ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਣਤੋਨ੍ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਦਾਂ ਸ਼ਤਮ੍
ਹਵਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਵੀ ਸੌ ਪੱਤਝੜਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—
ਮਿਤਂ ਕृष੍ਣਲਕੇਨਾਪਿ ਯੋਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪੇ
ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਜੇ ਕੋਈ ਇਕ ਛੋਟਾ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ—
ਤਤ੍ਰੈਕਂ ਜਾਗਰਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਦਿਨੇਪਿ ਯਃ
ਉਥੇ, ਜਿਸ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ ਜਾਗ ਕੇ ਰਾਤ ਕੱਟੀ—
ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਦਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਹਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਦਾਨ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਵਰਤ ਰੱਖੇ—
ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਕੁਰ੍ਵਤੇ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾ ਮੇ ਮੁਕ੍ਤਿਮਂਡਪੇ
ਜਿਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਣ ਉਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ—
ਜਲਕ੍ਰੀਡਾਂ ਸਦਾ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਜ੍ਞਾਨਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸਹੋਮਯਾ
ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ—
ਤਜ੍ਜਲਕ੍ਰੀਡਨਸ੍ਥਾਨਂ ਮਮ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਜਲ-ਕ੍ਰੀੜਾ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦਪੁਰੋਭਾਗੇ ਮਮ ਸ਼ृਂਗਾਰਮਂਡਪਃ 4.2.79.
ਉਸ ਮਹਲ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰੇਮ-ਮੰਡਪ ਹੈ—
ਮਦਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦੁਕੂਲਾਨਿ ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਹੋ
ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰੇ—
ਨਾਨਾ ਨੇਪਥ੍ਯਵਸ੍ਤੂਨਿ ਪੂਜੋਪਕਰਣਾऽਨ੍ਯਪਿ
ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਹੋਰ ਪੂਜਾ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ—
ਨਿਰ੍ਵਾਣਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਵृਣੁਤੇ ਤਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਾਪ੍ਤਯੇ
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਲਈ ਚੁਣ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—
ਮੋਕ੍ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਿਲਾਸਾਖ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਮਹਲ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਦੇ ਖੇਡ ਵਾਲਾ ਮੰਡਪ ਹੈ—
ਮਤ੍ਪ੍ਰਾਸਾਦੈਂਦ੍ਰਦਿਗ੍ਭਾਗੇ ਜ੍ਞਾਨਮਂਡਪਮਸ੍ਤਿ ਯਤ੍
ਮੇਰੇ ਮਹਲ ਦੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗਿਆਨ ਦਾ ਮੰਡਪ ਹੈ—
ਭਵਾਨਿ ਰਾਜਸਦਨੇ ਮਮਾਸ੍ਤਿ ਹਿ ਮਹਾਨਸਮ੍
ਹੇ ਭਵਾਨੀ, ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਰਸੋਈਘਰ ਹੈ—
ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਮਹਾਸੌਧੇ ਮਮ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮਭੂਮਿਕਾ
ਵੱਡੀ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਆਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ—
ਨਿਯਮਸ੍ਨਾਨਤੀਰ੍ਥਂ ਚ ਚਕ੍ਰਪੁष੍ਕਰਿਣੀ ਮਮ
ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਮੇਰਾ ਚੱਕਰ-ਕਮਲ ਸਰੋਵਰ ਹੈ—
ਯਦਾਹੁਃ ਪਰਮਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੱਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਸਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਯਦਾਹੁਸ੍ਤਾਰਕਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦਾਹੁਰਤਿਨਿਰ੍ਮਲਮ੍ 4.2.79.
ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਤਾਰਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਜਗਨ੍ਮਂਗਲਭੂਰ੍ਯਾਤ੍ਰ ਪਰਮਾ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾ
ਇਥੇ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਲਈ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਵਾਣਸ਼੍ਰਾਣਨੇ ਯਤ੍ਰ ਪਾਤ੍ਰਾਪਾਤ੍ਰਂ ਨ ਚਿਂਤਯੇ
ਇਸ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਜਾਂ ਅਯੋਗਤਾ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਭਵਾਂਬੁਧੌ ਮਹਾਗਾਧੇ ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਪਰਿਮਜ੍ਜਤਃ
ਜੀਵ ਇਸ ਵੱਡੀ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੌਭਾਗ੍ਯਭਾਗ੍ਯਭੂਰ੍ਯਾ ਵੈ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾ
ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਮਹਾਸਮਾਧਿਸਂਪਨ੍ਨੈਰ੍ਵੇਦਾਂਤਾਰ੍ਥ ਨਿषੇਵਿਭਿਃ
ਜੋ ਵੱਡੀ ਸਮਾਧੀ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਅਰਥ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ਵਾ ਦਿਵਾਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪਂਡਿਤੋ ਵਾਪ੍ਯਪਂਡਿਤਃ
ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਦীক্ষਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪੰਡਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਪੜ੍ਹ, ਸਭ ਲਈ ਇਹ ਥਾਂ ਖੁੱਲੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤ੍ਯਾਗੇਨ੍ਯਤ੍ਰ ਕृਪਣਸ੍ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਵੀ ਤਿਆਗ ਨਾਲ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਦੈਵਾਦਿਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਸਂਯੋਗੋऽਤਿਦੁਰ੍ਘਟਃ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭਾਗ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ।
ਸ਼ਰੀਰਮਥ ਸਂਪਤ੍ਤਿਰਥ ਸਾ ਮਣਿਕਰ੍ਣਿਕਾ
ਚਾਹੇ ਸਰੀਰ ਹੋਵੇ, ਧਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਣਿਕਰਨਿਕਾ ਆਪ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯੇਤਿ ਜਂਤੁਮਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯ ਏਵ ਚ 4.2.79.
ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਮੁਕ੍ਤਿਦਾ ਨ ਮਹੀ ਸਾ ਮੇ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹੀਯਸੀ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ; ਮੇਰੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਧਰਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ।
ਪਰਂ ਲਿਂਗਾਰ੍ਚਨਸ੍ਥਾਨਮਵਿਮੁਕ੍ਤੇਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਲਿੰਗ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਅਵਿਮੁਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।