ਅਲਂਘ੍ਯਸ਼ਾਸਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹਰੇਰਾਯਤਨਾਨ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸੌਧਂ ਪਦੇਪਦੇ
ਉਹ ਹਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਉੱਚੇ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਵਿਂਦਗੋਪਗੋਪਾਲ ਗੋਪੀਜਨਮਨੋਹਰ
ਗੋਵਿੰਦ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੋਪਾਲ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ।
ਕੇਸ਼ਿਹृਤ੍ਕੈਟਭਾਰਾਤੇ ਕਂਸਾਰੇ ਕਮਲਾਪਤੇ
ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕੈਟਭ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਮਸ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਪਾਪਾਰੇ ਪੁਂਡਰੀਕਵਿਲੋਚਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਜਾਹ੍ਨਵੀਜਲਜਨ੍ਮਭੂਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਸ਼੍ਰੀਕਰ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਂ ਨਿਧੇ
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯਾਰੇ ਦਾਨਵਾਰਾਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਦੁਰਂਤਕ
ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਮੋਦਰ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋ ਵੈਕੁਂਠਨਿਲਯ ਬਾਣਾਰੇ ਵਿष੍ਟਰਸ਼੍ਰਵਃ 4.2.82.
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਣਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਤ੍ਰਿਲੋਕੀਸ਼ ਚਕ੍ਰਪਾਣੇ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜ
ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਚੱਕਰ ਫੇਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵृਦ੍ਧਬਾਲਗੋਪਾਲ ਵਦਨੋਦੀਰਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਗੋਪਾਲ ਦੇ ਨਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਬੱਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸੁਰਸਾਕਾਨਨਾਨ੍ਯੇਵ ਵਿਲੋਕ੍ਯਂਤੇ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ।
ਸੌਧਭਿਤ੍ਤਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕृਨ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਹਵੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਿਣਾ ਨੈਵ ਵਿਧ੍ਯਂਤੇ ਹਰਿਨਾਮਾਂਸ਼ਧਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।
ਨ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਨੈਵ ਕਮਠਾ ਨ ਵਰਾਹਾਸ਼੍ਚ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂਏ ਜਾਂ ਸੂਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ।
ਅਪ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਿਤਰਜਿਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਲਟੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ਵੋਪਿ ਤृਣਾਹਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਘਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਮਹਾਮਹੋਤ੍ਸਵਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪੁਰੌਕੋਭਿਰ੍ਵਿਤਨ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਦਂਡ੍ਯੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ 4.2.82.
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਾ ਮਿਤਰਜਿਤ ਵਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਂਕਧਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਭਾਨਿ ਯਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕ੍ਰਿਯਂਤੇऽਨੁਦਿਨਂ ਜਨੈਃ
ਜੋ ਵੀ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਵਿਨਾ ਮੁਕੁਂਦਂ ਗੋਵਿਦਂ ਪਰਮਾਨਂਦਮਚ੍ਯੁਤਮ੍
ਉਹ ਮੁਕੁੰਦ, ਗੋਵਿੰਦ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਤੇ ਅਚਲ ਦੇ ਲਈ ਨਾ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਮਹੱਤਾ ਨਹੀਂ।
ਕृष੍ਣ ਏਵ ਪਰੋ ਦੇਵ ਕृष੍ਣਏਵ ਪਰਾਗਤਿਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਲਕਸ਼ ਹੈ।
ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹੀਪਾਲੇ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਤਿ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਮਰ੍ਚਿਤਃ ਸੋਥ ਮਧੁਪਰ੍ਕ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਧੁਪ੍ਰਕਾ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਗੋਵਿਂਦਂ ਪਰਿਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਦੋਂ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਯੋ ਵੇਦ ਪੁਰੁषੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਪੁਰੁषੋ ਹਰਿਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਣੁ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰੀ ਹੀ ਯਜਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ—
ਤਨ੍ਮਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਂ ਤਵ ਭੂਪਾਲਸਤ੍ਤਮ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ—
ਏਕ ਏਵ ਹਿ ਸਾਰੋਤ੍ਰ ਸਂਸਾਰੇ ਕ੍ਸ਼ਣਭਂਗੁਰੇ 4.2.82.
ਇਸ ਤੁਰੰਤ ਬਦਲਦੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ ਉਹੀ ਅਸਲ ਮੂਲ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਿ ਯਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਣੁਮੇਕਂ ਸਦਾ ਭਜੇਤ੍
ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਹੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—