ਸ੍ਤ੍ਰੀਵृਦ੍ਧਬਾਲਗੋਪਾਲ ਵਦਨੋਦੀਰਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਗੋਪਾਲ ਦੇ ਨਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਬੱਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸੁਰਸਾਕਾਨਨਾਨ੍ਯੇਵ ਵਿਲੋਕ੍ਯਂਤੇ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ।
ਸੌਧਭਿਤ੍ਤਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕृਨ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਹਵੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਿਣਾ ਨੈਵ ਵਿਧ੍ਯਂਤੇ ਹਰਿਨਾਮਾਂਸ਼ਧਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।
ਨ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਨੈਵ ਕਮਠਾ ਨ ਵਰਾਹਾਸ਼੍ਚ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂਏ ਜਾਂ ਸੂਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ।
ਅਪ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਿਤਰਜਿਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਲਟੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ਵੋਪਿ ਤृਣਾਹਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਘਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਮਹਾਮਹੋਤ੍ਸਵਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪੁਰੌਕੋਭਿਰ੍ਵਿਤਨ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਦਂਡ੍ਯੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ 4.2.82.
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਾ ਮਿਤਰਜਿਤ ਵਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਂਕਧਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਂਤੇऽਨੁਦਿਨਂ ਜਨੈਃ
ਜੋ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਨਾ ਮੁਕੁਂਦਂ ਗੋਵਿਦਂ ਪਰਮਾਨਂਦਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ, ਗੋਵਿੰਦ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਅਚਲ ਦੇ ਲਈ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮਹੱਤਾ ਨਹੀਂ।
ਕृष੍ਣ ਏਵ ਪਰੋ ਦੇਵ ਕृष੍ਣਏਵ ਪਰਾਗਤਿਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕਸ਼ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹੀਪਾਲੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਰ੍ਚਿਤਃ ਸੋਥ ਮਧੁਪਰ੍ਕ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਧੁਪ੍ਰਕਾ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੋਵਿਂਦਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਯੋ ਵੇਦ ਪੁਰੁषੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁषੋ ਹਰਿਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੁ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਹੀ ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ—
ਤਨ੍ਮਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਵ ਭੂਪਾਲਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ—
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਸਾਰੋਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰੇ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰੇ 4.2.82.
ਇਸ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਅਸਲ ਮੂਲ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਣੁਮੇਕਂ ਸਦਾ ਭਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਹृषੀਕੇਸ਼ੇ ਹृषੀਕਾਣਿ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯਂ ਗਤਾਨ੍ਯਹੋ
ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਵਾਕਈ ਅਜੀਬ ਹੈ।
ਯੌਵਨਂ ਧਨਮਾਯੁष੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਿਨੀਜਲਬਿਂਦੁਵਤ੍
ਜਵਾਨੀ, ਧਨ ਤੇ ਆਯੁ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਵਾਂਗ ਹਨ।
ਵਾਚਿ ਚੇਤਸਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਯਸ੍ਯ ਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਬੋਲੀ, ਮਨ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—
ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਜ ਪ੍ਰਣਿਧਾਨੇਨ ਸ਼ੀਲਯਿਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਿਯਃਪਤਿਮ੍
ਨਿਰਭੈ ਭਾਵ ਨਾਲ, ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਨਯਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਸਂਤੁष੍ਟੇਂਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਃ
ਇਸ ਵਿਸ਼ਣੁ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਾ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਸੁਤਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਲਯਗਂਧਿਨੀ
ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਮਲਯਗੰਧਿਨੀ ਹੈ।
ਕਪਾਲਕੇਤੁਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦਾਨਵੇਨ ਬਲੀਯਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਕਪਾਲਕੇਤੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦਾਨਵ ਸੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਲੈ ਗਿਆ।
ਪਾਤਾਲੇ ਚਂਪਕਾਵਤ੍ਯਾਂ ਨਗਰ੍ਯਾਂ ਸਾਸ੍ਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਚੰਪਕਾਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਦृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਪ੍ਤੋ ਯਥਾ ਤਚ੍ਚ ਨਿਥਾਮਯ 4.2.82.
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ, ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਬਾਲਕ੍ਰੀਡਨਕਾਸਕ੍ਤਾਂ ਮੋਹਯਿਤ੍ਵਾ ਨਿਨਾਯ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਬਚਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸੀ, ਭੁਲਾਵਾ ਦੇ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ।