤਿ
ਪੁੱਤਰੀ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਭਗਤ ਤੇਰਾ ਵਿਆਹ ਕਰੇਗਾ।
ਤਥਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਯਤ੍ਨਂ ਸਮਾਚਰ ਯੁਵਾਨਂ ਚਾਪਿ ਧੀਮਂਤਂ ਤ੍ਵਾਮਨੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਹਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਵੇਂ ਮੌਕਾ ਆਵੇ, ਵਹੀ ਕਰ। ਆਪਣਾ ਯਤਨ ਕਰ। ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧ੍ਯੈ ਤ੍ਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦੁष੍ਟਦਾਨਵਮ੍
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਜਾ, ਉਸ ਮੰਦ ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
ਸਾ ਤੁ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੀ ਜੀਵੇਦ੍ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਤ੍ਵਾਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰ
ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰੀ, ਰਾਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਇਤਿ ਨਾਰਦਵਾਕ੍ਯਂ ਸ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਮਿਤ੍ਰਜਿਨ੍ਨृਪਃ
ਨਾਰਦ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਮਿਤ੍ਰਜਿਨ ਰਾਜਾ—
ਉਪਾਯਂ ਚਾਪਿ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਗਂਤੁਂ ਤਾਂ ਚਂਪਕਾਵਤੀਮ੍ 4.2.82.
—ਉਸ ਨੇ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਢੰਗ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤੂਰ੍ਣਮਰ੍ਣਵਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੂਰ੍ਣਿਮਾਦਿਵਸੇ ਨृਪ
ਰਾਜਾ, ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਂਗਨਾ ਕਾਚਿਦ੍ਦਿਵ੍ਯਪਰ੍ਯਂਕ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਥੇ, ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਅੰਗਨਾ ਦਿਵਯ ਖਟ ਤੇ ਬੈਠੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਯਤ੍ਕਰ੍ਮਵਿਹਿਤਂ ਯੇਨ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਥ ਸ਼ੁਭੇਤਰਮ੍
ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਚੰਗੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸਮ ਦੇ—
ਗਾਥਾਮਿਮਾਂ ਸਾ ਸਂਗੀਯ ਸਰਥਾ ਸ ਮਹੀਰੁਹਾ
ਉਹ ਨੇ ਇਹ ਗਾਥਾ ਗਾਈ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਭਵਾਨਪ੍ਯਵਿਸ਼ਂਕਂ ਚ ਤਤਃ ਪੋਤਾਨ੍ਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਹਾਂਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹੋ।
ਤਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਪਾਤਾਲੇ ਨਗਰੀਂ ਚਂਪਕਾਵਤੀਮ੍
ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵੇਖੋਗੇ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਹਿਤੋ ਦੇਵਿ ਸ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਨਂਦਨਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਤੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੋਵੇਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਵੇਸ਼ਾਂਤਃਸਮੁਦ੍ਰਂ ਚ ਨਗਰੀਮਾਸਸਾਦ ਤਾਮ੍
ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤ੍ਰਿਜਗਤੀ ਸੌਂਦਰ੍ਯਸ਼੍ਰੀਰਿਵੈਕਿਕਾ
ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇਖੀ।
ਨਿਰਣਾਯਿ ਮਧੁਦ੍ਵੇष੍ਟ੍ਰਾ ਸ੍ਰष੍ਟੁਃ ਸृष੍ਟਿਵਿਲਕ੍ਸ਼ਣਾ 4.2.82.
ਮਧੁ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੀ।
ਯੋषਿਦ੍ਰੂਪਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤੇऽਤ੍ਰਾਕੁਤੋऽਭਯਾ
ਇਹ ਔਰਤ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇੱਥੇ ਨਿਡਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।