ਕਥਮਾਵਿਰ੍ਭਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਲਿਂਗਵਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਕਾਸੀ ਵਿਚ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲਿੰਗ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ?
ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਪਿ ਨਰਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਪੁਲਂ ਸ਼ਿਵੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਥਾ ਸਿਰਫ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਸੀਦਮਿਤ੍ਰਜਿਨ੍ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਪਰਪੁਰਂਜਯਃ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਅਮਿਤਰਜਿਤ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯਸ਼ੋਧਨੋ ਵਦਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਧੀਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਦੈਵਤਃ
ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਦਾਨੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਵਿਨੀਤੋ ਨੀਤਿਸਂਪਨ੍ਨਃ ਕੁਸ਼ਲਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ
ਉਹ ਵਿਨੀਤ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਕृਤਜ੍ਞੋ ਮਧੁਰਾਲਾਪਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਰਣਾਂਗਣੇ ਕृਤਾਂਤਾਭਃ ਸਂਖ੍ਯਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਸਦੋਜਿਰੇ
ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਉਹ ਬਹਾਦਰਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੁਰਿਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥੈਧਿਤਕੋਸ਼ਸ਼੍ਚ ਸਮृਦ੍ਧਬਲਵਾਹਨਃ
ਉਸ ਕੋਲ ਧਰਮ, ਧਨ, ਖਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਥ-ਘੋੜੇ ਸਨ।
ਸ੍ਥੈਰ੍ਯ ਧੈਰ੍ਯ ਸਮਾਪਨ੍ਨੋ ਦੇਸ਼ਕਾਲਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ 4.2.82.
ਉਹ ਥਿਰਤਾ, ਹਿੰਮਤ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਮੇਂ-ਥਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਂਘ੍ਰਿਯੁਗਲੇ ਚੇਤੋਵृਤ੍ਤਿਂ ਨਿਧਾਯ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਲਂਘ੍ਯਸ਼ਾਸਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣਃ
ਉਸਦੇ ਹੁਕਮ ਅਟੱਲ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਹਰੇਰਾਯਤਨਾਨ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਪ੍ਰਤਿਸੌਧਂ ਪਦੇਪਦੇ
ਉਹ ਹਰ ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਉੱਚੇ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਗੋਵਿਂਦਗੋਪਗੋਪਾਲ ਗੋਪੀਜਨਮਨੋਹਰ
ਗੋਵਿੰਦ, ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗੋਪਾਲ, ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ।
ਕੇਸ਼ਿਹृਤ੍ਕੈਟਭਾਰਾਤੇ ਕਂਸਾਰੇ ਕਮਲਾਪਤੇ
ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕੈਟਭ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਮਸ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਪਤੀ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਪਾਪਾਰੇ ਪੁਂਡਰੀਕਵਿਲੋਚਨ
ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਜਾਹ੍ਨਵੀਜਲਜਨ੍ਮਭੂਃ
ਜਨਾਰਦਨ, ਜਗਤ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਜਿਸਦਾ ਜਨਮ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿਚ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੀਕਾਂਤ ਸ਼੍ਰੀਕਰ ਸ਼੍ਰੇਯਸਾਂ ਨਿਧੇ
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖਮੀ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।
ਦੈਤ੍ਯਾਰੇ ਦਾਨਵਾਰਾਤੇ ਦਾਮੋਦਰ ਦੁਰਂਤਕ
ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਮੋਦਰ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੋ ਵੈਕੁਂਠਨਿਲਯ ਬਾਣਾਰੇ ਵਿष੍ਟਰਸ਼੍ਰਵਃ 4.2.82.
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਜਿਸ ਦਾ ਘਰ ਵੈਕੁੰਠ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਣਾ ਦਾ ਵੈਰੀ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਤ੍ਰਿਲੋਕੀਸ਼ ਚਕ੍ਰਪਾਣੇ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜ
ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ, ਚੱਕਰ ਫੇਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਵृਦ੍ਧਬਾਲਗੋਪਾਲ ਵਦਨੋਦੀਰਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਗੋਪਾਲ ਦੇ ਨਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਔਰਤਾਂ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਤੇ ਬੱਚੇ ਮੂੰਹੋਂ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਸੁਰਸਾਕਾਨਨਾਨ੍ਯੇਵ ਵਿਲੋਕ੍ਯਂਤੇ ਗृਹੇਗृਹੇ
ਉਹ ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ।
ਸੌਧਭਿਤ੍ਤਿषੁ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕृਨ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਨਿ ਤੁ
ਹਵੈਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਤਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹਰਿਣਾ ਨੈਵ ਵਿਧ੍ਯਂਤੇ ਹਰਿਨਾਮਾਂਸ਼ਧਾਰਿਣਃ
ਜੋ ਹਰਿ ਦੇ ਨਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਕਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ।
ਨ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾ ਨੈਵ ਕਮਠਾ ਨ ਵਰਾਹਾਸ਼੍ਚ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਮੱਛੀਆਂ, ਕੱਛੂਏ ਜਾਂ ਸੂਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਲੋਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ।
ਅਪ੍ਯੁਤ੍ਤਾਨਸ਼ਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮਿਤਰਜਿਤ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਲਟੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ਵੋਪਿ ਤृਣਾਹਾਰਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਥੇ ਪਸ਼ੂ ਵੀ ਘਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ।
ਮਹਾਮਹੋਤ੍ਸਵਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਪੁਰੌਕੋਭਿਰ੍ਵਿਤਨ੍ਯਤੇ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਤਿਉਹਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਦਂਡ੍ਯੋऽਭੂਤ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਿਤ੍ਰਜਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ 4.2.82.
ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਰਾਜਾ ਮਿਤਰਜਿਤ ਵਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ।
ਅਂਤ੍ਯਜਾ ਅਪਿ ਤਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਂਕਧਾਰਿਣਃ
ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਜਾਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।